EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Examentraining
Afstanden en hoeken: zo pak je examenvragen aan
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Examentraining
Afstanden en hoeken: zo pak je examenvragen aan
Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen.
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Wat ga je kunnen?
Ik kan examenvragen over afstanden en hoeken herkennen en stap voor stap uitwerken.
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Zo pak je een examenvraag aan
1. Lees het werkwoord: bereken, in één decimaal, met eenheid? Laat de stappen zien.
2. Schets: zet alle gegevens in een figuur en markeer wat je zoekt.
3. Kies de regel: rechthoekig, sinusregel, cosinusregel of gelijkvormigheid.
4. Reken door zonder tussentijds af te ronden en controleer of het antwoord logisch is.
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Vraagtype 1: rechthoekige driehoek in een context
Teken de rechthoekige driehoek in de situatie: ladder, helling of kabel.
Welke zijden heb je en welke zoek je? Dat bepaalt sin, cos of tan.
Een hoek zoek je met de omgekeerde functie: sin⁻¹, cos⁻¹ of tan⁻¹.
In examens zit de rechthoekige driehoek vaak verstopt in een situatie. Laat leerlingen eerst de driehoek tekenen en de zijden benoemen (overstaande, aanliggende, schuine) voordat ze een verhouding kiezen.
Een ladder van 4,5 m maakt een hoek van 72° met de grond. Bereken h in meters, in één decimaal.
h staat tegenover de hoek van 72° en de ladder (4,5 m) is de schuine zijde: sin 72° = h/4,5, dus h = 4,5 · sin 72° = 4,28..., afgerond 4,3 m. Verwachte fouten: cos in plaats van sin (4,5 · cos 72° = 1,4) of de rekenmachine op radialen. Image credit: Eigen figuur
Een kabelbaan is 250 m lang en overbrugt 200 m horizontaal. Hoe groot is de hoek met het horizontale vlak?
53,1°
38,7°
51,3°
36,9°
De horizontale afstand is aanliggend en de kabel is de schuine zijde: cos α = 200/250 = 0,8, dus α = cos⁻¹(0,8) ≈ 36,9°. 53,1° is sin⁻¹(0,8), de andere scherpe hoek. 38,7° is tan⁻¹(200/250) en 51,3° is tan⁻¹(250/200): daar is de kabel ten onrechte als rechthoekszijde gebruikt.
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Vraagtype 2: sinusregel en cosinusregel
Een zijde met de overstaande hoek bekend: sinusregel.
Twee zijden en de ingesloten hoek, of drie zijden: cosinusregel.
Schrijf de regel eerst met letters op en vul dan de getallen in.
Laat leerlingen bij elke vraag eerst in de figuur aanwijzen wat bekend is en dan de regel kiezen. Bij een hoek uit drie zijden geeft de cosinusregel direct de hoek.
In driehoek PQR is PQ = 9, PR = 12 en ∠P = 50°. Hoe lang is QR?
19,1
9,3
15,0
86,2
Cosinusregel met de ingesloten hoek ∠P: QR² = 9² + 12² − 2 · 9 · 12 · cos 50° = 86,16..., dus QR = 9,28..., afgerond 9,3. 19,1 komt van plus in plaats van min voor de cosinusterm. 15,0 laat de cosinusterm weg (√225). 86,2 is QR² zonder de wortel. Image credit: Eigen figuur
Driehoek ABC heeft AB = 7, BC = 8 en AC = 9. Bereken ∠B in één decimaal.
∠B ligt tegenover AC = 9: cos B = (7² + 8² − 9²) / (2 · 7 · 8) = 32/112 = 2/7, dus ∠B = cos⁻¹(2/7) = 73,39...°, afgerond 73,4°. De sinusregel kan hier niet: er is geen zijde met een bekende overstaande hoek. Verwachte fout: de hoek tegenover de verkeerde zijde nemen. Image credit: Eigen figuur
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Vraagtype 3: gelijkvormigheid
Herken gelijkvormige driehoeken aan gelijke hoeken, bijvoorbeeld bij evenwijdige lijnen.
Zet overeenkomstige zijden in dezelfde volgorde tegenover elkaar.
Reken met de vergrotingsfactor: vermenigvuldigen, niet optellen.
Een lijnstuk evenwijdig aan een zijde van een driehoek geeft een kleine driehoek die gelijkvormig is met de grote: de hoeken zijn gelijk. Let bij het opstellen van de verhouding op dat je de hele zijde AB gebruikt (AD + DB) en niet alleen een deel ervan.
In driehoek ABC is DE ∥ BC, met AD = 4, DB = 2 en DE = 5. Hoe lang is BC?
7,0
3,3
7,5
10,0
AB = AD + DB = 6, dus de factor van driehoek ADE naar ABC is 6/4 = 1,5 en BC = 1,5 · 5 = 7,5. 7,0 telt DB bij DE op. 3,3 gebruikt de factor omgekeerd (5 · 4/6). 10,0 gebruikt AD/DB = 2 als factor. Image credit: Eigen figuur
Anna is 1,8 m lang en staat 3 m van een lantaarnpaal van 5,4 m. Hoe lang is haar schaduw in m?
De schaduw s en de afstand tot de paal vormen samen s + 3. Gelijkvormig: s / (s + 3) = 1,8 / 5,4. Dus 5,4 s = 1,8 s + 5,4, 3,6 s = 5,4 en s = 1,5 m. Verwachte fout: s / 3 = 1,8 / 5,4 opschrijven, dat geeft s = 1. Image credit: Eigen figuur
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Vraagtype 4: afstanden en combineren
Een afstand tot een lijn is loodrecht: maak een rechthoekige driehoek.
Zit er geen rechthoekige driehoek in? Gebruik eerst de sinusregel of cosinusregel.
Rond pas af in je eindantwoord.
Bij een combinatie van regels: schrijf op welke tussenstap je zoekt en welke regel daarbij hoort. Een tussenstap die je niet kunt berekenen, laat zien dat je een andere driehoek nodig hebt.
Een huis H staat 120 m van punt A aan een recht kanaal. AH maakt een hoek van 35° met het kanaal. Wat is de kortste afstand van H tot het kanaal?
68,8 m
98,3 m
84,0 m
209,2 m
De kortste afstand is het loodrechte lijnstuk van H naar het kanaal. Dat staat tegenover de hoek van 35° in de rechthoekige driehoek met schuine zijde 120: 120 · sin 35° = 68,83..., afgerond 68,8 m. 98,3 is 120 · cos 35°, 84,0 is 120 · tan 35° en 209,2 is 120 / sin 35°.
A en B liggen 50 m uit elkaar aan de ene oever, C aan de overkant. ∠A = 62° en ∠B = 71°. Hoe breed is de rivier in m, in één decimaal?
∠C = 180° − 62° − 71° = 47°. Sinusregel: BC / sin 62° = 50 / sin 47°, dus BC = 60,36... m. De breedte is de afstand van C tot lijn AB, dus het loodrechte stuk: BC · sin 71° = 57,07..., afgerond 57,1 m. Controle: h / tan 62° + h / tan 71° = 50 geeft ook h = 57,07... Verwachte fout: BC (60,4) als breedte geven. Image credit: Eigen figuur
Welk vraagtype vind jij het lastigst?
Rechthoekige driehoek in een context
Sinusregel en cosinusregel
Gelijkvormigheid
Afstanden en combineren
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF · WISKUNDE B · MEETKUNDE · AFSTAND EN HOEK
Tips voor op het examen
Maak altijd een schets en zet de gegevens erin.
Zet je rekenmachine op graden en rond pas aan het eind af.
Sinusregel: je hebt een zijde met de overstaande hoek nodig.
Afstand tot een lijn is loodrecht: zoek de rechthoekige driehoek.
Deze slide heeft geen instructies