4. Stil & aan het werk - Waarom gaan leerlingen pas echt aan de slag als jij naast ze staat?

• newEditor
• Pedagogiek
• Klassemanagement
• HBO
• WO
• MBO
• Basisschool
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs

Introductie

Stil en aan het werk gaat over het geven van duidelijke werkinstructies die leerlingen direct zelfstandig aan de slag helpen. Je leert werken met het 4-stappenformat voor heldere instructies en ontdekt hoe de 3-voor-1-regel zorgt voor minder vragen, meer eigenaarschap en meer rust tijdens het zelfstandig werken.

Instructies

De module is zo opgebouwd dat je er flexibel mee aan de slag kunt, alleen of samen met collega's:

• Als persoonlijke opfrisser (zelfstudie): Doorloop de les in je eigen tempo, verbeter je werkinstructies met het 4-stappenformat en kies één verbetering die je direct in je volgende les toepast.
• Als minicursus met een collega (peer-sessie): Bespreek elkaars werkinstructies, herschrijf ze samen en geef feedback op het gebruik van het 4-stappenformat en de 3-voor-1-regel.
• Als actieve deelsessie (studiedag of sectieoverleg): Gebruik de les als gezamenlijke werkvorm. Bespreek praktijkvoorbeelden, oefen met heldere werkinstructies en wissel uit hoe je zelfstandig werken in de klas versterkt.

4

Stil & aan

het werk

Waarom gaan leerlingen pas echt aan de slag als jij naast ze staat?

In veel klassen begint zelfstandig werken met chaos. Leerlingen steken hun hand op. Vragen wat ze moeten doen. Of zijn na drie minuten alweer klaar.

In dit hoofdstuk leer je hoe je werkinstructies geeft die zó duidelijk zijn dat leerlingen zelfstandig aan het werk kunnen, zonder dat jij steeds hoeft bij te sturen.

1

Klopt, ik loop de hele les rond

2

Soms, afhankelijk van de klas

3

Zelden, ik heb dit redelijk onder controle

4

Nooit, mijn leerlingen werken altijd zelfstandig

Bij zelfstandig werken blus ik constant brandjes

De meest gestelde vraag is:

Wat moet ik doen?

Dat is geen luiheid.

Het is een signaal dat de instructie onduidelijk was.

Hoe lang

Hoeveel tijd heb je?

Zet een timer op het bord of noem het expliciet.

Het 4-stappenformat voor werkinstructies

2

Wat

Wat doe je precies?

Niet 'maak opdrachten' maar 'beantwoord vraag 3 t/m 6 in je schrift in volledige zinnen'.

1

Wat lever je op

Wat is het resultaat?
Denk aan een samenvatting van 80 woorden, een ingevuld schema of 5 antwoorden.

Doortaak

Wat doe je als je klaar bent? Laat de leerlingen verder lezen, een buur helpen of een bonusopdracht maken.

3

4

Voorbeeld

In de volgende 12 minuten ga je zelfstandig vraag 3 tot en met 6 beantwoorden in je schrift in volledige zinnen. Als je klaar bent, check je jouw antwoorden met de persoon naast je.

Rosenshine, B. (2012). Principles of Instruction: Research-Based Strategies That All Teachers Should Know. American Educator, 36(1), 12–39.

1

Koppel elk zinsdeel aan de juiste stap van het format.

Sleep de zin naar de juiste stap

Doortaak

Wat

Wat lever je op?

Hoe lang?

Als je klaar bent, lees je verder tot pagina 18.

Maak de samenvatting van alinea 2 en 3 van maximaal 100 woorden.

Beantwoord vraag
1 t/m 5 in je schrift.

Je hebt 15 minuten voor deze opdracht.

Schrijf jouw werkinstructie met de volgende structuur:

Wat

Jij [doet wat / maakt wat / schrijft wat]...

Wat lever je op?
Het resultaat is [X antwoorden / een schema / een samenvatting van X woorden].

Hoe lang?

...in [X] minuten.

Doortaak
Als je klaar bent, [doe je X].

Scenario: zes handen tegelijk

Situatie: Je hebt net de werkinstructie gegeven. Leerlingen gaan aan de slag. Na 2 minuten gaan er zes handen omhoog.

A

Je negeert de handen en kijkt of ze het zelf oplossen.

B

Je zegt: 'Leg je hand neer en vraag eerst drie klasgenoten om hulp.'

C

Je herhaalt de instructie aan de hele klas.

D

Je helpt ze allemaal één voor één.

Waarom antwoord . . .

Als zes handen tegelijk omhoog gaan, is de instructie waarschijnlijk onduidelijk voor velen. Herhaal hem aan de hele klas (C). Als het gaat om uitvoeringsvragen die per leerling verschillen, stuur je ze naar de 3-voor-1-regel (B).

B

C

&

Weet een leerling
hoe lang hij bezig is?

Weet een leerling
wat hij inlevert?

Weet een leerling
na deze instructie precies wat hij doet?

Weet een leerling wat hij doet als hij klaar is?

Lees jouw herschreven instructie opnieuw door. Beantwoord: