Rekenwoorden: optellen en aftrekken

• newEditor
• Rekenen
• ISK

Rekenwoorden bij sommen

Deze les is voor ISK-studenten op A1-niveau. Spreek de woorden langzaam uit en wijs steeds het rekenwoord aan.

Lesdoel

Ik kan simpele rekenwoorden voor optellen en aftrekken herkennen en gebruiken in een som.

Welke rekenwoorden ken jij al?

Laat leerlingen één of meer woorden noemen, bijvoorbeeld plus, min, erbij of eraf. Gebruik de woordenwolk om voorkennis te activeren.

Plus

• plus
  

• Ik heb 2 appels plus 3 appels. Hoeveel appels heb ik?

2 + 3 = 5

Ik heb 5 appels.

Erbij

erbij

Ik heb 2 koekjes en ik doe 3 erbij. Hoeveel koekjes heb ik?

2 + 3 = 5

Ik heb 5 koekjes.

Samen

samen

Er zijn 4 jongens en 2 meisjes samen in de klas. Hoeveel kinderen zijn er?

4 + 2 = 6

Er zijn 6 kinderen.

Totaal

totaal

Ik koop 1 brood en 2 bananen. Hoeveel producten heb ik totaal?

1 + 2 = 3

Ik heb 3 producten.

In totaal

in totaal

Er liggen 5 pennen op tafel en 2 in de tas. Hoeveel pennen zijn er in totaal?

5 + 2 = 7

Er zijn 7 pennen in totaal.

Alles bij elkaar

alles bij elkaar

Ik heb 3 euro en 4 euro. Hoeveel geld is dat alles bij elkaar?

3 + 4 = 7

Dat is 7 euro.

Optellen

optellen

We gaan 6 en 2 optellen. Hoeveel is dat?

6 + 2 = 8

Het antwoord is 8.

Meer

meer

Sara heeft 2 boeken. Ali heeft 3 boeken meer. Hoeveel boeken heeft Ali?

2 + 3 = 5

Ali heeft 5 boeken.

Leg uit dat 'meer' vaak betekent dat er iets bijkomt. Houd het voorbeeld eenvoudig, ook al kan 'meer dan' in andere sommen vergelijking betekenen.

Welk woord past bij deze som: 3 + 2 = 5?

A

eraf

B

plus

C

over

D

min

Check of leerlingen plus herkennen als optelwoord. De afleiders zijn aftrekwoorden uit de volgende reeks.

Kies het goede rekenwoord

Ik heb 2 koekjes en ik doe 3 erbij. Dan heb ik 5 koekjes. Er zijn 4 jongens en 2 meisjes samen in de klas. Dat is 6 kinderen. Ik heb 3 euro en 4 euro. Dat is 7 euro alles bij elkaar.

erbij

samen

alles bij elkaar

eraf

min

over

minder

Alle drie de juiste antwoorden komen letterlijk uit de voorbeelden op de optel-slides.

Ali heeft 2 stickers. Noor heeft 4 stickers meer. Hoeveel heeft Noor?

A

7

B

6

C

5

D

4

Hier betekent meer dat er iets bijkomt: 2 + 4 = 6.

Min

min

Ik heb 7 snoepjes min 2 snoepjes. Hoeveel snoepjes heb ik nog?

7 - 2 = 5

Ik heb nog 5 snoepjes.

Eraf

eraf

Er liggen 8 appels. Ik pak er 3 eraf. Hoeveel appels liggen er nog?

8 - 3 = 5

Er liggen nog 5 appels.

Aftrekken

aftrekken

We gaan 9 en 4 aftrekken. Hoeveel blijft over?

9 - 4 = 5

Er blijft 5 over.

Verschil

verschil

Het verschil tussen 8 en 3 is hoeveel?

8 - 3 = 5

Het verschil is 5.

Minder

minder

Ik heb 9 euro. Ik geef 4 euro weg. Dan heb ik 4 euro minder. Hoeveel heb ik nog?

9 - 4 = 5

Ik heb nog 5 euro.

De zin is eenvoudig gehouden voor A1. Benadruk dat 'minder' hier bij aftrekken hoort.

Over

over

Er zijn 6 koekjes. Ik eet er 2. Hoeveel zijn er over?

6 - 2 = 4

Er zijn 4 koekjes over.

Wegnemen

wegnemen

Er liggen 10 blokken. Ik wegneem 3 blokken. Hoeveel blokken zijn er nog?

10 - 3 = 7

Er zijn nog 7 blokken.

Je kunt mondeling ook zeggen: 'Ik neem 3 blokken weg.'

Overzicht van de rekenwoorden

Optellen

Boven rechts op de as

min

eraf

aftrekken

verschil

minder

over

wegnemen

Aftrekken

Boven links op de as

plus

erbij

samen

totaal

in totaal

alles bij elkaar

optellen

meer

De gebruiker vroeg om een slide met een x- en ij-as en woorden in de twee bovenste kwadranten. In deze JSON is geen tekenfunctie beschikbaar, dus de inhoud geeft precies aan wat in de kwadranten moet staan. Links boven: optellen. Rechts boven: aftrekken.

Welk woord past bij deze som: 8 - 3 = 5?

A

totaal

B

samen

C

min

D

plus

Snelle check of leerlingen het verschil tussen optellen en aftrekken zien.

Vul de rekenwoorden in

Er liggen 8 appels. Ik pak er 3 eraf. Dan blijven 5 appels over. Het verschil tussen 8 en 3 is dus 5.

eraf

over

verschil

erbij

samen

plus

totaal

De context dwingt elke plek: eraf bij weghalen, over bij wat nog blijft, verschil bij vergelijking.

Er zijn 6 koekjes. Ik eet er 2. Hoeveel zijn er over?

A

3

B

5

C

4

D

8

Toepassing van het woord over: 6 - 2 = 4.

Meerkeuze 1

Sam heeft 2 potloden. Hij krijgt er 3 bij. Hoeveel potloden heeft hij?

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

2 + 3 = 5

Meerkeuze 2

Er liggen 4 boeken op tafel en 2 boeken in de tas. Hoeveel boeken zijn er samen?

A. 5

B. 6

C. 7

Goed antwoord: B

4 + 2 = 6

Meerkeuze 3

Aya koopt 3 bananen plus 2 appels. Hoeveel stuks fruit heeft zij?

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

3 + 2 = 5

Meerkeuze 4

Er zijn 5 kinderen buiten en 3 kinderen binnen. Hoeveel kinderen zijn er in totaal?

A. 7

B. 8

C. 9

Goed antwoord: B

5 + 3 = 8

Meerkeuze 5

Ik heb 1 euro en 6 euro. Hoeveel geld is dat alles bij elkaar?

A. 6

B. 7

C. 8

Goed antwoord: B

1 + 6 = 7

Meerkeuze 6

We gaan 4 en 5 optellen. Wat is het antwoord?

A. 8

B. 9

C. 10

Goed antwoord: B

4 + 5 = 9

Meerkeuze 7

Ali heeft 2 stickers. Noor heeft 4 stickers meer. Hoeveel stickers heeft Noor?

A. 5

B. 6

C. 7

Goed antwoord: B

2 + 4 = 6

Meerkeuze 8

Er liggen 9 koekjes. Ik pak er 2 eraf. Hoeveel koekjes zijn er nog?

A. 6

B. 7

C. 8

Goed antwoord: B

9 - 2 = 7

Meerkeuze 9

Ik heb 8 knikkers min 3 knikkers. Hoeveel knikkers heb ik nog?

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

8 - 3 = 5

Meerkeuze 10

We gaan 10 en 4 aftrekken. Wat blijft over?

A. 5

B. 6

C. 7

Goed antwoord: B

10 - 4 = 6

Meerkeuze 11

Het verschil tussen 7 en 2 is:

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

7 - 2 = 5

Meerkeuze 12

Mila heeft 9 kralen. Ze heeft nu 3 kralen minder. Hoeveel kralen heeft Mila nu?

A. 5

B. 6

C. 7

Goed antwoord: B

9 - 3 = 6

Meerkeuze 13

Er zijn 6 snoepjes. Ik eet er 1. Hoeveel snoepjes zijn over?

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

6 - 1 = 5

Meerkeuze 14

Er liggen 8 blokken. Ik wegneem 5 blokken. Hoeveel blokken zijn er nog?

A. 2

B. 3

C. 4

Goed antwoord: B

8 - 5 = 3

Meerkeuze 15

Er zijn 2 katten binnen en 4 katten buiten. Hoeveel katten zijn er totaal?

A. 5

B. 6

C. 7

Goed antwoord: B

2 + 4 = 6

Meerkeuze 16

Ik heb 7 euro. Ik geef 2 euro weg. Hoeveel euro heb ik over?

A. 4

B. 5

C. 6

Goed antwoord: B

7 - 2 = 5

Er liggen 4 boeken en 2 boeken. Hoeveel zijn er samen?

A

7

B

5

C

6

D

8

Herhaling van een optelwoord in een nieuwe vraagvorm zonder voorgedrukte oplossing.

Optellen of aftrekken?

We gaan 4 en 5 optellen. Het antwoord is 9. We gaan 10 en 4 aftrekken. Dan blijft 6 over.

optellen

aftrekken

over

plus

min

meer

samen

Deze check koppelt de werkwoorden optellen en aftrekken aan de juiste soort som.

Er liggen 8 blokken. Ik wegneem 5 blokken. Hoeveel zijn er nog?

A

2

B

4

C

5

D

3

Laat leerlingen hardop de som zeggen: 8 - 5 = 3.

Welk rekenwoord onthoud jij goed?

Bespreek welk rekenwoord de leerling het beste onthouden heeft en waarom, bijvoorbeeld door het voorbeeld of door de som.

Welk woord vind jij nog moeilijk?

Luister of leerlingen kunnen benoemen wat nog lastig is, zoals meer, verschil, over of minder. Geen fout antwoord.

Wat hielp jou vandaag bij rekenen?

Mogelijke antwoorden: voorbeeldzinnen, sommen zien, woorden herhalen, samen oefenen. Gebruik dit als korte lesreflectie.

Begrippenlijst

plus - erbij doen

erbij - iets extra toevoegen

samen - bij elkaar

totaal - alles samen

in totaal - alles samen geteld

alles bij elkaar - alles samen

optellen - getallen bij elkaar doen

Begrippenlijst

meer - een groter aantal erbij

min - er gaat iets af

eraf - iets weghalen

aftrekken - iets van een getal afhalen

verschil - wat overblijft tussen twee getallen

minder - een kleiner aantal

over - wat nog blijft

Begrippenlijst

wegnemen - iets weghalen