Burgerschap
Economische dimensie
Burgerschap
Economische dimensie
Wet Educatie en Beroepsonderwijs
Wat zegt deze Wet over de dimensie economie bij het vak burgerschap?
De economische dimensie is in twee deelgebieden uitgesplitst en heeft betrekking op
de bereidheid en het vermogen om een bijdrage te leveren aan het arbeidsproces en aan de arbeidsgemeenschap waar men deel van uitmaakt;
de bereidheid en het vermogen om op adequate en verantwoorde wijze als consument deel te nemen aan de maatschappij.
De deelnemer heeft kennis over en inzicht in de volgende onderwerpen die bij de economische dimensie aan bod komen: de maatschappelijke functies en waardering van arbeid, de factoren die van invloed zijn op de bedrijfscultuur, de arbeidsverhoudingen in Nederland, de rol en de invloed van branche- of vakorganisaties, de rol van de overheid op het gebied van arbeid, de verzorgingsstaat en de consumentenmarkt, de belangrijkste principes van budgettering, kenmerken van duurzame consumptie en productie, de rol en de invloed van consumentenorganisaties, de invloed van de media op het bestedingspatroon van consumenten.
Hierbij gaat het om het adequaat functioneren op de arbeidsmarkt en binnen een bedrijf en om het verantwoord handelen op de consumptiemarkt. Voor het adequaat functioneren op de arbeidsmarkt en binnen een bedrijf is nodig dat een deelnemer zich algemeen aanvaarde regels en standaard (bedrijfs)procedures eigen maakt en zich daaraan houdt. De deelnemer kent de rechten en plichten van de beroepsbeoefenaar en stelt zich collegiaal op. Voor het functioneren als kritisch consument is nodig dat een deelnemer weet hoe hij informatie over producten en diensten kan verzamelen om een weloverwogen keuze te kunnen maken. Hij heeft inzicht in zijn eigen wensen in relatie met zijn financiële speelruimte. En het is nodig dat hij bij de aanschaf van producten en diensten afwegingen kan maken met betrekking tot maatschappelijke belangen zoals duurzaamheid en gezondheidsaspecten.
Bron: examen- en kwalificatiebesluit Beroepsopleidingen WEB.
leerdoelen
Je weet waar de economische dimensie in de kern over gaat
Je krijgt inzicht in je middelen en behoeften op de iets langere termijn
Je leert hoe je financieel redzaam kunt worden en/of blijven
Leerdoel 1; economische dimensie in de kern
Wat is economie?
Economie is de gedragswetenschap die bestudeert welke keuzes mensen maken bij onbeperkte behoeften en schaarse middelen.
Wat zijn dan behoeften en wat zijn middelen?
Onbeperkte behoeften
Primaire behoeften;
Eten & drinken;
Onderdak;
Kleding
Secundaire behoeften;
Alle overige behoeften
Kenmerk van een onbeperkte behoefte is; heb je aan een behoefte voldaan, ontstaat de volgende behoefte!
Schaarse middelen
Schaars in de economie wil zeggen; je moet er iets voor doen om eraan te komen, je moet het produceren. Dit kost geld!
Dit schaars moet je niet verwarren met zeldzaam!
Middelen zijn;
Tijd, één dag heeft maar 24 uur!
Geld, altijd tekort om in alle behoeften te voorzien.
Hoe maak je keuzes?
Sociale beïnvloeding;
Familie & vrienden
Commerciële beïnvloeding;
reclameboodschappen
Hoe werkt commerciële beïnvloeding?
Marketing; 6 psychologische knopjes volgens Robert Cialdini;
de verleidingstechnieken!
Autoriteit; mensen zijn geneigd iemand met vele status of deskundigheid te volgen.
Committment en consistentie; mensen willen graag consequent zijn en betrouwbaar.
Schaarste; als iets zeldzaam is of duur, of misschien zelfs verboden, willen we het extra graag!
Wederkerigheid; mensen willen iets teruggeven als ze iets hebben gekregen.
Sympathie; mensen geloven of volgen eerder iemand waar ze positief tegenover staan.
Sociale bevestiging; als heel veel mensen het doen of kopen, zal het wel goed zijn, toch?
Doel van deze dimensie;
financiële zelfredzaamheid!!
Hoe kom je nu aan geld?
Drie mogelijkheden:
Inkomen uit arbeid; het loon dat je krijgt voor het werk dat je doet. Dee wordt in de volgende 3 dia’s uitgelicht)
Inkomen uit bezit; het inkomen dat je krijgt uit jouw bezittingen zoals bijvoorbeeld huur van een woning die je verhuurt of winst van aandelen die je hebt in een bedrijf of rente op je spaarrekening.
Overdrachtsinkomen; inkomen waarvoor je geen tegenprestatie hoeft te leveren zoals zakgeld, huurtoeslag, kindertoeslag of AOW.
Inkomen uit arbeid; de salarisstrook
Wat lees je op de Salarisstrook?
Je vindt onder andere terug:
Aantal gewerkte uren per tijdseenheid, bv gewerkte uren per maand;
Uurloon; dit is een bruto-uurloon
Brutoloon = aantal gewerkte uren x bruto uurloon;
Loonheffing = belasting + sociale premies;
Nettoloon = bedrag wat gestort wordt op de bankrekening van de werknemer;
Soort arbeidsovereenkomst; bepaalde tijd (tijdelijk), onbepaalde tijd (vast), flex of oproep.
Loonkosten werkgever; ook de werkgever betaalt o.a. belasting en pensioenpremie voor de werknemer. Dit verhoogt de kosten voor de werkgever.
CAO =
collectieve arbeidsovereenkomst
Veel zorginstellingen kennen een eigen CAO.
Afspraken die gemaakt worden gaan over;
Salaris;
Onregelmatigheidstoeslagen;
Werktijden;
Contracten;
Vakantie;
Pensioen;
Reiskosten;
Belasting is meer dan alleen betalen!
Naast geld inhouden, regelt de belastingdienst ook de teruggave van geld.
Elk jaar kun je een belastingformulier invullen om na te gaan of je niet teveel aan loonheffing hebt betaald voor het salaris dat je verdiend hebt. Tegenwoordig heeft de belastingdienst alle gegevens die zij hebben al voor jou ingevuld! Wel controleren!
Een aantal kosten mag je in mindering brengen op jouw inkomen waardoor de loonheffing lager wordt. Het inkomen wordt immers lager door de minderingen. Denk aan hypotheekrente, studiekosten of zorgkosten.
Daarnaast kun je checken of je recht hebt op;
Huurtoeslag;
Zorgtoeslag;
Kindertoeslag;
Welk soort uitgaven zijn er?
Meer inkomsten dan uitgaven? Sparen!!
Uit het rood!!!
“1 op de 5 MBO-ers leent geld en heeft een gemiddelde schuld van €3.681”
Meer uitgaven dan inkomsten?
Formele schulden; schulden bij instanties zoals banken, DUO, zorgverzekering en mobiele providers.
Informele schulden; schulden gemaakt bij familie en vrienden.
4 soorten schulden
Overlevingsschulden; te weinig inkomsten in verhouding tot de vaste lasten.
Overbestedingsschulden; genoeg inkomsten, teveel uitgaven.
Aanpassingsschulden; verandering in je leven die leidt tot minder inkomsten, uitgaven niet op de nieuwe situatie aangepast.
Compensatieschulden; te vele uitgaven door bijvoorbeeld emotionele problemen.
Nibud test; wat voor soort geldtype ben jij?
https://scholieren.nibud.nl/geldtypetest/
Hoe zorg ik voor financiële balans? Nibud vuistregels
Dit zijn de vier vuistregels:
Check wekelijks uw saldo en uitgave;
Plan jaarlijks uw inkomsten en uitgaven;
Spaar maandelijks 10 procent van uw inkomen;
Bewaar uw administratie op een geordende manier, en houd het bij:
– eenmalig: administratie inrichten
– dagelijks: (digitale) post openen
– wekelijks: administratie bijwerken en betalingen doen
– maandelijks: bijzonderheden doornemen (met partner)
– jaarlijks: administratie grondig opruimen
Uit Nibud-onderzoek blijkt namelijk keer op keer dat wie inzicht heeft in zijn inkomsten en uitgaven, planmatig met geld omgaat, spaargeld heeft en een geordende administratie heeft, een kleinere kans heeft om in financiële problemen te komen. Deze vuistregels dragen dus écht bij aan financiële gezondheid!
Bron; NIBUD
Grip op je geld
hoe kom je tot een financieel plan?
Stap 1; prioriteiten stellen; top 5 wat vind je het belangrijkst waar geef je het liefst geld aan uit? Het belangrijkste staat bovenaan.
Stap 2; mijn kosten op een rij; maak een schatting van alle vaste en variabele (dagelijkse) kosten per maand.
Stap 3; mijn inkomsten op een rij; welk inkomen verwacht je per maand te verdienen of verdien je al? Denk ook aan toeslagen etc.
Stap 4; mijn (spaar)doel; maak een top drie van dingen die je echt wilt gaan doen. Bijvoorbeeld een vervolgstudie?, een nieuwe auto?, een eigen huis?
Stap 5; een haalbaar plan. Leg je inkomsten en verwachte uitgaven naast elkaar. Nu kun je bepalen wat haalbaar is met jouw inkomen.
En als werken niet (meer) kan?
De verzorgingsstaat
https://www.youtube.com/watch?v=3l6ftIn8cM0
Wie regelt wat in de verzorgingsstaat?
gemeente
Participatiewet
Jeugdwet
Wet Maatschappelijke Ondersteuning
Sociale VerzekeringsBank
Algemene Ouderdoms Wet
Kinderbijslag
Persoonsgebonden budget
UWV
Werkloosheidswet
Wet werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen
Wajong
Einde economische dimensie
bronnen
Boek; De maatschappij dat ben jij, Werkboek burgerschap voor het MBO.
Boek; Pincode, leerboek economie
Boek; Influence, the psycholgy of persuasion van Robert Cialdini
Examen- en kwalificatiebesluit Beroepsopleidingen WEB
NIBUD
Internet voor de foto’s, plaatjes en logo’s