Organen en einde organisatie (Bedrijfseconomie havo), les 2: Examentraining
Ledenvergadering van een vrijwilligersorganisatie
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Examentraining
Organen en einde organisatie: zo pak je examenvragen aan
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
Ledenvergadering van een vrijwilligersorganisatie
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Examentraining
Organen en einde organisatie: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Johnscotaus / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Wat ga je kunnen?
Ik kan bevoegdheden aan het juiste orgaan toewijzen, redenen voor het einde van een organisatie herkennen en de gevolgen van een faillissement voor stakeholders beschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees: wat voor organisatie is het en wat voor beslissing of taak speelt er?
2. Zoek de rol: leiden, eigenaren of leden, toezicht of medezeggenschap?
3. Kies: het orgaan dat bij die organisatie en die rol past.
4. Controleer: past je antwoord bij de rechtsvorm, en bij een faillissement bij de stakeholder uit de vraag?
Deze slide heeft geen instructies
Aandeelhoudersvergadering van een beursfonds (VS), 2025
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Vraagtype 1: het juiste orgaan
Je krijgt een taak of beslissing en kiest het orgaan.
Zoek eerst: leiden, meebeslissen als eigenaar of lid, toezicht of medezeggenschap.
Kijk daarna of de organisatie een bv, een vereniging of een stichting is.
Image credit: Good-investing / Wikimedia Commons, CC0
Bij bouwbedrijf Dijk bv tekent iemand namens de bv een contract met een leverancier. Wie doet dat normaal?
De algemene vergadering van aandeelhouders
Het bestuur
De raad van commissarissen
De ondernemingsraad
Syllabus 13.1.5. Het bestuur vertegenwoordigt de organisatie naar buiten. Verwachte fout: de AvA, omdat de aandeelhouders de eigenaren zijn; zij sluiten geen contracten namens de bv.
Voetbalclub Oranje wil de statuten wijzigen. Welk orgaan besluit hierover?
De algemene ledenvergadering
Het bestuur alleen
De raad van toezicht
De ondernemingsraad
Syllabus 13.1.5. De ALV besluit over wijziging van de statuten. Verwachte fout: het bestuur alleen, omdat die de club leidt; het bestuur kan wel een voorstel doen.
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Vraagtype 2: toezicht of medezeggenschap
Toezicht (RvC, RvT) controleert het bestuur.
Medezeggenschap (OR, MR) vertegenwoordigt personeel, bij een school ook ouders en leerlingen.
OR bij een onderneming, MR bij een school; adviesrecht gaat vooraf, instemmingsrecht is een toestemming.
Deze slide heeft geen instructies
Een bedrijf overweegt een overname. Welke rol heeft de ondernemingsraad?
De OR besluit zelf of de overname doorgaat
De OR hoeft pas na de overname gehoord te worden
De directie vraagt de OR vooraf om advies
De OR keurt de overname goed namens de aandeelhouders
Syllabus 13.1.5. Bij een overname heeft de OR adviesrecht: vooraf gehoord worden, maar de leiding beslist. Verwachte fout: dat de OR beslist, omdat de OR meepraat; of namens de aandeelhouders spreekt, dat doet de AvA.
Op een middelbare school praten personeel, ouders en leerlingen mee via:
De ondernemingsraad
De medezeggenschapsraad
De raad van toezicht
De algemene ledenvergadering
Syllabus 13.1.5. Op een school heet de medezeggenschap MR. Verwachte fout: de ondernemingsraad, omdat dat ook medezeggenschap is bij een bedrijf.
Een bakkerij in een winkelstraat, 2020
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Vraagtype 3: redenen om te stoppen
Je leest waarom een organisatie ophoudt en benoemt de reden.
Vrijwillig: pensioen of ziekte, te laag resultaat, doel bereikt, geen koper of opvolger.
Gedwongen: faillissement. Bij bedrijfsopvolging of verkoop gaat de organisatie juist door.
Image credit: G.Lanting / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Sofia (64) stopt met haar schuldenvrije kapsalon. Er is geen koper. Wat gebeurt er?
De salon gaat automatisch over op haar medewerkers
De rechtbank verklaart de salon failliet
De salon blijft bestaan zonder eigenaar
De salon wordt beëindigd, zonder opvolging of verkoop
Syllabus 13.1.6. Er is geen opvolger of koper, dus de organisatie houdt op; er zijn geen schulden, dus geen faillissement. Verwachte fout: faillissement kiezen, omdat de salon stopt.
Noem twee redenen om een bedrijf te beëindigen.
Syllabus 13.1.6. Goed antwoord, twee van: de eigenaar wil of kan niet verder (pensioen, ziekte, andere loopbaan), het resultaat blijft te laag of er zijn steeds verliezen, er is geen opvolger of koper. Verwachte fout: bedrijfsopvolging noemen, dan gaat de organisatie juist door.
Een leeg winkelpand in Groningen, 2018
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Vraagtype 4: gevolgen van een faillissement
Je beschrijft wat een faillissement betekent voor een stakeholder uit de casus.
Gewone schuldeisers, zoals leveranciers, delen het overgebleven bedrag naar verhouding van hun vordering.
Uitkering in procenten = beschikbaar bedrag : totale vorderingen x 100.
Image credit: Donald Trung / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Na een faillissement is € 30.000 over voor gewone schuldeisers, die samen € 120.000 tegoed hebben. Leverancier Vos heeft € 6.000 tegoed. Wat krijgt Vos?
€ 6.000
€ 4.500
€ 3.000
€ 1.500
Syllabus 13.1.7. Uitwerking: uitkering = 30.000 : 120.000 = 25%; 25% van 6.000 = € 1.500. Controle: 120.000 x 25% = 30.000. Verwachte fouten: € 6.000 is de hele vordering, € 4.500 is 75% genomen (het verlies in plaats van de uitkering), € 3.000 is de helft.
Bij het failliete Fietsbedrijf Roos betaalt het UWV een deel van het onbetaalde loon. Voor wie is dat?
Voor de leveranciers van het bedrijf
Voor de werknemers van het bedrijf
Voor de aandeelhouders van het bedrijf
Voor de bank van het bedrijf
Syllabus 13.1.7. Het UWV betaalt werknemers via de loongarantieregeling onder voorwaarden een deel van het onbetaalde loon; leveranciers, aandeelhouders en banken vallen daar niet onder. Verwachte fout: de leveranciers, omdat ook zij onbetaalde rekeningen hebben.
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Het juiste orgaan kiezen
Toezicht of medezeggenschap
Redenen om te stoppen
Gevolgen van een faillissement
Bespreek het gekozen vraagtype klassikaal en laat leerlingen de stappen hardop volgen.
EXAMENSTOF · PERSOON · ORGANEN EN EINDE
Tips voor op het examen
Kijk eerst naar de organisatie: bv of nv, vereniging, stichting of school. Dat bepaalt welke organen er zijn.
Toezicht controleert het bestuur, medezeggenschap praat namens personeel mee. Gebruik die twee zinnen om te kiezen.
Noem bij een faillissement altijd de stakeholder uit de vraag en zeg wat die verliest of krijgt.
Bij rekenvragen: schat eerst of de uitkomst kleiner dan de vordering moet zijn.
Deze slide heeft geen instructies
