Polymerisatie 3-23

polymerisatie

3-23

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorScheikundeMBOStudiejaar 4

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

polymerisatie

3-23

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij 'polymeren'?

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Polymerisatie

  • Vorig jaar heb je geleerd dat 1 of meer monomeren kunnen reageren tot een vaste stof met zeer grote moleculen:

  • de macromoleculen

  • Macromoleculen zijn gevormd door de reactie van monomeren tot polymeren

  • Poly betekend veel

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Polymeren kunnen dus moleculen zijn die bestaan uit lange tot zeer lange ketens


  • Polymeren die zijn opgebouwd uit meerdere monomeren noem je een copolymeer

Deze slide heeft geen instructies

Invuloefening

Polymeren kunnen dus moleculen zijn die bestaan uit lange tot zeer lange ketens

Polymeren
moleculen
lange
ketens
atomen
rijen

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Oorsprong van polymeren


  • Polymeren die voorkomen in de natuur

    • Natuur rubber, cellulose, vetten en koolhydraten


  • Polymeren die worden gemaakt: synthetische polymeren

    • Kunststoffen zoals plastics etc.

Deze slide heeft geen instructies

Wat voor soort polymeren bestaan er?

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • De basisstoffen voor synthetische polymeren zijn monomeren

  • Deze monomeren worden gemaakt uit aardoliefracties

  • Polymerisatiereacties vinden plaats onder hoge temperaturen en hoge druk en vaak met een katalysator

  • Polymeren die ontstaan uit polymerisatiereacties zijn vaak grondstoffen voor de kunststofverwerkende industrie

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Kunststoffen hebben een aantal gemeenschappelijke eigenschappen maar hebben ook eigen kenmerken

  • De eigenschappen worden bepaald door de soort en de opbouw van het monomeer, hoe de monomeren aan elkaar zijn gekoppeld en de polymerisatiegraad

  • De polymerisatiegraad is het gemiddelde aantal monomeermoleculen dat aan elkaar gekoppeld is tot 1 polymeer.

    • Er ontstaat altijd een mengsel van polymeren met verschillende ketenlengtes, de polymerisatiegraad is dus ook een gemiddelde waarde

Deze slide heeft geen instructies

Invuloefening

De polymerisatiegraad is het gemiddelde aantal monomeermoleculen dat aan elkaar gekoppeld is tot 1 polymeer.

polymerisatiegraad
monomeermoleculen
gekoppeld
polymeer
gevormd
aromaat

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Polyadditie

  • Bij een additiereactie verdwijnt de dubbele of drievoudige binding in een onverzadigd molecuul

  • De onverzadigde verbinding wordt een verzadigde verbinding

  • Voor de reactie is een initiator nodig die de dubbele band open breekt

  • De reactie bestaat uit 3 stappen:

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

PE

Etheen polyetheen

PP

PVC

Propeen polypropeen

Vinylchloride polyvinylchloride

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Polymerisatie 3-23

  • Thermoplasten

  • Zijn lineaire macromoleculen, de lange ketens kunnen vertakt of onvertakt zijn. Er zijn geen dwarsverbindingen. De ketens zijn in elkaar gedraaid.

  • Ze worden zacht door te verwarmen. Ze zijn plastisch, gemakkelijk te vervormen bij verwarmen.

  • Thermoplasten kun je meerdere malen smelten en stollen, na herhaaldelijk gebruik neemt de kwaliteit van het materiaal af

  • PE, PP, PVC

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welk kenmerk hoort bij polyadditie?

A

Klein molecuul splitst af

B

Dubbele binding reageert

C

Netwerk smelt niet

D

Twee groepen lossen op

De juiste keuze sluit aan bij de slides over polyadditie: vaak reageren monomeren met een dubbele binding, zonder nevenproduct. De andere opties verwijzen naar polycondensatie of materiaaleigenschappen.

Aanvullen

Bij polyadditie koppelen monomeren zonder nevenproduct. Bij polycondensatie splitst juist een klein molecuul af. De herhalende eenheid zie je steeds terug in de ketenstructuur.

polyadditie
polycondensatie
herhalende eenheid
thermoplast
elastomeer
dwarsverbinding
monomeer

Controleer of studenten het verschil tussen beide vormingsreacties koppelen aan de terugkerende structuur in de keten.

Waarom hebben polymeren zo verschillende eigenschappen?

Bespreek dat eigenschappen samenhangen met ketenlengte, ordening, bewegingsvrijheid, aantrekkingskrachten tussen ketens en het aantal dwarsverbindingen.

Fysische eigenschappen van polymeren

Belangrijke eigenschappen zijn:

  • sterkte

  • flexibiliteit

  • smeltgedrag

  • oplosbaarheid

  • vormvastheid


Deze eigenschappen komen voort uit de opbouw van de ketens.

Introduceer dit als brug van chemische opbouw naar zichtbaar materiaalgedrag.

Smelten, oplossen en vormvastheid

  • Ketens zonder sterke vernetting kunnen vaak smelten bij verwarmen

  • Sterk vernette polymeren smelten niet, maar ontleden eerder

  • Oplosbaarheid hangt af van hoe sterk ketens elkaar aantrekken

  • Meer onderlinge verbindingen geven meestal meer vormvastheid

Maak duidelijk dat 'niet smelten' een belangrijk praktisch verschil is tussen thermoplasten en thermoharders.

Waardoor wordt een polymeer meestal meer vormvast?

A

Kortere ketens

B

Meer dwarsverbindingen

C

Minder ordening

D

Meer oplosbaarheid

De kern van dit blok is dat extra verbindingen tussen ketens hun beweging beperken en zo vormvastheid vergroten.

Aanvullen

Lange ketens kunnen goed in elkaar grijpen en geven vaak meer sterkte. Ketens die makkelijk langs elkaar bewegen maken een materiaal juist flexibel. Sterk vernette polymeren smelten niet en blijven meestal beter vormvast.

sterkte
flexibel
smelten niet
oplosbaar
kort
broos
verdampen

Hier komen drie kernverbanden samen: ketenstructuur-sterkte, bewegingsvrijheid-flexibiliteit en vernetting-smeltgedrag.

Drie hoofdgroepen vergeleken

Thermoplasten

vervormbaar bij verwarmen


Elastomeren

rekbaar en veerkrachtig


Thermoharders

hard, vormvast, niet hersmeltbaar

Structuur

Thermoplasten

weinig of geen dwarsverbindingen


Elastomeren

weinig, maar wel aanwezige dwarsverbindingen


Thermoharders

sterk vernet netwerk

Gedrag

Gebruik deze slide als samenvattend overzicht vóór de toepassingen.

Waarom kies je welk polymeer?

De toepassing volgt uit de structuur:


  • vervormbaar en licht → vaak thermoplast

  • rekbaar en terugverend → vaak elastomeer

  • hard en maatvast → vaak thermoharder

Laat leerlingen zien dat materiaalselectie in de praktijk direct samenhangt met ketenstructuur.

Welk materiaaltype kun je opnieuw vervormen door verwarmen?

A

Thermoharder

B

Elastomeer

C

Thermoplast

D

Composiet

Thermoplasten hebben weinig of geen dwarsverbindingen, waardoor ketens bij verwarmen langs elkaar kunnen bewegen.

Welk materiaal past het best bij een autoband?

1

Thermoplast

2

Elastomeer

3

Thermoharder

Deze slide heeft geen instructies

Aanvullen

Een thermoplast heeft weinig of geen dwarsverbindingen en wordt vervormbaar bij verwarmen. Een elastomeer is rekbaar en veert terug. Een thermoharder heeft een sterk vernet netwerk en smelt niet opnieuw.

thermoplast
elastomeer
thermoharder
polymeer
monomeer
polyadditie
polycondensatie

Laat studenten de drie hoofdgroepen niet alleen benoemen, maar ook koppelen aan hun structuur en gedrag.