Zoekend lezen - recept

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1

Zoekend lezen
vmbo 1bk

Open met een herkenbare situatie: je zoekt snel een prijs, tijd of adres en leest niet de hele tekst. Dat is de ingang naar zoekend lezen.

Lesdoel

Ik kan met zoekend lezen snel de juiste informatie vinden in een tekst.

Welk woord past voor jou bij snel informatie zoeken?

Gebruik dit als start: laat leerlingen woorden noemen zoals prijs, tijd, adres, website of snel. Koppel hun antwoorden daarna aan zoekend lezen.

Wat is zoekend lezen?

Bij zoekend lezen lees je niet alles.

Je zoekt gericht naar één soort informatie.

Bijvoorbeeld:

• een prijs

• een datum

• een tijd

• een adres

• een naam

Gebruik steeds dezelfde term: zoekend lezen. Leg kort het verschil uit met helemaal lezen: hier gaat het om snel vinden, niet om de hele tekst begrijpen.

Wanneer gebruik je het?

Zoekend lezen gebruik je als je iets precies wilt vinden.

Bijvoorbeeld bij:

• een website

• een folder

• een rooster

• een menukaart

• een bericht

Je leest anders dan normaal

Bij zoekend lezen:

• kijk je eerst naar de vraag

• zoek je naar belangrijke woorden

• scan je de tekst snel

• stop je als je het antwoord vindt

Je leest dus niet elke zin.

Ga met je vinger over de tekst mee als je de tekst scant!

Benadruk dat leerlingen hun ogen laten 'springen' over de tekst. Het doel is efficiënt zoeken.

Voorbeeld

Vraag: Hoe laat gaat het museum open?

Dan zoek je in de tekst naar woorden zoals:

• openingstijden

• open

• uur

• maandag t/m vrijdag

Lees het voorbeeld hardop voor en model kort hoe je ogen over een tekst gaan naar tussenkopjes, vetgedrukte woorden en cijfers.

Stappen bij zoekend lezen

1. Lees de vraag goed.

2. Kies de belangrijke woorden.

3. Kijk waar die woorden kunnen staan.

4. Scan de tekst snel.

5. Lees alleen het stukje dat past.

6. Controleer of het antwoord klopt.

Dit is de kern van het 'hoe'. Neem een eenvoudig voorbeeld en loop alle stappen zichtbaar langs.

Wat past het best bij zoekend lezen?

A

Alles rustig lezen

B

Eén ding zoeken

C

Een verhaal onthouden

D

Elke zin begrijpen

Toetst de kern van slides 2-6: je leest niet alles, maar zoekt gericht naar één soort informatie.

Waar kijk je in een tekst?

Je kijkt eerst naar delen die opvallen:

• titel

• tussenkopjes

• vetgedrukte woorden

• cijfers

• tabellen

• korte blokjes tekst

Laat zien dat cijfers vaak snel helpen bij tijden, prijzen en data.

Voorbeeld stap voor stap

Vraag: Wat kost een kaartje?

Belangrijke woorden:

• kost

• kaartje

Je scant daarna op woorden en cijfers die daarbij passen, zoals een euroteken of een prijs.

Noem hardop wat je denkt tijdens het zoeken: 'Ik zoek niet alles, ik zoek prijswoorden en bedragen.'

Soms staat het woord er anders

In een tekst staat niet altijd precies hetzelfde woord als in de vraag.

Daarom zoek je ook naar synoniemen:

woorden die bijna hetzelfde betekenen.

Dit is een belangrijk keerpunt in de les: leerlingen denken vaak dat het antwoord alleen te vinden is als hetzelfde woord letterlijk terugkomt.

Synoniemen helpen zoeken

Ook zoeken naar

prijs, kosten, tarief, kaartje, entree, toegangsbewijs, ticket

open, opening, tijden

locatie, straat, bezoekadres

Vraagwoord

entreeprijs

openingstijd

adres

Leg uit dat leerlingen hun zoekwoorden mogen uitbreiden als ze niets vinden. Houd de voorbeelden eenvoudig en herkenbaar.

Sleepvraag

Kan ik naar de dierentuin in een rolstoel?

Ik wil een

kaartje kopen.

Ik wil de rode panda zien. Woont er een rode panda in Wildlands?

Ik wil op eerste kerstdag naar de dierentuin. Is de dierentuin open?

Ik wil met de bus naar Wildlands, kan dat?

Voorbeeldvragen

Met zoekend lezen kun je bijvoorbeeld vinden:

• Hoe laat begint de film?

• Wat kost een kaartje?

• Op welk adres is het?

• Wanneer is het open?

• Voor wie is de activiteit?

Deze slide bereidt leerlingen voor op zelf oefenen, zonder al een opdrachtvorm te geven.

Sleepvraag

Deze film kan ik op 3 verschillende tijden bekijken.

Deze film draait alleen nog om 21:10,

Ik wil maandag 28 september naar de bioscoop dus klik ik hier op.

Deze film is vanaf 16 jaar en ouder..

Deze film mag iedereen, van elke leeftijd zien.

Deze film is vertaald in het Nederlands.

Ik hou van fantasie dus kies ik deze film.

Aan de slag!

Wat ga je doen?
Je krijgt 2 blaadjes:
- opdrachtblad met vragen erop, hierop mag je schrijven
- recept 'koekjes met passievruchtenglazuur en een kokoslaagje'

Ga zoekend lezen en vul de antwoorden in!

Wat heb jij vandaag geleerd over zoekend lezen?

Laat leerlingen kort terugkijken op wat ze geleerd hebben. Mogelijke elementen: zoekend lezen = snel info vinden, belangrijke woorden kiezen, scannen, synoniemen gebruiken.

Wat hielp jou het meest in deze les?

Vraag door op concrete hulpbronnen uit de les, zoals voorbeelden, stappenplan, belangrijke woorden of synoniemen.