Veilig, hygiënisch en duurzaam eten

• newEditor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 2

Vitalitiet

Hygiëne en duurzaamheid

Leerjaar 2 les 5

• Terugblik/herhalen lesstof

• Leerdoelen

• Veilig voedsel en hygiëne

• Duurzaam eten

• Zelfstandig werken

• Afsluiting

Planning

Herhaling van vorige les

Welke soort vet is gezonder voor je, verzadigden vetten of onverzadigde vetten? Waarom? ​

Welke 2 vormen van energieleverende stoffen zijn er?

Waarvoor staan de afkortingen en wat betekent het:

• BMR ​

• BMI

Lesdoelen

1. Je kan uitleggen wat veilig voedsel is en benoemt enkele stappen die belangrijk zijn voor de voedselveiligheid

2. Je kan uitleggen wat een hygiënecode is en wat het systeem HACCP betekent

3. Je kan uitleggen wat duurzaam eten is en legt uit hoe je hier zelf invulling aan kan geven

De gebruiker gaf drie lesdoelen. Voor één lesdoel zijn deze samengevoegd tot één overkoepelend, studentvriendelijk doel dat de inhoud van alle onderdelen dekt.

Waar denk jij aan bij veilig en duurzaam eten?

Mindmap

Gebruik de uitkomsten om voorkennis op te halen. Verwachte thema’s: schoon werken, houdbaarheid, bacteriën, gezond, milieu, minder verspillen, plantaardig.

Wat is veilig voedsel?

Veilig voedsel is voedsel dat je kunt eten zonder dat je er op korte of lange termijn ziek van wordt.

Het gaat dus om voedsel dat geen gevaar oplevert voor je gezondheid.

Waardoor wordt voedsel onveilig?

• Voedsel kan besmet zijn met ziekmakers

• Ziekmakers zijn bijvoorbeeld bacteriën, schimmels en virussen

• Voedsel kan ook schadelijke stoffen bevatten

• Je kunt ze meestal niet zien, ruiken of proeven

• Daarom lijkt voedsel soms goed, terwijl het toch onveilig is

Benadruk het misverstand dat voedsel alleen onveilig is als het er vreemd uitziet. Veel besmettingen zijn onzichtbaar.

Gevolgen van onveilig voedsel

Elke dag lopen ongeveer 2000 mensen een voedselinfectie of voedselvergiftiging op.

Veelvoorkomende klachten zijn:

• misselijkheid

• braken

• diarree

Je kunt kort toelichten dat voedselinfectie en voedselvergiftiging beide tot ziekteklachten leiden, zonder hier medisch te diep op in te gaan.

Voorkomen is belangrijk

Door veilig en hygiënisch met voedsel om te gaan, verklein je de kans dat je ziek wordt.

Goede gewoonten in de keuken beschermen jezelf en anderen.

Voedselveilig werken in 5 stappen

1. Kopen

2. Wassen

3. Scheiden

4. Verhitten

5. Koelen

Deze slide zet het stappenplan neer als overzicht. De volgende slides werken de stappen verder uit.

Wat is een hygiënecode?

Een hygiënecode is een praktische afspraak of richtlijn voor veilig en schoon werken met voedsel.

Daarin staat hoe je besmetting helpt voorkomen.

Waarom is een hygiënecode nodig?

• Iedereen werkt volgens dezelfde regels

• De kans op fouten wordt kleiner

• Voedsel blijft veiliger voor de consument

• Je weet wat je moet doen bij bewaren, bereiden en schoonmaken

• Het helpt om netjes en controleerbaar te werken

Wat betekent HACCP?

HACCP is een systeem om voedselveiligheid te bewaken.

Het draait om bij iedere stap van het voedselproces mogelijke gevaren voor de voedselveiligheid opspoort te hebben en maatregelen nemen om deze gevaren te voorkomen.

Als je wilt, kun je mondeling noemen dat HACCP staat voor een Engelstalige afkorting. De kern voor deze les is het doel van het systeem, niet het uit het hoofd leren van de Engelse woorden.

HACCP in de praktijk

Bij HACCP kijk je stap voor stap waar het fout kan gaan:

• tijdens ontvangen van producten

• bij bewaren

• tijdens bereiden

• bij schoonmaken

• bij serveren of uitgeven

Waar staat TGT voor?

Waar staat THT voor?

Wat betekent dat?

Benadruk dat HACCP preventief werkt: je kijkt vooruit om risico’s te voorkomen, niet pas achteraf als iemand ziek is geworden.

TGT staat voor: Te Gebruiken Tot

THT staat voor: Tenminste Houdbaar Tot

Wat is duurzaam eten?

Duurzaam eten betekent dat je kiest voor voeding die minder belastend is voor milieu, klimaat en grondstoffen.

Met wat je eet, maak je dus ook een milieukeuze.

Waarom is duurzaam eten belangrijk?

Ongeveer 20 tot 35% van de milieubelasting en de uitstoot van broeikasgassen hangt samen met de productie en consumptie van voedingsmiddelen.

Door duurzamer te eten kun je je milieu-impact verlagen.

Licht toe dat het gaat om zowel productie als consumptie: dus niet alleen hoe voedsel wordt gemaakt, maar ook wat en hoeveel we kiezen.

Duurzaam eten in 7 stappen

1. Kies vaker plantaardig

2. Koop seizoensproducten

3. Let op voedselverspilling

4. Koop alleen wat je nodig hebt

5. Kies producten met minder verpakking

6. Bewaar voedsel goed

7. Gebruik restjes opnieuw

De gebruiker noemde 'duurzaam eten in 7 stappen' zonder verdere uitwerking. Deze invulling blijft dicht bij het thema en concretiseert hoe leerlingen er zelf vorm aan kunnen geven.

Zelf duurzamer kiezen

Duurzaam eten hoeft niet ingewikkeld te zijn.

Kleine keuzes maken verschil, zoals minder weggooien, slim inkopen en vaker kiezen voor producten met een lagere belasting voor het milieu.

Waarom kan voedsel onveilig zijn zonder dat je het merkt?

A

Door onzichtbare ziekmakers

B

Door teveel verpakking

C

Door een sterke geur

D

Door een andere kleur

Toetst het kerninzicht uit slides 2-4: voedsel kan onveilig zijn door ziekmakers of schadelijke stoffen, ook als je niets ziet, ruikt of proeft.

Vul de juiste woorden in

Veilig voedsel is voedsel dat je kunt eten zonder dat je er ziek van wordt. Voedsel kan onveilig zijn door ziekmakers of schadelijke stoffen. Veelvoorkomende klachten zijn misselijkheid, braken en diarree.

ziek

ziekmakers

diarree

gezond

vitamines

koorts

suiker

Blanks herhalen de dragende begrippen uit de eerste subtopic.

Wat helpt het meest om kruisbesmetting te voorkomen?

A

Alles lang bewaren

B

Rauw en bereid scheiden

C

Voedsel extra kruiden

D

Producten open laten

Plausibele misvatting: studenten letten soms vooral op smaak of bewaartijd, terwijl het hier gaat om scheiden van rauw en bereid voedsel.

Vul de stappen van veilig werken aan

Bij veilig werken met voedsel is schoon werken belangrijk. Houd rauw en bereid voedsel gescheiden. Verhit producten goed, koel ze op tijd en let op de houdbaarheid.

schoon

rauw

houdbaarheid

zoet

warmtebron

verpakking

kleur

Gebaseerd op slides 6-8 over het 5-stappenplan.

Welke keuze past het best bij duurzaam eten?

A

Meer weggooien

B

Vaker plantaardig

C

Groter inkopen

D

Meer verpakken

Toetst begrip van duurzame keuzes uit slides 13-16.

Vul de kern van duurzaam eten in

Duurzaam eten betekent dat je kiest voor voeding die minder belastend is voor milieu en klimaat. Door slim te kopen en minder voedselverspilling kun je je milieu-impact verlagen.

milieu

voedselverspilling

milieu-impact

smaak

reclame

prijs

voorraad

Herhaalt de sleutelwoorden uit de duurzaamheidssectie.

Aan de slag!

Maak opdracht: Duurzaam en veilige voeding (15 min)

• In tweetallen

• maak gebruik van het internet

• Stel vragen

• Zijn jullie klaar? Dan krijg je het antwoordenmodel

• Werk nakijken

Begrippenlijst:

Voedselinfectie = besmet raken met ziektemakers (bacteriën)

Voedselvergiftiging = het binnen krijgen van toxines (gifstoffen)

Duurzaam eten = eten dat een lage milieu impact heeft en rekening houdt met de eindige planeet aarde

HACCP systeem = verplicht wettelijk systeem waarbij bij elke stap wordt gekeken naar wat er fout kan gaan en hoe dit te verkomen.

Kruisbesmetting = ziektemakers van rauw eten komt op bereid eten

TGT = Te gebruiken tot

THT = Tenminste houdbaar tot

Huiswerk:

• Ga na hoe jou stageplek omgaat met hygiëne omrent voeding

• Heeft jou stageplek een HACCP plan?

• Worden er duurzame keuzes gemaakt?

• Maak hiervan een verslag van ongeveer 300 woorden

Vooruitblik op volgende les

• Dieetleer voor zorgvragers

• adviseren in diëten

• Uitleg over verschillende diëten

Afsluiting

Vragen?

Wat ging er goed wat ging er minder goed?