§5.2 Gemiddelde snelheid (mavo/havo)

5

Bewegen

Paragraaf 5.2

Gemiddelde snelheid

Een trajectcontrole flitst je niet op één plek. Hij rekent uit hoe snel je gemiddeld reed. Hoe doe je dat zelf?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, mavo/havo

mavo/havo

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuur- en scheikundeMiddelbare schoolvmbo t, havo

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen leren het verschil tussen momentane en gemiddelde snelheid, rekenen de gemiddelde snelheid uit met v = s : t en rekenen km/h en m/s in elkaar om. Les bij Nova NaSk MAX 1|2 deel B, hoofdstuk 5 Bewegen, paragraaf 5.2, mavo/havo leerjaar 2. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

5

Bewegen

Paragraaf 5.2

Gemiddelde snelheid

Een trajectcontrole flitst je niet op één plek. Hij rekent uit hoe snel je gemiddeld reed. Hoe doe je dat zelf?

Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, mavo/havo

mavo/havo

Les bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, hoofdstuk 5 Bewegen, paragraaf 5.2 Gemiddelde snelheid. Ongeveer 40 minuten, leerjaar 2 mavo/havo. Image credit: LessonUp Image credit: Omslag Nova NaSk 1|2 deel B mavo/havo, Malmberg

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

5.2  Gemiddelde snelheid

Leerdoelen

5.2.1

Je kunt het verschil uitleggen tussen momentane snelheid en gemiddelde snelheid.

5.2.2

Je kunt de gemiddelde snelheid berekenen met de formule v = s : t.

5.2.3

Je kunt een snelheid omrekenen van m/s naar km/h en andersom.

Practica en vaardigheden

V A A R D I G H E I D

Rekenen met formules en eenheden omrekenen

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Foto: Andrej Shadura (CC BY-SA 4.0)

Startvraag

Fietsen naar school

Sanne fietst in 15 minuten 4 kilometer naar school. Onderweg staat ze even stil voor een stoplicht.

Hoe snel fietst ze gemiddeld?

A

4 km/h

B

8 km/h

C

16 km/h

D

60 km/h

Startvragen activeren voorkennis en maken misconcepties zichtbaar. Laat eerst stemmen en vraag dan naar de redenering. 15 minuten is een kwart uur. In een heel uur fietst Sanne dus 4 x 4 = 16 km: gemiddeld 16 km/h. Wie A kiest, deelt niet door de tijd. Wie D kiest, rekent met 60 minuten zonder te delen. Het stoplicht verandert niets aan de gemiddelde snelheid: die gaat over de hele rit. Image credit: Andrej Shadura, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Momentane en gemiddelde snelheid

Tijdens een rit verandert je snelheid steeds. Je trekt op, je remt en je staat soms stil.

Momentane snelheid

De snelheid op één moment. Die lees je af op de snelheidsmeter van een auto of op de fietscomputer.

Gemiddelde snelheid

De snelheid over de hele rit. Je rekent hem uit met de totale afstand en de totale tijd, stilstaan telt dus mee.

Koppel terug naar de startvraag: Sanne stond even stil, haar momentane snelheid was toen 0 km/h, maar haar gemiddelde snelheid over de rit bleef 16 km/h. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Opdrachten Kennis

1

Welke snelheid geeft de snelheidsmeter van een auto aan?

A

de gemiddelde snelheid van de hele rit

B

de momentane snelheid

C

de hoogste snelheid van de rit

D

de snelheid die je mag rijden

De snelheidsmeter laat zien hoe snel de auto op dit moment rijdt: de momentane snelheid.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

De gemiddelde snelheid berekenen

gemiddelde snelheid = afstand : tijd

v = s : t

grootheid

symbool

eenheid

snelheid

v

km/h of m/s

afstand

s

km of m

tijd

t

h of s

Let op: gebruik eenheden die bij elkaar passen.

  • afstand in km en tijd in h geeft km/h

  • afstand in m en tijd in s geeft m/s

v komt van velocitas (Latijn voor snelheid), s van spatium (afstand), t van tempus (tijd). Leerlingen hoeven dat niet te kennen, maar het helpt om de letters te onthouden. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Voorbeeldopdracht 1

Een trein rijdt van Utrecht naar Zwolle. De rit is 90 km lang en duurt 1,5 uur. Bereken de gemiddelde snelheid van de trein.

gegeven

s = 90 km

t = 1,5 h

gevraagd

v in km/h

uitwerking

v = s : t

v = 90 : 1,5 = 60

antwoord

De gemiddelde snelheid is 60 km/h.

In het boek staat bij elke rekenopdracht eerst een uitgewerkt voorbeeld met gegeven, gevraagd, uitwerking en antwoord. Laat leerlingen die vier stappen bij de volgende opdrachten ook opschrijven. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Van m/s naar km/h en terug

1 m/s betekent: in 1 seconde 1 meter. In een uur (3600 s) is dat 3600 m = 3,6 km. Dus 1 m/s = 3,6 km/h.

m/s

km/h

x 3,6

: 3,6

Voorbeeld: 10 m/s x 3,6 = 36 km/h

Voorbeeld: 72 km/h : 3,6 = 20 m/s

Ezelsbruggetje: km/h is altijd het grotere getal. Wie naar km/h rekent, vermenigvuldigt dus. Image credit: LessonUp

Reken om. Vul de getallen in.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Opdrachten Kennis

2

5 m/s = 18 km/h

25 m/s = 90 km/h

54 km/h = 15 m/s

108 km/h = 30 m/s

18
90
15
30
1,4
180
6,9

5 x 3,6 = 18; 25 x 3,6 = 90; 54 : 3,6 = 15; 108 : 3,6 = 30. De afleiders ontstaan als je de verkeerde kant op rekent.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Opdrachten Toepassing

3

Usain Bolt liep in 2009 de 100 meter in 9,58 s. Bereken zijn gemiddelde snelheid in m/s. Rond af op één decimaal.

Gegeven: s = 100 m, t = 9,58 s. Uitwerking: v = 100 : 9,58 = 10,4 m/s. Doorvragen: hoeveel km/h is dat? 10,4 x 3,6 = 37,6 km/h, ongeveer zo snel als een brommer. Bolt liep dit wereldrecord op het WK in Berlijn, 16 augustus 2009.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Opdrachten Toepassing

★ 4

Een trajectcontrole is 6 km lang. Een auto doet er 3 minuten over. Je mag 100 km/h. Rijdt hij te hard?

A

Nee, gemiddeld 100 km/h

B

Nee, gemiddeld 18 km/h

C

Ja, gemiddeld 200 km/h

D

Ja, gemiddeld 120 km/h

Dit is de steropdracht: uitdagend, omdat de tijd eerst naar uren moet. 3 minuten = 3 : 60 = 0,05 h. v = 6 : 0,05 = 120 km/h. De auto rijdt dus gemiddeld 20 km/h te hard. Wie 18 kiest, rekent 6 x 3. Een trajectcontrole meet precies dit: de tijd tussen twee portalen en de afstand ertussen, dus de gemiddelde snelheid. Image credit: Maurits90, Wikimedia Commons (publiek domein)

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

V E R D E R K I J K E R

Van langzaam naar snel

Zet de bewegingen op volgorde, van de laagste naar de hoogste snelheid.

1

iemand die fietst

2

een slak

3

een slechtvalk in duikvlucht

4

een jachtluipaard die sprint

5

iemand die wandelt

Ter vergelijking: een slak haalt nog geen 0,1 km/h, wandelen gaat met ongeveer 5 km/h, fietsen met ongeveer 15 tot 20 km/h. Een jachtluipaard sprint korte stukken met meer dan 100 km/h en een slechtvalk haalt in duikvlucht meer dan 300 km/h. Vraag door: zijn dit momentane of gemiddelde snelheden? De sprint van het jachtluipaard en de duikvlucht zijn topsnelheden die maar kort duren.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.2

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

5.2.1 Momentane en gemiddelde snelheid uit elkaar houden

2

5.2.2 Rekenen met v = s : t

3

5.2.3 Omrekenen tussen m/s en km/h

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

5.2

Klik hier

Image credit: LessonUp