Mutaties
Mutaties
Planning
herhaling genexpressie context opdracht
bespreken
start 1.5 mutaties
zelfstandig werken
verder 1.5 mutaties
opdracht behandelingen
zelfstandig werken
Herhaling
Vorige les genexpressie.
SOORT EXAMENOPDRACHT! Maak context opdracht: Al linkshandig voor geboorte
Eerst individueel
TIP! Schrijf voor jezelf de belangrijke informatie op uit tekst
Samen bespreken
Biologisch moment: Koriander
Wie heeft er wel eens koriander gehad?
Vond je het wel of niet lekker?
OR6A2-gen
Zoek op OR6a2-gen Koriander:
Wat doet dit gen?
Centrale vraag
2.5 mutaties
Wat is ook alweer DNA replicatie? Maakt regelmatig fouten, gevolg?
Mutaties
Mutaties: veranderingen in basenvolgorde DNA
Aantal nucleotiden betrokken verschilt
een nucleotidepaar
enkele nucelotidenparen
lange sequence
heel chromosoom
Mutaties zorgen afwijkingen= genetische variatie: Goed en Slecht
Verschillende soorten mutaties: Puntmutatie
Puntmutatie:
Verandering 1 nucleotidepaar
substitutie
deletie
insertie
Hoe kan een puntmutatie zorgen voor een foutief eiwit?
Overleg met je buurman! Denk aan de verschillende stappen van DNA--> EIWIT
Verschillende soorten mutaties: genoommutaties
genoommutatie: verandering aantal chromosomen in een cel
.
Voorbeeld: fout bij meiose 1 of 2 bij geslachtscellen
Welke fout in meiose zorgt voor meer mutaties?
normale meiose
mutatie tijdens meiose I
mutatie tijdens meiose II
Syndroom van down
Na bevruchting afwijkend geslachtcel --> zygote 1 chromosoom teveel of te weinig
Meestal niet levensvatbaar
Waar heeft de mutatie een groter effect: In een geslachtscel of lichaamscel? En waarom?
Denken-delen-uitwisselen
Waar heeft de mutatie een groter effect: In een geslachtscel of lichaamscel? En waarom?
Geslachtscel/ embryo--> hele lichaam
Lichaamscel: plaatselijk of
gen uit
geen verandering eiwit
maakt allele recessief
Zelfstandig werken
opdracht 42 t/m 44
Oorzaak mutaties
Vaak spontaan
blootstelling mutagene stoffen-> hogere kans
mutagene straling
mutagene stoffen
Ontstaan van kanker
Enzymen repareren mutaties DNA.
Tumorsuppressoren stoppen deling bij schade->apoptose. Waarom?
Proto-oncogenen stimuleren groei. Bijv wondje
Mutaties in P en T kunnen ongeremde groei veroorzaken + geen apoptose.
Foutieve cellen delen zich ongeremd.
Goedaardige tumoren groeien langzaam, kwaadaardige snel en verspreiden zich.
Uitzaaiingen ontstaan door losgeraakte kankercellen (metastase)
Opdracht behandelingen
5 behandelingsmethoden 1 per groepje:
Chirurgie, 2 Chemotherapie, 3 Radiotherapie (bestraling), 4.Immunotherapie 5. Hormoontherapie / Doelgerichte therapie
Beantwoord gezamenlijk deze vragen en zoek er een plaatje bij:
Wat is deze behandeling precies?
Hoe werkt het in het lichaam?
Voor welke soorten kanker wordt dit gebruikt?
Wat zijn de voor/ nadelen
Ieder moet het uitleggen aan de klas
Centrale vraag
Zelfstandig werken
Opdracht 45 t/m 49
Klaar? Voor jezelf aan het werk
Volgende les
DNA-technieken