Mutaties

Mutaties

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 20 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Mutaties

Planning

  • herhaling genexpressie context opdracht

  • bespreken

  • start 1.5 mutaties

  • zelfstandig werken

  • verder 1.5 mutaties

  • opdracht behandelingen

  • zelfstandig werken

Herhaling

Vorige les genexpressie.

SOORT EXAMENOPDRACHT! Maak context opdracht: Al linkshandig voor geboorte


  • Eerst individueel

  • TIP! Schrijf voor jezelf de belangrijke informatie op uit tekst

  • Samen bespreken

Biologisch moment: Koriander

Wie heeft er wel eens koriander gehad?

Vond je het wel of niet lekker?


OR6A2-gen

Zoek op OR6a2-gen Koriander:

Wat doet dit gen?



Centrale vraag

2.5 mutaties

Wat is ook alweer DNA replicatie? Maakt regelmatig fouten, gevolg?




Mutaties

Mutaties: veranderingen in basenvolgorde DNA


Aantal nucleotiden betrokken verschilt

  • een nucleotidepaar

  • enkele nucelotidenparen

  • lange sequence

  • heel chromosoom




Mutaties zorgen afwijkingen= genetische variatie: Goed en Slecht

Verschillende soorten mutaties: Puntmutatie

Puntmutatie:

Verandering 1 nucleotidepaar


  • substitutie

  • deletie

  • insertie



Hoe kan een puntmutatie zorgen voor een foutief eiwit?

Overleg met je buurman! Denk aan de verschillende stappen van DNA--> EIWIT

Verschillende soorten mutaties: genoommutaties

genoommutatie: verandering aantal chromosomen in een cel

.



Voorbeeld: fout bij meiose 1 of 2 bij geslachtscellen


Welke fout in meiose zorgt voor meer mutaties?


  1. normale meiose



  1. mutatie tijdens meiose I


  1. mutatie tijdens meiose II

Syndroom van down

Na bevruchting afwijkend geslachtcel --> zygote 1 chromosoom teveel of te weinig


Meestal niet levensvatbaar



Waar heeft de mutatie een groter effect: In een geslachtscel of lichaamscel? En waarom?

Denken-delen-uitwisselen

Waar heeft de mutatie een groter effect: In een geslachtscel of lichaamscel? En waarom?

  1. Geslachtscel/ embryo--> hele lichaam

  2. Lichaamscel: plaatselijk of

  • gen uit

  • geen verandering eiwit

  • maakt allele recessief

Zelfstandig werken

opdracht 42 t/m 44

Oorzaak mutaties

Vaak spontaan


blootstelling mutagene stoffen-> hogere kans


  • mutagene straling

  • mutagene stoffen

Ontstaan van kanker

  1. Enzymen repareren mutaties DNA.

  2. Tumorsuppressoren stoppen deling bij schade->apoptose. Waarom?

  3. Proto-oncogenen stimuleren groei. Bijv wondje

  4. Mutaties in P en T kunnen ongeremde groei veroorzaken + geen apoptose.

  5. Foutieve cellen delen zich ongeremd.

  6. Goedaardige tumoren groeien langzaam, kwaadaardige snel en verspreiden zich.

  7. Uitzaaiingen ontstaan door losgeraakte kankercellen (metastase)

Opdracht behandelingen

5 behandelingsmethoden 1 per groepje:

  1. Chirurgie, 2 Chemotherapie, 3 Radiotherapie (bestraling), 4.Immunotherapie 5. Hormoontherapie / Doelgerichte therapie

Beantwoord gezamenlijk deze vragen en zoek er een plaatje bij:

  1. Wat is deze behandeling precies?

  2. Hoe werkt het in het lichaam?

  3. Voor welke soorten kanker wordt dit gebruikt?

  4. Wat zijn de voor/ nadelen


Ieder moet het uitleggen aan de klas

Centrale vraag

Zelfstandig werken

Opdracht 45 t/m 49


Klaar? Voor jezelf aan het werk

Volgende les

DNA-technieken