T2: 2.1: voedingsmiddelen en voedingsstoffen & 2.2 het verteringstelsel

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen 

Het verteringstelsel 

1 / 25
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 2

In deze les zitten 25 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen 

Het verteringstelsel 

Wat gaan we doen?

  • Leerdoelen 2.1

  • uitleg 2.1

  • Check-vraag

  • Leerdoelen 2.2

  • Uitleg 2.2

  • Check-vraag

  • Afsluiten

Lesdoelen

Aan het einde van de les kan ik uitleggen: 

  • verschil tussen voedingsmiddelen en voedingsstoffen;

  • 6 groepen voedingsstoffen met functies benoemen


Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

-Voedingsmiddel = Alles wat je eet en drinkt.

-Voedingsstoffen = Zijn de bruikbare bestanddelen uit voedingsmiddelen.


Je lichaam heeft voedingsstoffen nodig om zichzelf in leven te kunnen houden.



Voedingsstoffen

Alle dingen die wij eten, zijn voedingsmiddelen. 

In die voedingsmiddelen, zitten verschillende voedingsstoffen.


Voorbeeld: De aardappel bevat verschillende voedingsstoffen.

Voedingsmiddelen

  • Plantaardige voedingsmiddelen:

Afkomstig van planten.


  • Dierlijke voedingsmiddelen:

delen van dieren (vlees, vis) of producten van dieren (eieren, melk, ...


Vier functies van voedingsstoffen

Er zijn vier functies van voedingsstoffen.

  1. Brandstoffen; energie

  2. Bouwstoffen; groei en herstel

  3. Reservestoffen; opslag

  4. Beschermstoffen; zorgen dat je niet ziek wordt 

Waarvoor kun je de verschillende voedingsmiddelen gebruiken?

- Koolhydraten

6 groepen voedingsstoffen

Zijn het voedingsstoffen of voedingsmiddelen?

Voedingsstoffen

Voedingsmiddelen

Chips

Vitaminen C

Brood

ei

Sla

Koolhydraten

Calcium

Yoghurt

Eiwitten

melk

Leerdoelen 2.2 

  • Je kunt de functie van vertering, verteringssappen en enzymen beschrijven.

  • Je kunt de delen van een gebit noemen met hun functie

  • Je kunt de werking en functie van de darmperistaltiek  beschrijven


Het spijsverteringsstelsel

- Ander woord: maagdarmkanaal

- Doel: Voedsel verwerken zodat voedingsstoffen uit het voedsel in het bloed kunnen worden opgenomen--> dunnedarmwand.


Vertering

In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen.


Vetten, eiwitten en (veel) koolhydraten kunnen niet zomaar opgenomen worden in het bloed. Deze voedingsstoffen moeten verteerd worden.


Vitamines, mineralen en water kunnen wel direct worden opgenomen in het bloed. 

Vertering van deze stoffen is niet nodig.



vertering gebeurt op twee manieren

mechanisch en chemisch

vertering 

klein maken van voedingstoffen zodat ze kunnen worden opgenomen in het bloed 


enzymen:

  • zitten in verteringssappen 

  • helpen bij vertering

  • voor één soort voedingstof



Enzymen

- Enzymen zorgen ervoor dat spijsvertering snel verloopt

- Enzym is een stof die een bepaalde chemische reactie versnelt

Verteringssap

Speeksel => verteert zetmeel

                     =>  voedsel makkelijker doorslikken

Maagsap => verteert eiwit

Darmsap => verteert koolhydraat, eiwit, vet

Alvleessap => verteert koolhydraat, eiwit vet


let op: 

gal is geen verteringssap: het verteert niet:

Gal EMULGEERT vetten


Gal maakt van grote vetdruppels kleine vetdruppeltjes.


Die kleine vetdruppeltjes kunnen door bijv. het alveessap  verteerd worden. Daarna kan het verteringsproduct van het 

vet opgenomen worden in het bloed.

De lever produceert gal. De gal wordt in de galblaas opgeslagen (bewaard). 

Als er vet verteerd moet worden, komt er gal vanuit de galblaas bij de voedselbrij waar vet in zit. 

Peristaltische bewegingen en vertering

Voedsel verplaatst zich binnen het lichaam van de ene naar de ander plaats. 


Dat gebeurt o.a. door peristaltische bewegingen.


Ondertussen wordt het voedsel verteerd. 

De voedingsstoffen worden 'kleiner gemaakt'. 

Er ontstaan verteringsproducten. 

Deze kunnen worden opgenomen in het bloed.



Sleep de namen naar de juiste organen (verteringstelsel)







Maag

Nieren

Lever

Dunne darm

Dikke darm

Aan de bak!

Maak van 2.1: 

HAVO: 1-6

VWO: 1-6 + 11(Samenhang)

Klaar? - 2.2 

HAVO: 1-6

VWO: 1-6 + 9


Afsluiten

Volgende week: VST thema 1 en deel van thema 2 

Kijk in de studiewijzer wat je moet leren

+ oefenen, oefenen, oefenen..........

Biologiepagina.nl/ test jezelf/ diagnostische toets bvj