Bloedgassen klinisch redeneren

Bloedgas analyseren

1 / 51
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleegkundeBeroepsopleiding

In deze les zitten 51 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Bloedgas analyseren

Hoe is jullie kennis over bloedgassen?

Soorten bloedgassen

  • Arterieel

  • Veneus

  • Capillair



Welke zien jullie? Wanneer welke?

Welke zien jullie? Wanneer welke?

  • pH​

  • pCO2 ​

  • HCO3​

  • BE ( Base excess)​

  • pO2​

  • Saturatie​​

Lichaam streeft naar homeostase​

Base

PH

Wat is PH?

Fysiologische grenzen:

7,35 – 7,45



Formule:

PH= HCO3 / CO2



4

Een molecuul wat H+ ionen kan binden is een zuur

A

Waar

B

Niet waar

Buffer- en compensatiesystemen

Meerdere buffersystemen:

  • Eiwitbuffersysteem

  • Fosfaatbuffersysteem

  • Bicarbonaatbuffersysteem




Regulatie essentieel voor normale cellulaire functies (eiwit en membraamfunctie)


Buffersystemen



Henderson - Hasselbalch


10

̄

nieren


Een overmaat aan ZUUR!

H2O

Lactaat

2 mol ATP

36 mol ATP

Afwijkingen in het bloedgas

  • pH < 7,35 acidose


  • pH > 7,45 alkalose


pCO2

12

Met name respiratoir component


Nomaal bij 37 graden Celcius:

4,7 - 6,4 kPa


CO2 snelle compensatie

Invuloefening

Sufheid en een rood gelaat passen bij hypoventilatie

Duizelig, tintelingen in handen, vingers en lippen passen bij hyperventilatie

hypo
hyper

Metabool

13

HCO3, bicarbonaat


  • Normaal 22 –28 mmol/l​

  • Aangemaakt in erythrocyten en renale tubuli​

  • Uitgescheiden als CO2 (longen) en via nier (HCO3)

  • Trage compensatie

Zuurstoftransport wordt op 2 manieren getransporteerd:


  1. PO2 = O2 in opgeloste vorm

  2. SaO2 = aan Hb gebonden vorm



Hoge pO2 en SaO2 bij een laag Hb geeft toch onvoldoende O2 in de weefsels!

pO2 en saturatie

pO2 en saturatie

| Titel van de presentatie | 01-01-2020

pagina 26

  • pO2 9,3 – 13,3 kPa


  • Saturatie 95%-98%


Interpretatie bloedgas

Kijk naar pH: acidose of alkalose


Kijk naar pCO2 en HCO3. (welke is afwijkend)


Bij twijfel: kijk naar BE.


Negatief: metabole acidose

Positief: metabole alkalose

Bij een acidose vermindert de reactie van de vaten op catecholaminen, zoals adrenaline en noradrenaline

A

Waar

B

Niet waar

Bij een metabole acidose zie je vaak een hypokaliëmie

A

Waar

B

Niet waar

Base excess

pagina 25

Een schatting van de hoeveelheid sterk zuur die nodig is om de pH naar 7.40 te brengen. (normaal -3 tot +3)


Oorzaken respiratoire acidose

Respiratoire acidose


Te kortschietende ademarbeid:

  • Luchtweg obstructie

  • Longoedeem

  • Pneumonie

  • Longembolieën

  • Vetembolieën

  • Intoxicatie


Oorzaken respiratoire alkalose

Respiratoire alkalose

pagina 19

Overmatige ademarbeid


  • CZS stimulatie: koorts, pijn, angst, infectie

  • Hypoxie: ernstige anemie, longziekten

  • Stimulatie longreceptoren: longoedeem, longembolieën, pneumonie, pneumothorax, pleuravocht


Oorzaken metabole alkalose

Oorzaak metabole alkalose

pagina 22


  • Verlies via maagdarmkanaal (braken)


  • Verlies via de nier. (diuretica)


Oorzaken metabole acidose

Oorzaak metabole acidose


  • Shock

  • Keto acidose (diabetes)

  • Intoxicaties (alcohol)

  • Nierinsufficiëntie

  • Celsterfte



Anion Gap


Denk aan het volgende.....

| Titel van de presentatie | 01-01-2020

pagina 27

Een bloedgas hoort bij een patiënt en niet andersom!


Dus ken het verhaal en interpreteer naar gelang het verhaal!


Casus 1

Een gezonde 56-jarige man ondergaat een THP links. Post-operatief beloop was ongecompliceerd. Voor de pijnstilling heeft patiënt een PCA-pomp. Wanneer zijn vrouw hem bezoekt is hij buiten bewustzijn & cyanotisch. Bij de reanimatie heeft patient het volgende ABG:


ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2 mmol/L.



28

Vragen: Casus 1

  1. Welke zuur-base stoornis betreft het hier ?


  1. Beredeneer aan de hand van de getallen of dit een acuut of een chronisch probleem betreft.


ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2

mmol/L.






29

1a: Welke zuur-base stoornis betreft het hier?

A

Respiratoire acidose

B

Respiratoire alkalose

C

Metabole acidose

D

Metabole alkalose

1b: is dit een acuut of chronisch probleem?

A

acuut

B

chronisch

Antwoorden: Casus 1

  1. Respiratoire acidose.


  1. Acuut, want het HCO3- is nog normaal dus er heeft nog geen metabole compensatie plaats gevonden.


ABG: pH 7.00, PaCO2 13.3 kPa, HCO3- 24.2

mmol/L.




30


Een 19-jarige man heeft net een auto ongeluk gehad nadat hij zonder te vragen zijn vader’s gloednieuwe BMW heeft “geleend”. Op de SEH heeft hij alleen wat blauwe plekken en het volgende ABG.


ABG: pH 7.53, PaCO2 3.1 kPa, HCO3- 23.0 mmol/L, PaO2 15.1 (FiO2 21%).

Casus 2



31

2a Welke zuur-base stoornis betreft het hier?

A

Respiratoire acidose

B

respiratoire alkalose

C

metabole acidose

D

metabole alkalose

2b: is dit een acuut of chronisch probleem?

A

acuut

B

chronisch

Antwoorden: Casus 2

  1. Respiratoire alkalose.


  1. Acuut, want het HCO3- is nog normaal dus er heeft nog geen metabole compensatie plaats gevonden.


ABG: pH 7.53, PaCO2 3.1 kPa, HCO3- 23.0

mmol/L, PaO2 15.1 (FiO2 21%).





33

Casus 3

Een 23-jarige vrouw is 12 weken zwanger. De laatste 10 dagen neemt de misselijkheid & braken progressief toe. Bij de huisarts valt op dat zij gedehydreerd is en tevens oppervlakkig ademhaalt.


ABG: pH 7.53, PaCO2 7.0 kPa, HCO3- 42.0 mmol/L, BE +12.



34

3a Welke zuur-base stoornis betreft het hier?

A

Respiratoire acidose

B

respiratoire alkalose

C

metabole acidose

D

metabole alkalose

Antwoorden: Casus 3

  1. Metabole alkalose, gedeeltelijk respiratoir gecompenseerd.


  1. H+-ionen verlies uit de maag bij het frequent braken.


ABG: pH 7.53, PaCO2 7.0 kPa, HCO3- 42.0

mmol/L.





36

Casus 4

Een 60-jarige hyperventilerende vrouw wordt opgenomen op de afdeling interne ivm een pneumonie. Haar VG vermeld hypertensie waarvoor het gebruik van een thiazide diureticum.


ABG: pH 7.64, PaCO2 3.7 kPa, HCO3- 35.0 mmol/L.



37

Antwoorden: Casus 4

  1. Alkalose


  1. Gemengde metabole (thiazide diuretica) & acute respiratoire alkalose (pneumonie).


ABG: pH 7.64, PaCO2 3.7 kPa, HCO3- 35.0 mmol/L



39

Casus 5

Mw Pietersen meldt zich op de SEH, ze heeft het benauwd en heeft een snelle ademhaling. Ze was thuis aan het revalideren na een knie operatie.

40

  • ABG: pH 7.55,

  • PaCO2 3.2 kPa,

  • HCO3- 20.0 mmol/L,

  • PO2 7.3,

  • Sat 91%

Vragen: Casus 5

  1. Welke zuur-base stoornis betreft het hier ?

  2. Hoe verklaar je deze zuur-base afwijking ?


ABG: pH 7.55,

PaCO2 3.2 kPa,

HCO3- 20.0 mmol/L,

PO2 7.3,

Sat 91%




41

Antwoorden casus 5


  1. Respiratoire alkalose

  1. Longembolie.




42

ABG: pH 7.55,

PaCO2 3.2 kPa,

HCO3- 20.0 mmol/L,

PO2 7.3,

Sat 91%

Analyseer de bloedgas

pH 7,28

pCO2 9,8

Bic 25

BE 1

pO2 7,5

Saturatie 88%

A

Respiratoire acidose

B

Respiratoire alkalose

C

Metabole acidose

D

Metabole alkalose

Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak van deze bloedgas

pH 7,28

pCO2 9,8

Bic 25

BE 1

pO2 7,5

Saturatie 88%

A

Heftige angst

B

Braken

C

Acuut hartfalen

D

Arteriële bloeding

Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak van deze bloedgas

pH 7,28

pCO2 4,5

Bic 11

BE -6

pO2 9,0

Saturatie 94%

A

Acuut hartfalen

B

Septische shock

C

Longembolie

D

Hevig braken

Prijsuitreiking