2.1 Kopen is kiezen: de vraaglijn

Kopen is kiezen: de vraaglijn

1 / 37
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 3

In deze les zitten 37 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Kopen is kiezen: de vraaglijn

Open met het idee dat consumenten niet allemaal evenveel willen kopen bij elke prijs. Verbind dit aan alledaagse keuzes: concertkaartjes, brood, kleding.

Leerdoel

Ik kan met behulp van een vraaglijn de prijs en gevraagde hoeveelheid berekenen en uitleggen wanneer de vraag verandert en wanneer de gevraagde hoeveelheid verandert.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij het woord vraaglijn?

Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Verwachte reacties: prijs, vraag, grafiek, hoeveelheid, duur, goedkoop.

Wat is een vraaglijn?

  • Een vraaglijn laat zien hoeveel consumenten willen kopen bij verschillende prijzen.

  • Bij elke prijs hoort één gevraagde hoeveelheid.

  • Meestal is de vraaglijn dalend: hoe hoger de prijs, hoe minder er gevraagd wordt.

Benadruk het verschil tussen 'vraag' als hele lijn en 'gevraagde hoeveelheid' als één punt op die lijn.

Vraag en gevraagde hoeveelheid

Vraag is het hele verband tussen prijs en hoeveelheid.


Gevraagde hoeveelheid is het aantal stuks dat consumenten willen kopen bij één bepaalde prijs.


Dus: de vraaglijn is de hele lijn, de gevraagde hoeveelheid is één punt op die lijn.

Veel leerlingen halen deze twee begrippen door elkaar. Gebruik eventueel een grafiek op het bord en wijs de hele lijn versus één gekozen punt aan.

Een voorbeeld van een vraaglijn

Voor concertkaartjes geldt bijvoorbeeld:

  • bij € 40 worden 20.000 kaartjes gevraagd

  • bij € 80 worden 16.000 kaartjes gevraagd


Een hogere prijs zorgt hier dus voor een lagere gevraagde hoeveelheid.

Deze getallen sluiten aan bij het voorbeeld van Niall Horan uit de bron.

De formule van een vraaglijn

Soms krijg je een vraaglijn als formule, bijvoorbeeld:


Qv = -100P + 24.000


Daarin betekent:

  • Qv = gevraagde hoeveelheid

  • P = prijs

  • het minteken laat zien dat Q daalt als P stijgt

Houd het functioneel: leerlingen hoeven hier vooral mee te kunnen rekenen en de richting van het verband te herkennen.

Aflezen en berekenen

Met een vraaglijn kun je twee dingen doen:

  • aflezen in een grafiek welke hoeveelheid bij een prijs hoort

  • berekenen met een formule welke hoeveelheid bij een prijs hoort


Beide geven hetzelfde verband weer.

Maak expliciet dat grafiek en formule twee manieren zijn om dezelfde vraaglijn te tonen.

Rekenen met de vraaglijn

Gegeven: Qv = -100P + 24.000


Bij P = 40:

Qv = -100 × 40 + 24.000 = 20.000


Bij P = 80:

Qv = -100 × 80 + 24.000 = 16.000

Laat zien dat de uitkomst past bij de punten uit de grafiek. Zo zien leerlingen dat formule en grafiek overeenkomen.

Nog een rekenvoorbeeld

Gegeven: Qv = -100P + 24.000


Bij P = 20:

Qv = -100 × 20 + 24.000 = 22.000


Als de prijs daalt van € 40 naar € 20, stijgt de gevraagde hoeveelheid van 20.000 naar 22.000.

Verbind dit direct aan het economische idee: lagere prijs, hogere gevraagde hoeveelheid.

Wat betekent gevraagde hoeveelheid?

A

één punt op de lijn

B

de hele vraaglijn

C

de prijs van het product

D

de verschuiving van vraag

Toetst het kernverschil tussen vraag (hele verband/lijn) en gevraagde hoeveelheid (bij één prijs).

Vul de juiste woorden in

Een vraaglijn laat zien hoeveel consumenten willen kopen bij verschillende prijzen. Bij elke prijs hoort één gevraagde hoeveelheid. Met de formule Q = -100P + 24.000 kun je die hoeveelheid ook berekenen.

vraaglijn
gevraagde hoeveelheid
berekenen
aanbodlijn
vraag
aflezen
inkomen

De drie kernwoorden uit het eerste lesdeel: vraaglijn, gevraagde hoeveelheid en berekenen.

Verandering langs de vraaglijn

Als de prijs van het product verandert, verschuift de lijn niet.


Je beweegt dan langs dezelfde vraaglijn naar een ander punt.


Dat heet: een verandering van de gevraagde hoeveelheid.

Gebruik eventueel pijlen op een getekende vraaglijn: prijs omhoog betekent beweging omhoog/naar links op dezelfde lijn.

Prijsverandering op dezelfde lijn

Prijs stijgt → gevraagde hoeveelheid daalt


Prijs daalt → gevraagde hoeveelheid stijgt


De vraaglijn blijft hetzelfde. Alleen het punt op de lijn verandert.

Benadruk dat dit geen nieuwe vraaglijn is. Dat onderscheid is cruciaal voor latere opgaven.

Voorbeeld: pretparkkaartjes

Bij een prijsstijging van € 25 naar € 26,50 daalt de gevraagde hoeveelheid bijvoorbeeld van 400.000 naar 340.000 kaartjes per jaar.


Dit is een beweging langs de vraaglijn: de prijs verandert, de lijn niet.

Gebruik dit als concreet tegenvoorbeeld voor leerlingen die denken dat elke verandering meteen een verschuiving van de lijn is.

Wat gebeurt er bij een prijsverandering van het product zelf?

A

de vraag verschuift

B

de lijn verdwijnt

C

beweging langs de lijn

D

meer kopers ontstaan

Controleert het onderscheid tussen een prijsverandering en een verschuiving van de vraag.

Waarom is dit geen verschuiving van de vraaglijn?

Goed antwoord bevat: prijs verandert; dezelfde vraaglijn blijft liggen; alleen de gevraagde hoeveelheid verandert; je beweegt naar een ander punt op de lijn.

Wanneer verandert de vraag?

Soms verandert niet alleen het punt, maar de hele vraaglijn.


Dan willen consumenten bij dezelfde prijs meer of minder kopen dan eerst.


Dat heet: een verandering van de vraag of een verschuiving van de vraaglijn.

De kernzin is 'bij dezelfde prijs'. Herhaal die meerdere keren; dat helpt bij het onderscheid met een prijsverandering.

Verschuiving naar rechts of links

  • Naar rechts: bij elke prijs wordt méér gevraagd

  • Naar links: bij elke prijs wordt minder gevraagd


De prijs hoeft dan niet te veranderen; de vraag verandert.

Leg uit dat rechts meestal 'toename van de vraag' betekent en links 'afname van de vraag'.

Oorzaken van een verschuiving

De vraaglijn kan verschuiven door:

  • inkomen van consumenten

  • voorkeuren of smaak

  • prijzen van andere producten

  • aantal kopers


Dit zijn andere oorzaken dan de prijs van het product zelf.

Noem prijzen van andere producten als concurrenten of alternatieven, zoals dierentuin versus pretpark.

Inkomen en vraag

Als het inkomen stijgt, kunnen consumenten vaak meer kopen.


Bij dezelfde prijs worden dan meer producten gevraagd.


De vraaglijn verschuift dan meestal naar rechts.

Koppel dit aan koopkracht zonder daar een heel nieuw onderwerp van te maken.

Voorkeuren en andere prijzen

  • Wordt een product populairder, dan verschuift de vraaglijn vaak naar rechts.

  • Kiezen consumenten liever iets anders, dan kan de vraaglijn naar links verschuiven.

  • Daalt de prijs van een concurrerend product, dan kan de vraag naar jouw product afnemen.

Voorbeeld: als de dierentuin goedkoper wordt, kiezen sommige consumenten niet meer voor het pretpark.

Aantal kopers

Als er meer kopers zijn, kan bij elke prijs meer worden verkocht.


De vraaglijn verschuift dan naar rechts.


Als er minder kopers zijn, verschuift de vraaglijn naar links.

Maak het concreet met bevolkingstoename, toeristen of een grotere doelgroep.

Het verschil in één overzicht

Prijs van het product verandert

→ verandering van de gevraagde hoeveelheid

→ beweging langs dezelfde vraaglijn


Andere factor verandert

→ verandering van de vraag

→ de hele vraaglijn verschuift

Deze slide is de samenvattende kern van de les. Laat leerlingen hier de juiste woorden exact overnemen.

Waardoor verschuift de hele vraaglijn?

A

hogere prijs product

B

lager inkomen

C

andere puntkeuze

D

rekenen met formule

Lager inkomen is een niet-prijsfactor en verschuift dus de vraaglijn. Hogere prijs van het product zelf geeft alleen beweging langs de lijn.

Vul de juiste woorden in

Als de prijs van het product verandert, verandert de gevraagde hoeveelheid en beweeg je langs dezelfde vraaglijn. Als inkomen of voorkeur verandert, verandert de vraag en de lijn verschuift.

gevraagde hoeveelheid
langs
vraag
prijs
rechts
hoeveelheid
kopers

Sluit direct aan op de overzichtsslide met het verschil tussen beweging langs de lijn en verschuiving van de vraag.

Rekenvoorbeeld met brood

Gegeven: Qv = -200P + 800


Bij P = 2:

Qv = -200 × 2 + 800 = 400


Bij een prijs van € 2 is de gevraagde hoeveelheid dus 400 broden per dag.

Gebruik dit voorbeeld om te laten zien dat dezelfde aanpak werkt bij een andere vraaglijn.

Nog een broodvoorbeeld

Gegeven: Qv = -200P + 800


Bij P = 1:

Qv = -200 × 1 + 800 = 600


Een lagere prijs zorgt hier voor een hogere gevraagde hoeveelheid.

Leg de link terug naar het algemene patroon van een dalende vraaglijn.

Snijpunt met de horizontale as

Gegeven: Qv = -200P + 800


Als P = 0:

Qv = 800


Dan ligt er dus een punt van de vraaglijn bij (Q = 800, P = 0).

Noem dat dit helpt om de vraaglijn te tekenen of te controleren.

Snijpunt met de verticale as

Gegeven: Qv = -200P + 800


Als Q = 0:

0 = -200P + 800

200P = 800

P = 4


De vraaglijn snijdt de verticale as dus bij P = 4.

Laat leerlingen goed zien dat je hier Q op 0 zet omdat je het snijpunt met de verticale as zoekt.

Van formule naar vraaglijn

Om een vraaglijn te tekenen of te gebruiken, kun je:

  • een prijs invullen en Q berekenen

  • een paar punten aflezen of uitrekenen

  • de snijpunten met de assen bepalen


Zo maak je het verband tussen prijs en gevraagde hoeveelheid zichtbaar.

Houd dit procedureel en eenvoudig; dit is vooral een samenvatting van de rekenaanpak.

Bij Q = -200P + 800, wat is Q als P = 1?

A

200

B

400

C

600

D

800

Leerlingen vullen P = 1 in: Q = -200 × 1 + 800 = 600.

Vul de juiste woorden in

Bij de formule Q = -200P + 800 geldt: als P = 0, dan is Q 800. Als Q = 0, dan is P 4. Zo kun je de snijpunten van de vraaglijn bepalen.

800
4
snijpunten
600
2
hoeveelheden
verschuivingen

Controleert of leerlingen de twee assensnijpunten en de term snijpunten herkennen.

Wat heb je vandaag geleerd over de vraaglijn?

Reflectie zonder goed/fout. Laat leerlingen kort benoemen wat ze echt meenemen uit de les.

Welk voorbeeld hielp jou het best om dit te snappen?

Reflectie zonder goed/fout. Bruikbaar om te horen welke uitleg of welk voorbeeld het meest hielp.

Wat vind je nog lastig: rekenen of verschil tussen vraag en hoeveelheid?

Reflectie zonder goed/fout. Gebruik antwoorden om een volgende les of herhaling te plannen.

Begrippen

vraag - het verband tussen de prijs en de hoeveelheden die consumenten willen kopen

gevraagde hoeveelheid - het aantal stuks dat consumenten bij één bepaalde prijs willen kopen

vraaglijn - de lijn of formule die dit verband laat zien

prijs - het bedrag dat voor één product moet worden betaald

verschuiving van de vraag - verandering van de hele vraaglijn naar links of naar rechts

beweging langs de vraaglijn - verandering van de gevraagde hoeveelheid door een prijsverandering

koopkracht - hoeveel goederen en diensten een consument met zijn inkomen kan kopen

Deze slide heeft geen instructies