Noten, zaden en bomen

Noten, zaden en bomen

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Noten, zaden en bomen

Open bij de verwondering uit het lesplan: laat een mix van eetbare noten en zaden zien, bijvoorbeeld studentenhaver, zonder meteen te verklappen wat het precies is.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat een zaad is, herkennen dat sommige vruchten een zaad beschermen, en een aantal bomen uit mijn omgeving herkennen met bladeren en zaden.

Deze slide heeft geen instructies

Kijk in je bakje studentenhaver. "Wat hebben deze dingen met bomen en planten te maken? Kijk, proef en ruik.

Gebruik deze woordwolk als activering van voorkennis. Laat leerlingen woorden noemen uit de natuur, eten, bomen, bladeren, groeien of prehistorie.

Noten en zaden om ons heen

  • We komen ze vaak tegen in eten en in de natuur

  • Ze horen bij planten en bomen

  • Sommige kun je eten

  • Sommige kunnen uitgroeien tot een nieuwe plant

Gebruik hier de voorwerpen uit de verwonderingsfase: kijken, voelen en ruiken. Houd het nog breed en verbind het met planten en bomen.

Wat is een zaad?

Een zaad is het deel van een plant waaruit een nieuwe plant kan groeien.


In een zaad zit het begin van een nieuwe plant. Als het genoeg water, warmte en licht krijgt, kan het gaan groeien.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een noot?

Een noot is een soort droge vrucht met een harde buitenkant.


Binnenin zit het zaad beschermd.

Die harde buitenkant heet de vruchtwand.

Houd het praktisch en eenvoudig voor groep 5. Vermijd hier uitzonderingen en botanische details die verwarrend zijn.

Wat kan uitgroeien tot een nieuwe plant?

A

de vruchtwand

B

het zaad

C

de buitenkant

D

de noot

Controleert het kernverschil uit slides 3-6. Leerlingen kunnen 'noot' kiezen omdat daar ook iets in zit, maar het zaad groeit uit tot een nieuwe plant.

Vul de juiste woorden in

Een zaad kan uitgroeien tot een nieuwe plant. Een noot is een droge vrucht met een harde buitenkant. Die buitenkant heet de vruchtwand.

zaad
noot
vruchtwand
akker
flora
blad
struik

De drie kernwoorden komen letterlijk uit het eerste inhoudsblok.

In de prehistorie

  • Mensen leefden eerst als jagers-verzamelaars

  • Zij vonden voedsel in de natuur

  • Daarbij verzamelden ze ook noten en zaden

  • Er waren nog geen supermarkten of akkers

Leg de koppeling met de vorige les expliciet: prehistorie, jagen en verzamelen. Houd het historisch perspectief centraal.

Waar zochten zij voedsel?

Jagers-verzamelaars zochten voedsel bij:

  • bomen

  • struiken

  • wilde planten

  • plekken waar eetbare zaden en noten groeiden

Benadruk dat dit gaat om voedsel uit de natuur halen, niet om zelf verbouwen.

Jagers en boeren

Jagers-verzamelaars

  • trokken rond

  • verzamelden voedsel

  • gebruikten wat in de natuur groeide


Boeren

  • maakten akkers

  • plantten zaden

  • verbouwden zelf voedsel

Dit is de kern van de historische verandering door de tijd: van verzamelen naar verbouwen.

Een grote verandering

Jagers-verzamelaars → verzamelen noten en zaden uit de natuur


Boeren → zaden planten op akkers → zelf voedsel verbouwen

Gebruik dit als compacte samenvatting van de overgang. Eventueel teken je de pijlen ook op het bord zoals in het lesplan.

Wat deden boeren met zaden?

A

ze begroeven ze

B

ze verzamelden ze

C

ze plantten ze

D

ze ruilden ze

Sluit aan op het contrast tussen jagers-verzamelaars en boeren in slides 7-10.

Maak de samenvatting compleet

In de prehistorie leefden eerst jagers-verzamelaars. Zij zochten voedsel in de natuur. Later maakten boeren akkers en plantten zij zaden.

jagers-verzamelaars
natuur
akkers
supermarkten
flora
vruchtwand
bladeren

Laat leerlingen hardop benoemen waarom 'akkers' bij boeren hoort en niet bij jagers-verzamelaars.

Bomen herkennen

Bomen kun je herkennen aan kenmerken:

  • bladeren

  • zaden of vruchten

  • bladrand

  • bladvorm

Maak duidelijk dat herkennen niet hetzelfde is als raden: je kijkt stap voor stap naar kenmerken.

Werken met een plantensleutel

Een plantensleutel helpt je om een plant of boom te herkennen.


Je kijkt steeds naar een kenmerk en kiest wat past. Zo kom je stap voor stap bij de juiste boom.

Verwijs naar de plantensleutel die in de les gebruikt wordt, maar zet de precieze werkwijze eenvoudig neer.

Kenmerken van een blad

Nog een kenmerk

Waar let je op?

  • staan bladeren tegenover elkaar of om en om aan een tak

  • grootte en vorm helpen ook mee

  • één bladschijf of meerdere delen

  • gladde of gezaagde rand

  • ronde, ovale of puntige vorm

Dit sluit aan op de voorbeelden uit het lesplan. Houd de taal eenvoudig en zichtbaar concreet.

Plantensleutel

Kijk naar je blaadjes. Waar horen de blaadjes bij?


http://www.bomen-determineren.com


Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent flora?

Flora betekent: alle planten die in een bepaald gebied voorkomen.


Voorbeeld: de flora van Nederland bestaat uit veel verschillende planten, struiken en bomen.

Leg uit dat flora dus niet één plant is, maar een verzamelnaam voor alle planten in een gebied.

Bomen in je omgeving

In de buurt van school of thuis kun je vaak bomen vinden zoals:

  • eik

  • beuk

  • kastanje

  • esdoorn


Die kun je herkennen met bladeren en zaden.

Pas voorbeelden aan de eigen schoolomgeving aan als andere boomsoorten daar vaker voorkomen.

Waarmee herken je een boom het best?

A

met één gok

B

met een liedje

C

met kenmerken

D

met alleen kleur

Toetst het idee uit slides 11-16 dat herkennen stap voor stap gaat via kenmerken en een plantensleutel.

Begrippenlijst

zaad - deel van een plant waaruit een nieuwe plant kan groeien

noot - droge vrucht met een harde buitenkant waarin een zaad beschermd zit

vrucht - deel van een plant dat het zaad bevat of beschermt

vruchtwand - de buitenkant van de vrucht

jagers-verzamelaars - mensen die leefden van jagen en voedsel verzamelen

akkers - stukken land waarop mensen gewassen verbouwen

flora - alle planten die in een bepaald gebied voorkomen

Deze slide heeft geen instructies

Wat hebben noten zaden te maken met de prehistorie?

Deze slide heeft geen instructies

Wat veranderen toen mensen boeren werden?

Deze slide heeft geen instructies