Toetsstof L2A Economische dimensie

• newEditor

Burgerschap

Economische dimensie

Jaar 2

Periode 3

Deze periode

Toetsweek

schriftelijke toets met open vragen

LET OP! Kennis en reflectie.

Belangrijk: de argumenten

Lesdoelen

Aan het eind van deze les kan je…

Vijf redenen om te werken benoemen;

Uitleggen wat het verschil is tussen materiële en immateriële functies van werk;

Uitleggen welke reden voor jou het belangrijkst is en dit onderbouwen met een eigen voorbeeld;

In je eigen woorden uitleggen wat ‘de economie’ is en hoe werk daarin past;

Vijf redenen om te werken

Materiële en immateriële functies van werk

Materiële functie van werk

Om rekeningen te betalen, spullen te kopen

Financiële onafhankelijk zijn, eigen keuzes kunnen maken

Immateriële functies van werk

Eigenwaarde, status, ontwikkeling, routine, nuttig bezig zijn

Inkomen

Zelfontwikkeling

Structuur

Betekenis

Sociaal contact

Menselijke arbeid en diensten zijn nodig om de maatschappij draaiende te houden.

Wat betekent ‘de economie’?

Hoe werkt ‘de economie’?

 Met werk produceren mensen goederen en diensten

 Voor werk ontvangen we inkomen

 Met dat inkomen consumeren we

= Met schaars inkomen maken we keuzes tussen goederen en diensten

 Bedrijven ontvangen omzet en kunnen daardoor lonen, investeringen en belastingen betalen en nieuwe goederen laten produceren

Hoe werkt
‘de economie’?

Economie en keuzes maken

Behoeften

• Alles wat we willen hebben

Schaarse middelen

• Wat we hebben

Oefenvragen

• Wat zijn de vijf redenen om te werken?

• Waarom lopen jullie als mbo-studenten twee keer vijf maanden stage?

• Kan vrijwilligers werk ook voldoen aan de vijf redenen van werk? Leg je antwoord uit.

• Welke reden van werk verandert volgens jou het meest iemands leven?

• Welke van de vijf redenen van werk vind jij het belangrijkst en waarom?

• Hoe helpt werk jou om jezelf te ontwikkelen? Leg uit met een voorbeeld uit de praktijk.

• Wat is het verschil tussen de materiële en immateriële functies van werk? Geef van allebei een voorbeeld.

• Leg in je eigen woorden uit wat het woord economie betekent.

• Waarom is menselijke arbeid belangrijk voor de economie?

• Wat bedoelen we met schaarse middelen?

• Kun jij een situatie bedenken waarin je een economische keuze moet maken omdat je niet alles kunt kopen/hebben wat je wilt?

• Hoe draag jijzelf bij aan de economie?

Burgerschap

Economische dimensie

Jaar 2

Periode 3

Lesdoelen

Aan het eind van deze les kan je…

Het verschil tussen formele en informele arbeid uitleggen;

Het belang van werk voor de samenleving benoemen;

Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe verschillende beroepen bijdragen aan het functioneren van de samenleving;

In eigen woorden uitleggen waarom we belasting betalen.

Formele arbeid

• Geregistreerd werk

• In loondienst of ondernemer

• Betaald belasting en sociale premies

Informele arbeid

• Ongeregistreerd werk

• Zwart werk of onbetaald werk

• Betaald geen belasting en sociale premies

Formele en informele arbeid

Producten en diensten

Belasting

Integratie

Belang van werk in de samenleving

Waarom betalen we belasting?

Het is de taak van de overheid om te zorgen voor de inwoners. Ze houden zich actief bezig met de welvaart en het welzijn van de bevolking.

Door het betalen van belasting draagt iedereen bij aan de verzorgingsstaat.

“Iedereen heeft recht op genoeg geld om rond te kunnen komen”

Verzorgingsstaat

De overheid heeft de taak voor de bevolking te zorgen

Sociale ongelijkheid verkleinen

Herverdeling van geld: mensen die veel geld verdienen betalen meer belasting.

Belastinggeld wordt gebruikt om mensen met minder geld te helpen.

Vergroot maatschappelijke kansen.

Belastingen en premies.

Sociale voorzieningen zoals toeslagen, AOW, ziektewet enzovoorts

Oefenvragen en stellingen

• Eens of oneens: ‘Formeel werk is beter voor je toekomst’ - Waarom?

• Eens of oneens: ‘Het is logisch dat sommige mensen zwart werken’ – Waarom?

• Wat zijn de voor- en nadelen van formele arbeid? Waarom?

• Wat zijn de voor- en nadelen van informele arbeid? Waarom?

• Waarom is het schoonmaken in je eigen huis informele arbeid, maar schoonmaken in een hotel formele arbeid?

• Denk aan jouw stage: valt dat onder formele of informele arbeid? Leg uit waarom.

• Waarom is werk belangrijk voor de samenleving? Noem drie redenen.

• Leg uit hoe werk helpt om de maatschappij ‘draaiend te houden’.

• Hoe draagt jouw toekomstige stage bij aan een goed draaiende samenleving?

• Kun je een voorbeeld bedenken van werk dat erg belangrijk is voor de samenleving, maar volgens jou te weinig waardering krijgt?

• Waarom betalen mensen in Nederland belasting?

• Noem drie voorbeelden van voorzieningen die met belastinggeld worden betaald.

• Als jij geen belasting zou hoeven betalen, wat zou dat betekenen voor scholen, ziekenhuizen of wegen?

• Vind jij dat iedereen evenveel belasting moet betalen? Waarom wel of niet?

Burgerschap

Economische dimensie

Jaar 2

Periode 3

Lesdoelen

Aan het eind van deze les kan je…

Een persoonlijke begroting opstellen en toelichten hoe je je inkomsten en uitgaven kunt plannen;

Uitleggen hoe budgetteren helpt om geldproblemen te voorkomen;

Het verschil tussen een formele en een informele lening uitleggen;

Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe achteraf betalen (zoals via Klarna) kan leiden tot betalingsproblemen of schulden;

In je eigen woorden uitleggen wat kritisch consumeren inhoudt en welke vormen er zijn;

Uitleggen wat een keurmerk is en waarom het wordt toegekend door een onafhankelijke organisatie;

Je eigen mening onderbouwen over waar je je kleding koopt en wat je daarbij belangrijk vindt.

Omgaan met geld

Om overzicht te krijgen in al je inkomsten en uitgaven kun je budgetteren  hierdoor zie je precies hoeveel je te besteden hebt, kunt besparen of sparen

Begroting  het gemaakte overzicht van al je inkomsten en uitgaven.

Op je begroting staan:

Inkomsten

Salaris, studiefinanciering, lening, toeslagen etc.

Uitgaven

Vaste lasten  terugkerende uitgaven die je op vaste momenten doet

Huur, energiekosten, abonnementen, verkeringen etc.

Sparen

Overige uitgaven

Boodschappen, benzine, kleding, uitgaan etc.

Omgaan met geld

• Bekijk de begroting die je tijdens de vorige les hebt gemaakt

• Beantwoord de vragen:

• Geef ik meer uit dan er binnenkomt of heb ik aan het einde van de maand geld over?

• Waar zou ik op kunnen besparen?

• Wat valt mij op aan mijn uitgaven: geef ik veel geld uit aan dingen die ik echt nodig heb, of juist niet?

Omgaan met geld

Lenen  geld dat je later terug moet betalen

Over dit bedrag betaal je meestal rente

VB. Een lening van de bank, hypotheek, studieschuld, rood staan, iets op afbetaling kopen, met een creditcard betalen, lenen van bekenden zoals familie

Formele lening  lening bij een bank/financiële instelling

Informele lening  lening bij één of meerdere personen

Schuld

Niet op tijd betaald?  bedrijf schakelt een incassobureau in, hierdoor komen er extra Kosten bij

Deurwaarder kan beslag leggen op je bezittingen of woning ontruimen

Deze verkoopt je spullen om de schuld af te betalen

Omgaan met geld

BKR-registratie

Digitale registratie van jouw leningen en betaalachterstanden (schulden)

Wordt gecontroleerd wanneer je een nieuwe lening wil afsluiten

Als je een grote schuld hebt, kan het lastiger zijn om een nieuwe lening te krijgen, hypotheek af te sluiten of een grote aankoop te doen op afbetaling

Kritisch consumeren

Zorgvuldig kijken naar wat je koopt en waarom je het koopt

Vormen van kritisch consumeren

•  Duurzaamheid

•  Kwaliteit

•  Prijs

•  Gezondheidseffecten

•  Effecten bij het productieproces

Duurzaam consumeren

• Keuze van een product

• - Prijs, kwaliteit, mileu, lokale producten

• - Fairtrade producten (onder eerlijke voorwaarden verhandeld)

• Keurmerken

• - Symbolen die laten zien dat een product aan bepaalde eisen voldoet

• - Objectief beoordeeld en gegeven door een organisatie

Oefenvragen en stellingen

• Noem drie voorbeelden van vaste uitgaven die je maandelijks hebt.

• ‘Budgetteren is alleen nodig als je weinig geld hebt’ - ben je het hiermee eens of oneens? Waarom? Onderbouw je antwoord met argumenten.

• Wat is het verschil tussen een formele en informele lening? Geef van beiden een voorbeeld.

• Wat is een nadeel van geld lenen bij familie of vrienden ten opzichte van een bank? Leg je antwoord uit.

• Noem twee situaties waarin achteraf betalen kan leiden tot betalingsproblemen.

• ‘’Achteraf betalen is handig en eigenlijk niet gevaarlijk’ - Ben je het hiermee eens of oneens? Leg je antwoord uit.

• Wat betekent het om kritisch te consumeren? Leg het uit in je eigen woorden.

• Noem drie dingen waar je op kunt letten bij het kopen van een product.

• Wat is een keurmerk en waarom wordt het toegekend door een onafhankelijke organisatie en niet door het bedrijf zelf?

• Noem een keurmerk dat jij kent en leg uit wat het betekent.

• Waar koop jij je kleding en waarom? Denk hierbij aan de prijs, kwaliteit, duurzaamheid en productie.

• ‘Het maakt niet uit waar je kleding gemaakt is, als het maar goedkoop en hip is’ – Ben je het hiermee eens of oneens? Leg je antwoord uit.