Samen tegen pesten
Samen tegen pesten
Open met de brede kern van de les: hoe ga je veilig en normaal met elkaar om, ook als je elkaar niet aardig vindt?
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat pesten is en hoe ik respectvol met anderen omga.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden denk jij bij pesten?
Gebruik dit als activering. Verwachte woorden: verdriet, bang, gemeen, buitensluiten, slaan, appjes, alleen. Pak kort 3-4 woorden uit de wolk terug naar het lesdoel.
Wat is pesten?
Pesten is iemand steeds opnieuw pijn doen.
Dat kan met woorden, lachen, buitensluiten of online berichten.
Benadruk dat pesten niet één losse ruzie is. Herhaling en iemand expres raken zijn belangrijk.
Pesten of plagen?
Plagen: kort, vaak voor de grap, niet steeds
Pesten: vaker, gemeen, iemand voelt zich bang of alleen
Bij pesten is het niet leuk voor allebei
Pesten stopt niet vanzelf altijd
Gebruik eenvoudige voorbeelden uit de schoolcontext: bijnaam geven, expres negeren, steeds iemand niet laten meedoen.
Hoe ziet pesten eruit?
uitschelden
duwen of spullen afpakken
expres niet laten meedoen
gemene appjes of foto's sturen
Noem zowel zichtbaar pesten als stiller pesten, zoals buitensluiten.
Gevolgen van pesten
verdriet
buikpijn of stress
niet graag naar school willen
weinig vertrouwen in jezelf
onrust in de groep
Maak duidelijk dat pesten niet alleen de gepeste raakt, maar ook de hele klasgroep.
Wanneer is iets pesten?
Als het steeds doorgaat
Als het per ongeluk gaat
Als het één keer is
Als het voor beide leuk is
Toetst het kernverschil tussen pesten en een losse ruzie of plagen: herhaling en pijn doen.
Maak de zin af
Pesten is iemand steeds opnieuw pijn doen. Dat kan met woorden, lachen of buitensluiten. Bij plagen is het vaak kort en niet steeds.
De woorden komen letterlijk uit de eerste uitlegslides: steeds opnieuw, buitensluiten, plagen.
Wat doe je tegen pesten?
zeg rustig: Stop, dit is niet oké
loop weg als dat veiliger is
vertel het aan een volwassene
blijf er niet alleen mee
Leg uit dat hulp vragen geen klikken is, maar zorgen voor veiligheid.
Hulp halen is sterk
Je kunt praten met:
de leraar
een mentor
een ouder of verzorger
iemand op school die je vertrouwt
Samen kun je beter stoppen wat er gebeurt.
Voor deze doelgroep is het helpend om concrete personen te noemen in plaats van algemeen 'zoek hulp'.
Wat kun je doen voor iemand?
ga erbij staan
laat iemand meedoen
zeg iets aardigs
meld pesten aan een volwassene
Benadruk kleine, haalbare acties voor omstanders. Zij hoeven het niet alleen op te lossen.
Stoppen begint klein
Niet meelachen helpt al.
Meedoen aan pesten maakt het erger.
Eén rustige stem kan verschil maken.
Deze slide maakt de stap van weten naar gedrag: ook passief meelachen draagt bij aan pesten.
Wat kun je het beste doen bij pesten?
Meelachen
Niets zeggen
Hulp vragen
Terug pesten
Sluit aan bij de slides over stop zeggen, weglopen, melden en hulp halen. 'Terug pesten' is een plausibele maar foute reactie.
Wat helpt al om pesten kleiner te maken?
Niet meelachen
Hard schreeuwen
Weglopen samen
Niks doen
Deze slide heeft geen instructies
Wat kun jij doen voor iemand die gepest wordt?
Bespreek haalbare omstander-acties uit de slides: erbij gaan staan, laten meedoen, iets aardigs zeggen, melden aan een volwassene, niet meelachen.
Hoe zorg je voor elkaar?
Voor elkaar zorgen betekent:
elkaar zien
helpen als iemand het moeilijk heeft
iedereen erbij laten horen
Koppel zorg voor elkaar aan veiligheid in de groep, niet alleen aan vriendschap.
Een veilige groep
je mag jezelf zijn
fouten maken mag
niemand wordt uitgelachen
je voelt je welkom
je weet dat anderen rekening met je houden
Deze slide heeft geen instructies
Kleine dingen helpen
groeten
even vragen hoe het gaat
spullen delen
rustig praten
iemand erbij vragen
Laat zien dat sociaal veilig gedrag vaak klein en dagelijks is.
Wat hoort bij een veilige groep?
Elkaar uitlachen
Fouten verbieden
Je welkom voelen
Alles alleen doen
Controleert begrip van 'veilige groep' en 'voor elkaar zorgen'.
Vul de goede woorden in
Voor elkaar zorgen betekent dat je elkaar ziet en helpt als iemand het moeilijk heeft. In een veilige groep voel je je welkom. Kleine dingen helpen, zoals groeten en rustig praten.
Echoot de formuleringen van slides 10-12.
Luisteren is belangrijk
Luisteren betekent:
stil zijn als een ander praat
kijken naar de ander
proberen te begrijpen wat iemand bedoelt
Voor CEFR A1 is concreet gedrag duidelijker dan een abstracte definitie van luisteren.
Goed luisteren helpt
je begrijpt de ander beter
ruzie wordt minder snel groter
iemand voelt zich serieus genomen
je kunt beter helpen
Verbind luisteren aan pesten voorkomen: veel spanning groeit als mensen niet echt luisteren.
Zo laat je luisteren zien
niet door elkaar praten
niet meteen oordelen
kort herhalen wat je hoorde
rustig reageren
Eventueel mondeling voordoen met een kort voorbeeldgesprek.
Wat laat goed luisteren zien?
Door elkaar praten
Meteen oordelen
Rustig reageren
Weglopen
Toetst concreet luistergedrag uit slides 13-15.
Maak de tekst compleet
Luisteren betekent stil zijn als een ander praat en kijken naar de ander. Goed luisteren helpt, want je begrijpt de ander beter en iemand voelt zich serieus genomen.
Belangrijke woorden uit de slides over luisteren.
Respect voor elkaar
Respect is: laten zien dat de ander ook belangrijk is.
Je hoeft niet hetzelfde te zijn om elkaar netjes te behandelen.
Leg uit dat respect zichtbaar wordt in woorden, toon en gedrag.
Respect zie je aan gedrag
nette woorden gebruiken
niet uitlachen
van spullen afblijven
rekening houden met gevoelens
grenzen accepteren
Deze slide heeft geen instructies
Iedereen is anders
ander uiterlijk
andere mening
andere hobby's
ander tempo
Dat is normaal.
Deze slide ondersteunt respect zonder te veel abstractie: verschil mag er zijn.
Niet bevriend, wel normaal
Je hoeft geen vrienden te zijn.
Je kunt wel:
normaal praten
elkaar met rust laten
samenwerken als dat moet
Belangrijk onderscheid: respect is niet hetzelfde als vriendschap.
Normaal omgaan met elkaar
zeg hallo
doe niet gemeen
laat iemand uitpraten
maak geen gemene grappen
houd school veilig voor iedereen
Koppel dit terug aan de centrale vraag: hoe leef je samen in een groep?
Respect zonder vriendschap
Soms klik je niet met iemand.
Dan nog kies je voor rustig, netjes en veilig gedrag.
Dat helpt pesten voorkomen.
Deze afronding van het laatste subtopic laat de les landen in een haalbare sociale norm.
Wat betekent respect?
Altijd vrienden zijn
De ander belangrijk vinden
Altijd gelijk krijgen
Nooit praten
Legt het verschil bloot tussen respect en vriendschap.
Wat past bij normaal omgaan met iemand?
Hallo zeggen
Gemeen doen
Uitlachen
Niet laten praten
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun je normaal doen tegen iemand die geen vriend is?
Bespreek dat respectvol gedrag kan bestaan uit normaal praten, met rust laten, uit laten praten en samenwerken, ook zonder vriendschap.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder fout of goed. Mogelijke elementen: wat pesten is, hulp vragen, niet meelachen, luisteren, respect.
Wat vond jij lastig in deze les?
Reflectie op moeilijkheid en begrip. Laat leerlingen kort antwoorden in eigen woorden.
Begrippen
pesten - iemand steeds opnieuw expres pijn doen
plagen - een grapje dat niet steeds doorgaat
buitensluiten - doen alsof iemand er niet bij hoort
respect - de ander netjes behandelen
luisteren - goed letten op wat iemand zegt
veilige groep - een groep waar je je rustig en welkom voelt
volwassene - een grote persoon die kan helpen
Deze slide heeft geen instructies