Kruistochten_Leerlingen

• newEditor
• Geschiedenis
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 3

Kruistochten

Historische vragen

Les 1: "Wat zijn de oorzaken en de aanleidingen voor de Kruistochten?"

Lessenreeks: "Waren de Kruistochten een louter religieus conflict?"

Het Heilige land

--> Situering in ruimte

• Heilige land = geen eenduidig afgebakend gebied

  • +/- Palestina

  • Levant

  • Jeruzalem + omringend land

  • Hedendaags Israël, Palestina, Jordanië

Kaartoefening

• P. 165 - 166

  • oefeningen: a, b, c en d

Jeruzalem

• Abrahamitische religies

  • Jodendom

  • Islam

  • Christendom

Klaagmuur

• Restant oude tempel

• Tempelberg

Rotskoepel en Al Aqsamoskee

• Hemelopstijging profeet Mohammed

Het concilie van Clermont (1095)

• Oproep van Paus Urbanus II

--> om op kruistocht te vertrekken

• Kruistochten als opdracht van God: Deus lo vult (‘God wil het’)

Het concilie van Clermont (1095)

Het concilie van Clermont (1095)

Het concilie van Clermont (1095)

• Wat is het Heilige Graf?

• Wie zijn de christenen in het Oosten?

• Wie zijn die moslims?

Heilige Grafkerk

• Golgotha: gekruisigd, begraven en opgestaan is

• het Heilige Graf ---> belangrijke pelgrimsplek

Oosters Schisma (1054)

• Constantinopel

• Keizer

• Byzantium

• Rome

• Paus

• Westen

Oosters-orthodoxe Kerk

Rooms-katholieke Kerk

Conflict binnen het christendom

• Verschillende strekkingen beheren de kerk (1852)

  • Rooms-Katholieke Kerk

  • Grieks-Orthodoxe Kerk

  • Armeens -Apostolische Kerk

  • ...

• --> Sleutels in beheer van Palestijnse moslimfamilie

--> Oosters Schisma

Opkomst van de Islamrijken

• 610: Profeet Mohammed ontvangt zijn eerste openbaring

• 622: De vlucht van Mekka naar Medina (Hidjra)

• --> verspreiding van Islam

Opkomst van de Islamrijken

• 638: Jeruzalem onder islamitisch gezag

• 8ste eeuw --> Arabische expansie

  • Slag bij Poitiers

    • Karel Martel

Druk van de Seltjoeken (11de eeuw)

• Turken

• Druk op de Byzantijen

• Keizer verliest macht

• 1071: Manzikert

--> vraagt hulp aan de paus

Herhaling: Wie is wie?

• P. 162:

  • Bekijk de tijdlijn.

• P. 163:

  • Bekijk de kaart.

  • Los oefeningen c en d op.

Oorzaken en aanleidingen

Oorzaken

• Interne problemen binnen het Christendom

  • Investituurstrijd

  • Oosters Schisma

• Jeruzalem bevrijden van islamitische overheersing

  • Heilig graf bevrijden

  • Christenen in het Oosten beschermen

• Slag bij Manzikert: Byzantijnse keizer vraagt om hulp

• Concilie van Clermont: oproep Paus Urbanus

Aanleidingen

Waarom op kruistocht vertrekken?

• Religieuze redenen

  • Deus lo vult – God wilt het

• Vergeving van de zonde

• Ridderideaal

• Eigen machtsuitbreiding + verwerven van sociaal aanzien (adel en clerus)

• Verlangen naar avontuurtekst

Herhaling

• P. 162

• oef 2a

Waarom op kruistocht vertrekken?

• Religieuze redenen

  • Deus lo vult – God wilt het

• Vergeving van de zonde

• Ridderideaal

• Eigen machtsuitbreiding + verwerven van sociaal aanzien (adel en clerus)

• Verlangen naar avontuurtekst

Het gewone volk verzamelt zich hysterisch rond Peter de Kluizenaar (Guilbert van Nogent)

Terwijl de vorsten, die de diensten van al hun volgelingen nodig hadden, zeer langzaam en langdurig hun voorbereidingen voor hun vertrek treffen, sloot het eenvoudige volk, dat geen hulpbronnen had, maar dat zeer talrijk was, zich aan bij een persoon, genaamd Peter de Kluizenaar en gehoorzaamde hem als meester, tenminste bij de dingen, die in ons land gebeurden.
...Hij trok door de steden en de dorpen en ging overal prediken: het volk omringde hem in massa, bracht hem geschenken en loofde zijn heiligheid met zoveel lofprijzingen, dat ik me niet kan herinneren, dat men ooit een dergelijke eer aan een ander bewezen heeft. Hij toonde zich zeer vrijgevig in het uitdelen van vele dingen, die men hem gegeven had. Hij bracht overspelige vrouwen bij hun echtgenoot terug, niet zonder zelf geschenken te geven, en hij herstelde de vrede er de goede verstandhouding tussen hen, die het met elkaar oneens varen, met een wonderlijk gezag. Bij alles wat hij deed of zei, scheen er iets goddelijks in hem te zijn; zodat men tenslotte zo ver ging, dat men de haren uit zijn muilezel trok om ze als relikwieën te bewaren: dit vertel ik hier, niet omdat het een grond van waarheid bezit, maar om de vulgaire smaak te bevredigen, die van buitengewone dingen houdt.
 
Guilbert de Nogent, monnik te Flay, gestorven in 1124. Hij schreef zijn memoires (De vita sua), een verslag over de eerste kruistocht, gefundeerd op serieuze getuigenissen (Gesta Dei per Francos) en een verslag over relikwieën; waarin hij blijk gaf van een zeer kritische ingesteldheid.

Verloop Eerste Kruistocht

• 1096: De volkskruistocht of boerenkruistocht

  • Voornamelijk avonturenzoekers en godsdienstfanaten

  • Onder leiding van Peter de Kluizenaar

• P. 168

  • oefening a

Verloop Eerste Kruistocht

• 4 grote adellijke legers

  • bv. Godfried van Bouillion

• Verzamelen in Constantinopel

Godfried van Bouillon

Kruisvaarderleger

• zeer groot: 80.000 - 100.000

• Zeer divers leger:

  • hebben allemaal verschillende motieven en doelen

  • verschillende standen

  • Onderweg haken mensen af en komen er mensen bij

Aankomst in constantinopel

• p. 170 - 171

Geschil met de Keizer

• --> keizer en kruisvaarders wantrouwen elkaar

• Verschillende doelen:

  • Keizer: De kruisvaarders moeten helpen bij het verslaan van de Seltjoeken

  • --> verloren gebied terugwinnen

  
  

  • Kruisvaarders: willen zo snel mogelijk naar Jeruzalem --> willen dat de keizer meegaat

--> Compromis

De tocht gaat verder

Op weg naar Jeruzalem

• Het kruisvaarderleger splitst verder op

• De adellijke leiders:

  • eigen leger

  • eigen doelen, belangen

  • eigen mening

  • eigen route

--> sommigen vertrekken naar huis

Het leven van een kruisvaarder

• Zeer zwaar:

--> veel verschillen onderling

• Honger en dorst:

  • Seltjoeken verbranden voedsel en vergiftigen water

• Aanvallen

• Ziektes

• 2000 - 4000 kilometer stappen

Beleg van Jeruzalem

• Jeruzalem is goed voorbereid op het beleg

  • bv. Alle christenen buiten

• Geen water en uitputtingsverschijnselen

  • Barrevoetse processie

Intermezzo

Inname Jeruzalem

• p. 172

Inname Jeruzalem

• 1099 komen de kruisvaarders toe (3 jaar later)

  • Sterk uitgedund 12.000 man

• Belegering duurt 40 dagen

Inname van Jeruzalem door de kruisvaarders, 15 juli 1099, 1847

Inname Jeruzalem

• Godfried van Bouillon --> Koning van Jeruzalem

  • Weigert de titel

  • Verdediger van het heilige graf

• Koninkrijk Jeruzalem

De kruisvaarderstaten

• Na de verovering van Jeruzalem --> twee opties:

  • naar huis gaan

  • achterblijven

• Stichting kruisvaarderstaten

  • christelijke rijkjes

In welke mate was de Eerste Kruistocht een succes voor de kruisvaarders?

De Tweede Kruistocht

• Graafschap Edassa valt (Kruisvaarderstaat)

• --> Bernardus van Clairveaux roept op tot tweede kruisttocht

• De Tweede Kruistocht = mislukking

  • Politieke blunders --> vertrouwen tussen Kruisvaarders en Islamitische rijken verdwijnt

  • Vredes- en handelsafspraken vallen uit elkaar

Val van Jeruzalem

• Plundertochten tegen Mekka en Medina --> lokken reactie uit

• Jeruzalem wordt ingenomen door de Moslims

• Schokgolf door Europa

• Paus Gregorius VIII verwijt het verlies van Jeruzalem aan de zonden van Christenen in heel Europa

--> Roept op tot nieuwe kruistocht

De Derde Kruistocht

• De Derde Kruistocht

--> 3 katholieke koningen leiden de kruistocht

• Richard Leeuwenhart

• Frederik Barbarossa

• Filips II

Saladin

Richard Leeuwenhart

Fredrik Barbarossa

Filips II

De gevolgen van de Kruistochten

--> gaan als 'katalysator' veranderingen versterken

• Cultureel domein:

  • Oosterse elementen beïnvloeden de West-Europese architectuur

  • Medische kennis

  • Verloren vertalingen van de oude Grieken

  • Herontdekken van klassieke kennis

--> basis voor Renaissance

Gevolgen van de Kruistochten

• Economisch

  • Stimuleren de handel in het middellandse Zeegebied

  • Economie in Italië zal bloeien

Gevolgen van de Kruistochten

• Politiek

  • Verzwakking van de adel en feodaalstelsel

    • Grote groepen uit de adel keren niet terug van de kruistochten

    • --> hun landgoederen gaan naar de Kerk of de kroon

    • Verzwakking van het feodale stelsel stimuleert de opbloei van de middeleeuwse steden

  • De macht van de Katholieke en de paus neemt aanzienlijk toe

    • Kruisvaarders geven hun grond en/of bezittingen aan de kerk of verkopen deze tegen spotprijzen --> De Kerk wordt gigantisch rijk

    • Relikwieën uit het Midden Oosten

    • Handel in aflaten komt op gang