Welvaart en welzijn in de wereld
Welvaart en welzijn in de wereld
Open met herkenbare verschillen uit het dagelijks leven: wonen, school, werk, zorg en vrije tijd. Zo wordt duidelijk dat 'verschillen in de wereld' niet alleen over landen gaat, maar ook over mensen en plekken.
Dit ga je leren
Ik kan uitleggen wat welvaart en welzijn betekenen en ik kan het verschil tussen sociale ongelijkheid en regionale ongelijkheid herkennen en in eenvoudige voorbeelden benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke verschillen tussen mensen of plekken zie jij om je heen?
Gebruik de woorden uit de cloud om aan te sluiten bij de les: geld, school, zorg, werk, wonen, stad, dorp, kansen.
Wat zijn verschillen in de wereld?
Mensen leven niet overal hetzelfde
Er zijn verschillen in geld, gezondheid en kansen
Die verschillen zie je tussen mensen én tussen gebieden
Daarom kijken we naar welvaart, welzijn en ongelijkheid
Leg uit dat deze les gaat over hoe mensen leven en welke kansen zij hebben. Houd het concreet: een huis met stromend water, toegang tot school, werk in de buurt.
Welvaart
Welvaart gaat over geld, spullen en productie.
Een land met veel banen, bedrijven en inkomen heeft vaak meer welvaart. Mensen kunnen daar meestal meer kopen, zoals eten, kleding of een telefoon.
Benadruk dat welvaart niet alleen over rijk zijn als persoon gaat, maar ook over de economie van een land.
Welvaart in het dagelijks leven
Genoeg geld voor boodschappen
Een huis met water en stroom
Mogelijkheid om spullen te kopen
Werk waarmee je inkomen verdient
Gebruik eenvoudige voorbeelden. Laat zien dat welvaart zichtbaar kan zijn in wat mensen kunnen betalen of gebruiken.
Welzijn
Welzijn gaat over hoe goed mensen zich voelen.
Denk aan gezondheid, veiligheid, rust, onderwijs en contact met andere mensen. Een persoon kan genoeg geld hebben, maar zich toch niet gelukkig of veilig voelen.
Hier zit een belangrijk onderscheid: welzijn gaat niet alleen over geld. Noem eventueel gezondheid en veiligheid als duidelijke voorbeelden.
Welvaart en welzijn zijn niet hetzelfde
Veel welvaart betekent niet altijd veel welzijn
Iemand kan veel spullen hebben, maar stress of ziekte hebben
Iemand kan weinig geld hebben, maar zich veilig en gesteund voelen
Daarom kijken we naar meer dan alleen geld
Gebruik twee korte contrasten: veel geld maar weinig rust, of weinig geld maar sterke familiebanden en veiligheid.
Wat gaat over hoe goed mensen zich voelen?
welvaart
welzijn
bbp
inkomen
Controleert het kernverschil tussen welvaart en welzijn.
Maak de tekst compleet
Welvaart gaat over geld, spullen en productie. Welzijn gaat over gezondheid, veiligheid en hoe mensen zich voelen. Daarom kijken we naar meer dan alleen geld.
Laat leerlingen de twee begrippen en het verschil opnieuw verwoorden.
Het bbp
Bbp betekent: bruto binnenlands product.
Het bbp laat zien hoeveel een land in een jaar produceert en verdient. Het zegt iets over de grootte van de economie van een land.
Houd de uitleg eenvoudig: wat wordt er in een land gemaakt en verdiend? Vermijd te technische economische taal.
Waar kijkt het bbp naar?
Werk in fabrieken, winkels en bedrijven
Diensten, zoals vervoer of zorg
Productie van spullen en voedsel
Alles samen geeft een beeld van de economie
Koppel bbp aan herkenbare sectoren. Zo zien leerlingen dat economie niet alleen over fabrieken gaat, maar ook over diensten.
Wat laat het bbp niet zien?
Het bbp zegt iets over productie en geld, maar niet alles over het leven van mensen.
Het laat niet goed zien of mensen gezond zijn, zich veilig voelen of gelijke kansen hebben. Daarom is bbp handig, maar niet genoeg.
Dit is de inhoudelijke draai in de les: van meten van economie naar kijken naar mensen en verschillen.
Wat laat het bbp vooral zien?
veiligheid
gezondheid
economie
geluk
De afleiders komen uit dingen die het bbp juist niet goed laat zien.
Vul de woorden in
Het bbp laat zien hoeveel een land produceert en verdient. Het zegt iets over de grootte van de economie. Maar het laat niet goed zien of mensen zich veilig voelen.
Herhaalt dat bbp nuttig is, maar niet alles vertelt over het leven van mensen.
Welvaart is niet eerlijk verdeeld
In een land heeft niet iedereen evenveel geld
Sommige mensen hebben veel, anderen weinig
Ook voorzieningen zijn niet altijd gelijk verdeeld
Daardoor ontstaan verschillen in kansen
Maak duidelijk dat een land gemiddeld welvarend kan zijn, terwijl er binnen dat land toch grote verschillen bestaan.
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid zijn verschillen tussen mensen of groepen mensen.
Het gaat bijvoorbeeld om verschillen in inkomen, opleiding, werk en kansen in het leven.
Gebruik het woord 'sociaal' hier als 'tussen mensen in de samenleving', niet als 'gezellig' of 'vriendelijk'.
Voorbeelden van sociale ongelijkheid
De ene leerling krijgt extra hulp, de andere niet
Niet ieder gezin kan een laptop of bijles betalen
Mensen met meer opleiding vinden vaak makkelijker werk
Inkomen beïnvloedt wat mensen kunnen kiezen
Leg voorzichtig uit dat kansen vaak samenhangen met wat een gezin kan betalen of regelen. Houd de voorbeelden dichtbij de leefwereld van leerlingen.
Gevolgen van sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid kan invloed hebben op school, werk, wonen en gezondheid.
Mensen met minder geld of minder kansen hebben soms meer moeite om vooruit te komen.
Noem dat ongelijkheid niet betekent dat mensen 'beter' of 'slechter' zijn. Het gaat om verschil in kansen en omstandigheden.
Niet ieder gezin kan een laptop betalen. Wat is dit?
welzijn
bbp
sociale ongelijkheid
regionale ongelijkheid
Toepassing van het begrip op een herkenbaar voorbeeld uit de leefwereld.
Noem één gevolg van sociale ongelijkheid.
Bespreek antwoorden zoals: minder kansen op school, moeilijker werk vinden, minder keuze, invloed op gezondheid of wonen.
Regionale ongelijkheid
Regionale ongelijkheid zijn verschillen tussen gebieden.
Dat kunnen verschillen zijn tussen landen, tussen streken, of tussen stad en platteland.
Benadruk dat 'regionaal' over plek gaat. Dit onderscheid met sociale ongelijkheid is een kernpunt van de les.
Voorbeelden van regionale ongelijkheid
In de stad zijn vaak meer scholen en banen
Op het platteland zijn voorzieningen soms verder weg
Tussen landen zijn grote verschillen in inkomen en zorg
Sommige streken hebben meer werk dan andere
Gebruik herkenbare voorbeelden: busverbindingen, ziekenhuis in de buurt, winkels, internet, werkplekken.
Sociaal of regionaal?
Sociale ongelijkheid: verschil tussen mensen of groepen
Regionale ongelijkheid: verschil tussen gebieden
Een arm gezin = sociaal verschil
Een dorp met weinig voorzieningen = regionaal verschil
Deze slide maakt het onderscheid expliciet. Geef eventueel nog één extra voorbeeld mondeling als de klas het moeilijk vindt.
Invloed op het dagelijks leven
Kansen op school kunnen verschillen
Reizen naar werk of zorg kost soms meer tijd
Wonen kan veiliger of minder veilig zijn
Gezondheid en toekomstkansen worden beïnvloed
Koppel terug naar het begin van de les: verschillen in geld, gezondheid en kansen zie je in het dagelijks leven terug.
Een dorp heeft weinig bus en geen ziekenhuis dichtbij. Dit is...
welvaart
sociale ongelijkheid
regionale ongelijkheid
welzijn
Toetst het onderscheid: verschil tussen gebieden = regionaal.
Maak het onderscheid compleet
Sociale ongelijkheid gaat over verschillen tussen mensen of groepen. Regionale ongelijkheid gaat over verschillen tussen gebieden, zoals stad en platteland.
Verankert het kernonderscheid uit de laatste slides.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond jij het lastigst in deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
welvaart - hoeveel geld, spullen en productie er zijn
welzijn - hoe goed mensen zich voelen, bijvoorbeeld gezond en veilig
bbp - maat voor wat een land in een jaar produceert en verdient
sociale ongelijkheid - verschillen tussen mensen of groepen mensen
regionale ongelijkheid - verschillen tussen gebieden
voorzieningen - dingen die mensen kunnen gebruiken, zoals school, zorg en vervoer
inkomen - geld dat iemand verdient
Deze slide heeft geen instructies