Slim lezen in een tekst
Slim lezen in een tekst
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan de titel en tussenkopjes herkennen, het onderwerp en deelonderwerp van een tekst benoemen en de leesstrategieën verkennend lezen en nauwkeurig lezen toepassen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij slim lezen?
Gebruik de woorden uit de cloud als start: bijvoorbeeld titel, tekst, kijken, zoeken, lezen, kopje. Koppel daarna terug aan het lesdoel.
Wat zegt de titel?
De titel staat boven een tekst.
De titel vertelt vaak waar de tekst over gaat.
Met de titel kun je snel een eerste idee krijgen van het onderwerp.
Leg uit dat leerlingen nog niet alles hoeven te begrijpen. De titel helpt vooral om alvast te voorspellen waar de tekst over gaat.
Titel herkennen
Let op deze kenmerken:
staat vaak bovenaan
is groter of vet gedrukt
noemt vaak het hoofdidee
trekt de aandacht van de lezer
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een tussenkopje?
Een tussenkopje is een klein kopje in het midden van een tekst.
Het vertelt waar dat stukje tekst over gaat.
Zo verdeelt een schrijver de tekst in duidelijke delen.
Deze slide heeft geen instructies
Tussenkopjes helpen
maken de tekst overzichtelijk
laten zien wanneer een nieuw deel begint
helpen bij het vinden van informatie
Benadruk het verschil tussen titel en tussenkopje: één titel voor de hele tekst, meerdere tussenkopjes voor delen van de tekst.
Onderwerp van een tekst
Het onderwerp is waar de hele tekst over gaat.
Je noemt het onderwerp vaak in één of een paar woorden.
Vaak helpt de titel je om het onderwerp te vinden.
Deze slide heeft geen instructies
Wat vertelt de titel vaak?
het onderwerp
alle details
de schrijver
de slotzin
Controleert of leerlingen weten dat de titel een eerste idee geeft van waar de tekst over gaat, niet alle details.
Deelonderwerp van een tekst
Een deelonderwerp is waar één deel van de tekst over gaat.
Een tussenkopje laat vaak het deelonderwerp zien.
Eén tekst heeft dus vaak meerdere deelonderwerpen.
Deze slide heeft geen instructies
Onderwerp en deelonderwerp
gaat over één deel
past bij een tussenkopje
maakt de tekst kleiner en duidelijker
Onderwerp
gaat over de hele tekst
vaak kort te noemen
past bij de titel
Deelonderwerp
Gebruik eventueel een eenvoudig voorbeeld, zoals een tekst over honden. Onderwerp: honden. Deelonderwerpen: voeding, verzorging, gedrag.
Zo vind je het onderwerp
Kijk eerst naar:
de titel
plaatjes
woorden die opvallen
het begin van de tekst
Daarna kies je het hoofdonderwerp.
Deze slide heeft geen instructies
Wat past bij een deelonderwerp?
de hele tekst
één deel
de laatste zin
één plaatje
Toetst het verschil tussen onderwerp en deelonderwerp.
Leg uit: onderwerp en deelonderwerp
Goed antwoord bevat: onderwerp = hele tekst; deelonderwerp = één deel van de tekst; titel helpt bij onderwerp; tussenkopje helpt bij deelonderwerp.
Verkennend lezen
Bij verkennend lezen kijk je snel naar een tekst.
Je leest nog niet alles precies.
Je zoekt eerst naar een algemene indruk van de inhoud.
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op?
Bij verkennend lezen kijk je naar:
de titel
tussenkopjes
plaatjes
opvallende woorden
de eerste zinnen
Deze slide heeft geen instructies
Doel van verkennend lezen
Je ontdekt snel:
waar de tekst over gaat
welke delen belangrijk zijn
of de tekst bruikbaar is voor jouw leesdoel
Koppel dit aan functioneel lezen: soms wil je snel weten of een tekst past bij wat je zoekt.
Wat doe je bij verkennend lezen?
precies lezen
snel kijken
hardop lezen
overschrijven
Checkt de basis: verkennend lezen is eerst globaal kijken voor een algemene indruk.
Nauwkeurig lezen
Bij nauwkeurig lezen lees je een tekst rustig en precies.
Je let op belangrijke informatie, woorden en details.
Zo begrijp je de tekst beter.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer lees je nauwkeurig?
Je leest nauwkeurig als je:
iets echt moet begrijpen
een antwoord zoekt
belangrijke informatie niet wilt missen
details nodig hebt
Deze slide heeft geen instructies
Van snel naar precies
Verkennend lezen helpt je eerst kiezen en voorspellen.
Nauwkeurig lezen helpt je daarna begrijpen en controleren.
Deze twee manieren van lezen passen goed bij elkaar.
Benadruk de volgorde: eerst globaal kijken, daarna precies lezen. Dat maakt lezen sneller en slimmer.
Wanneer lees je nauwkeurig?
bij een grap
voor een foto
voor details
bij een titel
Laat leerlingen kiezen voor het moment waarop precies begrijpen en details nodig zijn.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen in eigen woorden benoemen wat ze hebben geleerd, bijvoorbeeld titel herkennen, onderwerp vinden of verschil tussen verkennend en nauwkeurig lezen.
Wat hielp jou het best bij deze les?
Mogelijke antwoorden: titel, tussenkopjes, voorbeeld, stappenplan, samen vergelijken. Gebruik dit als korte terugblik.
Wat vond jij nog lastig?
Verwacht dingen als: onderwerp of deelonderwerp kiezen, verschil tussen leesstrategieën onthouden, weten wanneer je welke strategie gebruikt.
Begrippen uit de les
titel - de naam boven een tekst
tussenkopje - een kopje boven een deel van de tekst
onderwerp - waar de hele tekst over gaat
deelonderwerp - waar één deel van de tekst over gaat
verkennend lezen - snel kijken waar een tekst over gaat
nauwkeurig lezen - precies lezen om de tekst goed te begrijpen
Deze slide heeft geen instructies
Hoofdgedachte van een tekst vinden
De hoofdgedachte van een tekst is de belangrijkste zin die alles samenvat. Om deze te vinden, lees je de tekst precies door. Volg deze stappen:
Bepaal het onderwerp: waar gaat de tekst over?
Lees de tekst van begin tot eind.
Zoek aan het begin en eind naar de hoofdgedachte.
Formuleer in één zin wat het belangrijkste is dat over het onderwerp gezegd wordt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de hoofdgedachte van een tekst?
Het belangrijkste van de tekst
De eerste zin van de tekst
Een moeilijk woord
De titel van de tekst
Deze slide heeft geen instructies
Welke vraag helpt het best om de hoofdgedachte te vinden?
Wie schreef de tekst?
Waar gaat de tekst vooral over?
Hoe lang is de tekst?
Welke woorden rijmen?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een goede samenvatting van de hoofdgedachte?
Een klein detail uit de tekst
Een mening van de lezer
De kern in één zin
Alle voorbeelden apart
Deze slide heeft geen instructies