Periodieke functies (Wiskunde B havo), les 2: Examentraining

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Examentraining

Periodieke functies: zo pak je examenvragen aan

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Introductie

Examentraining periodieke functies voor havo wiskunde B: vier vraagtypen (hoeken en exacte waarden, eigenschappen in een context, voorschrift opstellen, vergelijkingen oplossen) met acht vragen in examenstijl, een stappenplan en tips.

Onderdelen in deze les

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Examentraining

Periodieke functies: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over periodieke functies herkennen en stap voor stap uitwerken.

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Zo pak je een examenvraag aan

  • 1. Lees het werkwoord: bereken, exact, los op? Bij exact geen GR-benadering.

  • 2. Let op de eenheid: radialen of graden? Zet je GR in de goede stand.

  • 3. Haal d, a, b en c eruit: evenwichtsstand, amplitude, periode 2π/b en verschuiving.

  • 4. Los op per periode: zoek beide oplossingen, tel k · periode op en houd de x in het interval.

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Vraagtype 1: hoeken en exacte waarden

  • Graden naar radialen: × π/180. Radialen naar graden: × 180/π.

  • Exacte waarde buiten het eerste kwart: gebruik symmetrie en een bekende waarde.

  • Bij exact: geen decimalen van de GR.

Laat leerlingen bij elke exacte waarde eerst de hoek herschrijven als π − x of π + x met een bekende x.

Bereken exact cos(5π/6).

cos(5π/6) = cos(π − π/6) = −cos(π/6) = −½√3. Verwachte fouten: het minteken vergeten (½√3) of cos(π/6) verwarren met sin(π/6) (−½).

Een draaiknop draait 7π/12 radialen. Hoeveel graden is dat?

A

84°

B

105°

C

210°

D

420°

7π/12 · 180/π = 7 · 15 = 105°. 84° is 7 · 12 (de noemer als factor); 210° rekent met π/6 in plaats van π/12; 420° rekent met π/3.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Vraagtype 2: eigenschappen in een context

  • Lees af uit d + a · sin(b(x − c)): evenwichtsstand d, amplitude |a|, periode 2π/b.

  • Het maximum is d + |a| en het minimum is d − |a|.

  • Zet de eenheid erbij, bijvoorbeeld uur of meter.

Het model hieronder is vereenvoudigd en gaat over de waterstand in een haven. Laat leerlingen eerst d, a, b en c opschrijven.

Vereenvoudigd getijmodel (t in uur, h in m). Bereken de periode in uren.

b = π/6, dus de periode is 2π/(π/6) = 12 uur. Verwachte fout: π/6 zelf als periode noemen, of 2π · π/6.

Dezelfde haven. Wat is de laagste waterstand volgens het model?

A

1,5 m

B

2 m

C

3,5 m

D

0,5 m

Het minimum is d − |a| = 2 − 1,5 = 0,5 m. 1,5 m is alleen de amplitude; 2 m is de evenwichtsstand; 3,5 m is het maximum 2 + 1,5.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Vraagtype 3: een voorschrift opstellen

  • d = (maximum + minimum)/2 en a = (maximum − minimum)/2.

  • b = 2π/periode.

  • Een cosinus die in een dal begint, schrijf je met een minteken: d − a · cos(bx).

Teken bij een grafiek eerst de evenwichtslijn. Bij een cosinus is c vaak 0: de cosinus start in een maximum, met −a in een minimum.

Hieronder de grafiek van f. Welk voorschrift hoort erbij?

A

f(x) = 3 − 2·cos(3x)

B

f(x) = 3 + 2·cos(3x)

C

f(x) = 3 − 2·cos(6x)

D

f(x) = 5 − 2·cos(3x)

Minimum 1 en maximum 5 geven d = 3 en a = 2. De grafiek start in een dal, dus −2·cos. De periode is 2π/3, dus b = 3. 3 + 2·cos(3x) start in een top; 3 − 2·cos(6x) heeft periode π/3; 5 − 2·cos(3x) neemt het maximum voor de evenwichtsstand. Image credit: Eigen figuur

Een sinusoïde f(x) = d + a·sin(b(x − c)) met b > 0 heeft periode 8. Bereken b exact.

b = 2π/periode = 2π/8 = π/4. Verwachte fout: 8/2π, of 2π · 8.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Vraagtype 4: vergelijkingen oplossen

  • Isoleer sin(…) of cos(…) en zoek beide oplossingen per periode.

  • Tel k · periode op en houd alleen de oplossingen in het interval.

  • Bij exact of algebraïsch los je zelf op, zonder GR-optie.

Laat leerlingen de grafiek schetsen met de lijn y = c: zo zien ze hoeveel oplossingen er zijn en waar ze liggen.

Los exact op: 2·cos(x) = √2 op [0, 2π].

A

x = π/4 of x = 3π/4

B

x = π/4 of x = 5π/4

C

x = π/4 of x = 7π/4

D

x = π/4 of x = 9π/4

cos(x) = ½√2 geeft x = π/4 of x = −π/4 + 2π = 7π/4. 3π/4 komt van de symmetrie van de sinus; 5π/4 is π + π/4; 9π/4 is een echte oplossing, maar ligt buiten het interval.

Reuzenrad, t in minuten. Voor welke t in [0, 12] is h(t) = 17?

A

t = 2 en t = 10

B

t = 3 en t = 9

C

t = 4 en t = 8

D

t = 4 en t = 16

12 − 10·cos(π/6 · t) = 17 geeft cos(π/6 · t) = −½. Dan is π/6 · t = 2π/3 of 4π/3, dus t = 4 of t = 8. t = 2 en 10 komt van cos = ½ (teken fout); bij t = 3 en 9 is h = 12; t = 16 is 4 + 12 en ligt buiten het interval.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Hoeken en exacte waarden

2

Eigenschappen in een context

3

Een voorschrift opstellen

4

Vergelijkingen oplossen

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · PERIODIEK

Tips voor op het examen

  • Controleer of je GR in radialen of in graden staat.

  • Schrijf bij een voorschrift eerst d, a, b en c op.

  • Los een vergelijking op per periode: twee oplossingen, dan k · periode erbij.

  • Bij exact: geen afgeronde decimalen en geen GR-optie.

Deze slide heeft geen instructies