VWO 3 - lessen H6

• newEditor
• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

Economie

H6 – les 1

VWO 3

Goedemorgen allemaal, we gaan beginnen:

• Laptop, schrift, pen, boek en rekenmachine op tafel

• Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten.

Wat gaan we vandaag doen

• Beginnen met H6

• Zelf aan de slag met opdrachten 6.1 t/m 6.6

Afspraken

• Zijn we klassikaal bezig? Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten. Heb je een vraag of een antwoord? Steek je vinger op en wacht tot je de beurt krijgt.

• Geef ik aan dat je mag samenwerken? Overleg dan alleen met je buur, en doe dit op een fluistertoon.

• Je laptop ligt gesloten op de hoek van de tafel, je opent deze alleen wanneer ik dat aangeef.

Lesdoelen

Na vandaag kan ik…

• Een onderscheid maken tussen concrete en abstracte markten

• Uitleggen wat consumenten, producenten, goederen, diensten en een model zijn

• Uitleggen wat 'betalingsbereidheid' is

• De vraaglijn beschrijven en tekenen

• Rekenen met de vraag-vergelijking

Concrete markt

Een plaats waar vragers en aanbieders elkaar ontmoeten.

Abstracte markt

Het geheel van vraag en aanbod van een goed of dienst.

Is het internet een concrete of een abstracte markt?

A

Een concrete markt

B

Een abstracte markt

Consumenten

Producenten

Goederen

Diensten

Kopen goederen en diensten om daarmee in hun

behoeften te voorzien

Particuliere bedrijven of

de overheid die goederen

en diensten produceren

Tastbare, stoffelijke producten

Niet tastbare of onstoffelijke producten

Een model

= een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid

Je gebruikt een model om...

• voorspellingen te doen

• bepaalde ontwikkelingen of situaties te analyseren

Voordeel: Samenhangen helder kunnen zien

Nadeel: Zijn alleen onder bepaalde omstandigheden

geldig, de werkelijkheid is complexer

Model van vraag en aanbod

Vandaag: vraagkant

1

Lijn A

2

Lijn B

Welke van de 2 lijnen denken jullie dat de vraaglijn is?

Lijn A

Lijn B

Lijn B!

--> Bij een hogere prijs zijn minder consumenten bereid deze te betalen. Een negatief verband dus (Prijs --> Vraag , en andersom).

Dit noemen we de 'betalingsbereidheid'; de prijs die vragers/consumenten maximaal bereid zijn te betalen

Dit is de vraaglijn -->

Qv = -aP + b

Gevraagde hoeveelheid

Prijs

Geeft het negatieve verband weer

'Ceteris Paribus'

De vraagvergelijking en -lijn:

Zelf aan de slag met opdrachten…

6.1 t/m 6.6

De opdrachten kijken jullie zelf na met de antwoorden op de ELO

Hoe??

Stap 1: Je maakt individueel de opdracht

Stap 2: Je checkt met je buur of die op hetzelfde antwoord uitkomt; is dit niet zo? Overleg dan zodat je uiteindelijk wel hetzelfde antwoord hebt.

Stap 3: Ga door met de volgende vraag, en herhaal stap 1 en 2

Na vandaag kan ik…

• Een onderscheid maken tussen concrete en abstracte markten

• Uitleggen wat consumenten, producenten, goederen, diensten en een model zijn

• De vraaglijn beschrijven en tekenen

• Rekenen met de vraag-vergelijking

Is dit gelukt? Hebben jullie nog vragen?

Economie

H6 – les 2

VWO 3

Goedemorgen allemaal, we gaan beginnen:

• Laptop, schrift, pen, boek en rekenmachine op tafel

• Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten.

Waar hebben we het vorige week over gehad?

Wat gaan we vandaag doen

• Verder met H6 §1

• Zelf aan de slag met opdrachten 6.7 t/m 6.13

• Bekijken/bespreken SO en parttoets

Lesdoelen

Na deze les kan ik...

• Uitleggen wat 'leveringsbereidheid' is

• De aanbodlijn beschrijven en tekenen

• Rekenen met de aanbod-vergelijking

• De evenwichtssituatie op de markt zowel grafisch als rekenkundig bepalen

1

Lijn A

2

Lijn B

Welke van de 2 lijnen denken jullie dat de aanbodlijn is?

Lijn A

Lijn B

Lijn A!

Dit is de aanbodlijn -->

Geeft aan hoeveel goederen/diensten er worden aangeboden bij een bepaalde prijs

--> Bij een hogere prijs zijn meer producenten bereid hiervoor het product te leveren. Een positief verband dus (Prijs --> Vraag , en andersom).

Dit noemen we de 'leveringsbereidheid'; de prijs die aanbieders/producenten minimaal voor hun product willen krijgen.

Qa = aP - b

Aangeboden hoeveelheid

Prijs

Positieve verband

'Ceteris Paribus'

De aanbodvergelijking en -lijn:

Vraag en aanbod samen bepalen de prijs

Evenwichtsprijs

Evenwichtshoeveelheid

Qa = aP - b

Qv = -aP + b

Evenwichtsprijs bij:

Qv = Qa

Bereken de evenwichtsprijs voor:

Qa = 2P – 20

Qv = -3P +300

Antwoord:

Qa = Qv

2P – 20 = -3P + 300

5P = 320

P = 64  --> evenwichtsprijs = €64

Bereken de evenwichtsprijs voor:

Qa = 2P – 20

Qv = -3P +300

Hoe bereken je dan de evenwichtshoeveelheid????

--> Vul de evenwichtsprijs in in een van de formules, de Q die je dan berekent is de evenwichtshoeveelheid

Qa = 2 x 64 - 20

= 128 - 20

= 108 = evenwichtshoeveelheid

Zelf aan de slag met opdrachten…

6.7 t/m 6.12

Deze opdrachten kijken jullie zelf na met de antwoorden op de ELO

Na deze les kan ik...

• Uitleggen wat 'leveringsbereidheid' is

• De aanbodlijn beschrijven en tekenen

• Rekenen met de aanbod-vergelijking

• De evenwichtssituatie op de markt zowel grafisch als rekenkundig

Is dit gelukt? Hebben jullie nog vragen?

SO bespreken

• Niks op je tafel behalve de toets; geen lesbrief, schrift, pennen etc. Toch iets op tafel? Dan kan je geen puntjes meer 'bij sprokkelen'.

• Check of ik goed heb geteld en goed heb nagekeken

• Heb je een vraag die relevant is voor de hele klas? Steek dan je vinger op.

• Heb je een vraag die alleen voor jou en jouw toets relevant is? Kom dan na het bespreken naar me toe, ik geef aan wanneer.

Parttoets bespreken

• Niks op je tafel behalve de toets; geen lesbrief, schrift, pennen etc. Toch iets op tafel? Dan kan je geen puntjes meer 'bij sprokkelen'.

• Check of ik goed heb geteld en goed heb nagekeken

• Heb je een vraag die relevant is voor de hele klas? Steek dan je vinger op.

• Heb je een vraag die alleen voor jou en jouw toets relevant is? Kom dan na het bespreken naar me toe, ik geef aan wanneer.

Economie

H6 – les 3

VWO 3

Goedemorgen allemaal, we gaan beginnen:

• Laptop, schrift, pen, boek en rekenmachine op tafel

• Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten.

Waar hebben we het vorige week over gehad?

Wat gaan we vandaag doen

• Afmaken H6 §1

• Zelf aan de slag met opdrachten 6.13 t/m 6.21

Lesdoelen

Na deze les kan ik...

• Uitleggen hoe het prijsmechanisme voor marktevenwicht zorgt

• Uitleggen wat voor verschillende vragers er zijn.

• Uitleggen wat het verschil is tussen primaire en luxe goederen, en wat voor invloed dit heeft op de vraag na een prijsverandering.

• Beredeneren waarom een vraag- of aanbodlijn verschuift

Prijsmechanisme

Evenwichtsprijs

Evenwichtshoeveelheid

Door het prijsmechanisme gaan de prijs en hoeveelheid altijd naar het evenwichtspunt

Is de prijs te hoog?? Dan is er een 'aanbodoverschot' en blijven de producenten met artikelen zitten. Dit willen ze niet, dus verlagen ze de prijzen, totdat ze weet in het evenwicht terecht komen.

Qa

Qv

Vragers

Het kopen van goederen en diensten door gezinnen.

Ze consumeren om in hun behoeften te voorzien.

Consumeren

Investeren

Het kopen van goederen en diensten door bedrijven, om deze in te zetten bij het productieproces

Vragers

Primaire goederen

Luxe goederen

Noodzakelijk om te leven

--> reageert minder sterk op prijsverandering

Niet noodzakelijk om te leven

--> reageert sterker op prijsverandering

Primaire goederen

Luxe goederen

Veranderingen in vraag

Naast de prijs van het goed, zijn er nog andere zaken waarvan de vraag afhankelijk is, zoals;

• Prijs van vergelijkbare producten

• Inkomens veranderen

• De voorkeur van mensen verandert

• etc.

Als er bij dezelfde prijs een andere gevraagde hoeveelheid is, kloppen de vraagvergelijking en vraaglijn niet meer; deze zal veranderen en verschuiven.

Dit geldt ook voor de aanbodlijn.

Text

Qv = -aP + b

Qa = aP - b

Het gemiddelde inkomen neemt toe; wat gebeurt er met de vraaglijn?

Qv

A

Deze blijft hetzelfde

B

Deze wordt vlakker

C

Deze verplaatst zich naar rechts

D

Deze verplaatst zich naar links

Zelf aan de slag met opdrachten…

6.13 t/m 6.21

Deze opdrachten kijken jullie zelf na met de antwoorden op de ELO

Economie

H6 – les 4

VWO 3

Goedemorgen allemaal, we gaan beginnen:

• Laptop, schrift, pen, boek en rekenmachine op tafel

• Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten.

Waar hebben we het vorige week over gehad?

Wat gaan we vandaag doen

• §6.2.1

• Zelf aan de slag met opdrachten 6.22 t/m 6.28

Lesdoelen

Na deze les weet ik...

• Wat de arbeidsmarkt is, en waar deze uit bestaat.

De arbeidsmarkt

Aanbod van arbeid

Vraag naar arbeid

Mensen die betaald werk hebben of zoeken

Bedrijven en organisaties die mensen in dienst hebben of willen hebben

De arbeidsmarkt

Aanbod van arbeid

Vraag naar arbeid

Mensen die betaald werk hebben of zoeken

Bedrijven en organisaties die mensen in dienst hebben of willen hebben

Zelfstandigen

Werknemers

Werklozen

Beroepsbevolking

De arbeidsmarkt

Aanbod van arbeid

Vraag naar arbeid

Mensen die betaald werk hebben of zoeken

Werkende zelfstandigen

Vacatures

Werknemers

Werkgelegenheid

Bedrijven en organisaties die mensen in dienst hebben of willen hebben

Aanbod van arbeid

Vraag naar arbeid

Supermarkt

Vakkenvuller

Werkzoekende

School

Deelmarkten

Arbeidsmarkt voor vakkenvullers

Arbeidsmarkt voor docenten

Zelf aan de slag met opdrachten…

6.22 t/m 6.28

Deze opdrachten kijken jullie zelf na met de antwoorden op de ELO

Schrijf iets op wat je geleerd hebt deze periode

Economie

H6 – les 5

VWO 3

Goedemorgen allemaal, we gaan beginnen:

• Laptop, schrift, pen, boek en rekenmachine op tafel

• Aandacht gericht naar docent, dus naar de docent/het bord kijken en stoppen met praten met je klasgenoten.

Waar hebben we het vorige les over gehad?

Waar hebben we het vorige les over gehad?

Abstracte markt

Consumeren en investeren

Vraag en aanbod

Goederen en diensten

Prijsmechanisme

Evenwichtsprijs

Een model

Consumenten en producenten

Primaire goederen en luxe goederen

De arbeidsmarkt

Beroepsbevolking

Werkgelegenheid

Deelmarkten

Wat gaan we vandaag doen

• §6.2.2 en §6.2.3

• Zelf aan de slag met opdrachten 6.29 t/m 6.35

Lesdoelen

Na deze les kan ik...

• Redeneren en rekenen met de samenhang tussen arbeidsproductiviteit, werkende beroepsbevolking en productiewaarde.

• Het werkloosheidspercentage berekenen.

• De situatie van flexwerkers beschrijven.

Arbeidsproductiviteit

= de productie(waarde) per persoon in een bepaalde periode

Arbeidsproductiviteit =

--> dit geeft een gemiddelde weer; het kan zijn dat de ene werknemer veel productiever is, en dus een hogere arbeidsproductiviteit heeft, dan een ander.

Als de arbeidsproductiviteit hoger is, is productie goedkoper (minder loonkosten per product), waardoor je concurrentiepositie als land verbetert, en stijgt de welvaart.

productie(waarde)

werkgelegenheid

'Hoeveel produceert een werknemer in een bepaalde hoeveelheid tijd?'

In een fabriek in NL worden 1.000.000 T-shirts per maand geproduceerd. De fabriek heeft 25 mensen in dienst.

In een fabriek in China worden 10.000.000 T-shirts per maand geproduceerd. De fabriek heeft 25.000 mensen in dienst.

Bereken voor beide fabrieken de arbeidsproductiviteit in aantal T-shirts per week.

Vul in: NL: <...>, China: <...>

Rond af op hele getallen

Fabriek in NL:

Arbeidsproductiviteit = productie / werkgelegenheid

= 1.000.000 / 25

= 40.000 --> Per maand

maand -> week: x12 /52

40.000 x 12 / 52 = 9.231

Fabriek in China:

Arbeidsproductiviteit = productie / werkgelegenheid

= 10.000.000 / 25000

= 400 --> Per maand

maand -> week: x12 /52

400 x 12 / 52 = 92

Bedenk een reden waarom de arbeidsproductiviteit hoger kan zijn

De beroepsbevolking bestaat uit 15 miljoen mensen, hiervan zijn er 800.000 werkloos; wat is het werkloosheidspercentage?

Werkloosheidspercentage = aantal werklozen/beroepsbevolking x100%

= 800.000/15.000.000 x100%

= 5,3%

Flexwerkers

• Vaste contracten zonder vast aantal uren ('nul-uren contract')

• Tijdelijke contracten

• Mensen die werken vanuit een uitzendbureau

• Oproep- en invalkrachten

• (ZZP'-ers)

Is er iemand van jullie een flexwerker?

Voordeel

Nadeel

Noem een voordeel en een nadeel van flexwerk (voor de werknemer)

Zelf aan de slag met opdrachten…

6.29 t/m 6.35

Klaar en nagekeken??? Bekijk de leerdoelen (pag 87; 'Wat moet je kunnen?'), en kijk of je ze onder de knie hebt! Lees anders terug in het hoofdstuk/steek je vinger op!

Deze opdrachten kijken jullie zelf na met de antwoorden op de ELO

Laptops in de tas en:

Schrijf op de post-it op wat je geleerd hebt deze les.

Plak je post-it dan op het whiteboard

Schrijf iets op wat je geleerd hebt uit H6