Omzet, winst en verantwoord ondernemen
Omzet, winst en keuzes in een bedrijf
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
Omzet, winst en keuzes in een bedrijf
Open aan de bekende context van de vorige les: van verkoopprijs berekenen naar kijken wat een bedrijf echt overhoudt en hoe het slimmer en verantwoordelijker kan werken.
Lesdoel
Ik kan omzet, brutowinst en nettoresultaat berekenen en uitleggen hoe arbeidsproductiviteit, productiecapaciteit en maatschappelijk verantwoord ondernemen belangrijk zijn voor een bedrijf.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij omzet, winst en kosten?
Gebruik dit als korte activering van voorkennis en als terugblik op de vorige les. Verwachte woorden: omzet, inkoopprijs, verkoopprijs, brutowinst, kosten, winst.
Omzet
Omzet is het totale bedrag van alle verkopen samen
Omzet gaat over wat een bedrijf binnenkrijgt
Omzet is dus nog geen winst
Formule: omzet = verkoopprijs × afzet
Leg uit dat leerlingen omzet vaak verwarren met winst. Benadruk dat omzet alleen de opbrengst van verkopen is, zonder aftrek van kosten.
Omzet berekenen
Verkoopprijs per product: €25
Afzet: 400 stuks
Omzet: 25 × 400 = €10.000
Meer verkopen of hogere prijs → hogere omzet
Gebruik een eenvoudig voorbeeld uit winkel of snackbar. Laat zien dat een hoge omzet mogelijk is, maar dat je dan nog niet weet of het bedrijf ook veel overhoudt.
Brutowinst
Brutowinst is wat overblijft van de omzet na aftrek van de inkoopwaarde
Formule: omzet - inkoopwaarde = brutowinst
De inkoopwaarde is wat de ingekochte producten samen kosten
Brutowinst laat zien wat verkoop oplevert vóór andere kosten
Koppel hier terug aan de vorige les over inkoopprijs en brutowinstmarge. Gebruik dezelfde woorden steeds opnieuw voor duidelijkheid.
Van omzet naar resultaat
Formule:
omzet
inkoopwaarde
____________________-
brutowinst
bedrijfskosten
_____________________-
= nettoresultaat
Noem bedrijfskosten zoals huur, loon, energie en reclame. Maak duidelijk dat nettoresultaat positief kan zijn, maar ook negatief.
Rekenvoorbeeld brutowinst en nettoresultaat
Omzet: €12.000
Inkoopwaarde: €7.000
Brutowinst: €12.000 - €7.000 = €5.000
Bedrijfskosten: €3.500
Nettoresultaat: €5.000 - €3.500 = €1.500
Werk het rustig stap voor stap uit. Benadruk dat de volgorde belangrijk is: eerst brutowinst, daarna nettoresultaat.
Wat is omzet?
Totale verkopen
Winst na kosten
Inkoop van spullen
Kosten van personeel
Controleer of leerlingen omzet niet verwarren met winst. Omzet is alles wat een bedrijf binnenkrijgt uit verkopen.
Van omzet naar resultaat
De omzet is het totale bedrag van alle verkopen. Trek je daar de inkoopwaarde van af, dan krijg je de brutowinst. Haal je daarna de bedrijfskosten eraf, dan blijft het nettoresultaat over.
Laat leerlingen de volgorde hardop verwoorden: omzet → brutowinst → nettoresultaat.
Arbeidsproductiviteit
Arbeidsproductiviteit geeft aan hoeveel een werknemer gemiddeld produceert
Het gaat om productie per werknemer in een periode
Formule: totale productie per periode / aantal werkenden
Een hogere arbeidsproductiviteit betekent vaak efficiënter werken
Maak onderscheid tussen hard werken en productief werken. Het gaat om output per werknemer, niet alleen om inzet.
Arbeidsproductiviteit berekenen
Totale productie: 600 producten per dag
Aantal werkenden: 12
Arbeidsproductiviteit: 600 / 12 = 50
Gemiddeld maakt elke werknemer 50 producten per dag
Laat leerlingen goed benoemen wat de uitkomst betekent. Niet alleen het getal 50, maar 50 producten per werknemer per dag.
Waardoor stijgt arbeidsproductiviteit?
Betere machines of hulpmiddelen (technologie)
Goede opleiding en ervaring van werknemers (scholing)
Bonus (prestatieverdeling)
Duidelijke taakverdeling (arbeidsverdeling)
Benadruk dat hogere arbeidsproductiviteit niet automatisch betekent dat werknemers harder moeten werken; techniek en organisatie spelen ook een grote rol.
Waarom is dit belangrijk voor een bedrijf?
Als werknemers in dezelfde tijd meer maken, dalen de kosten per product vaak. Dat kan zorgen voor meer winst of een lagere verkoopprijs. Arbeidsproductiviteit heeft dus invloed op de concurrentiepositie van een bedrijf.
Koppel terug naar winst: efficiënter produceren kan het nettoresultaat verbeteren, ook als de verkoopprijs gelijk blijft.
Hoe bereken je arbeidsproductiviteit?
productie ÷ werkenden
werkenden ÷ productie
omzet ÷ werkenden
productie × werkenden
Veelgemaakte fout: de deling omdraaien of omzet gebruiken in plaats van productie.
Noem één oorzaak van hogere arbeidsproductiviteit.
Bespreek dat antwoorden kunnen gaan over betere machines, opleiding, planning, taakverdeling en minder verspilling. Benadruk dat het niet alleen gaat om harder werken.
Productiecapaciteit
Productiecapaciteit is de maximale hoeveelheid die een bedrijf kan produceren in een periode
Het gaat om wat mogelijk is met mensen, machines, ruimte en tijd
Productiecapaciteit is dus een grens
Een bedrijf kan niet onbeperkt produceren
Gebruik een eenvoudig voorbeeld, zoals een bakkerij of fabriek. Laat zien dat capaciteit te maken heeft met maximumproductie, niet met werkelijke productie.
Wat bepaalt de productiecapaciteit?
Aantal werknemers
Aantal en snelheid van machines
Beschikbare grondstoffen
Grootte van de werkruimte
Aantal uren dat gewerkt wordt
Leg uit dat één zwakke factor de capaciteit kan beperken. Bijvoorbeeld genoeg personeel maar te weinig machines.
Wat is productiecapaciteit?
Echte productie
Maximale productie
Productie per werknemer
Totale verkoop
Check of leerlingen productiecapaciteit niet verwarren met werkelijke productie of arbeidsproductiviteit.
Capaciteit en productie
De productiecapaciteit is wat een bedrijf maximaal kan maken in een periode. De werkelijke productie is wat een bedrijf echt maakt. Die kan lager zijn door weinig vraag of door een storing.
De betekenis van de begrippen is belangrijker dan alleen de losse woorden.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen betekent dat een bedrijf niet alleen kijkt naar winst
Het bedrijf houdt ook rekening met mens, milieu en samenleving
Afgekort: MVO
Een bedrijf maakt dus keuzes met bredere gevolgen
Houd het economisch: bedrijven maken keuzes waarbij winst belangrijk blijft, maar niet het enige doel is.
Voorbeelden van MVO
Zuinig omgaan met energie
Minder afval en minder vervuiling
Goede arbeidsomstandigheden
Eerlijke handel en eerlijke beloning
Noem concrete voorbeelden die leerlingen herkennen, zoals minder plastic verpakkingen of zonnepanelen op een bedrijfspand.
Waar let een bedrijf bij MVO ook op?
Alleen winst
Mens en milieu
Alleen reclame
Alleen verkoop
MVO gaat breder dan winst alleen: mens, milieu en samenleving.
Wat vind jij het sterkste voordeel van MVO op lange termijn?
Lager energieverbruik
Beter imago
Meer vertrouwen
Betere werksfeer
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je vandaag vooral geleerd?
Reflectievraag zonder goed of fout. Laat leerlingen kort terugkijken op de kern van de les.
Welk onderdeel vond je het lastigst?
Reflectievraag zonder goed of fout. Handig om te zien welk onderdeel extra uitleg nodig heeft.
Begrippen
omzet - het totale bedrag van alle verkopen samen
inkoopwaarde - het bedrag dat een bedrijf betaalt voor de ingekochte producten
brutowinst - omzet min inkoopwaarde
bedrijfskosten - kosten zoals huur, loon, energie en reclame
nettoresultaat - brutowinst min bedrijfskosten
arbeidsproductiviteit - totale productie per periode gedeeld door het aantal werkenden
productiecapaciteit - de maximale hoeveelheid die een bedrijf in een periode kan produceren
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
MVO - maatschappelijk verantwoord ondernemen; rekening houden met mens, milieu en samenleving
afzet - het aantal verkochte producten
verkoopprijs - de prijs waarvoor een product wordt verkocht
werkelijke productie - wat een bedrijf echt produceert in een periode
Deze slide heeft geen instructies
