19 lesplannen Godsdienst middelbare school vwo leerjaar 5

Leerdoelen: De leerling kan de drie takken van de filosofie benoemen (Metafysica, Epistemologie, Waardetheorie) en het verschil met alledaagse meningen uitleggen.De leerling kan een deductief argument analyseren door premissen en conclusie te identificeren en te beoordelen of de conclusie logisch volgt uit de premissen.De leerling begrijpt kritisch denken en kan drogredenen herkennen die de kracht van een argument ondermijnen.De leerling herkent de rol van filosofie in het dagelijks leven en kan een eerlijke discussie voeren, zelfs bij meningsverschillen.Inhoud: De drie takken van filosofie:Metafysica: Onderzoekt de aard van de werkelijkheid en het bestaan.Epistemologie: Bestudeert kennis en hoe we zeker weten wat we weten.Waardetheorie: Richt zich op ethiek, moraal en esthetiek.Deductief argument:Het begrijpen van hoe een conclusie logisch volgt uit premissen, en het beoordelen van de geldigheid van argumenten.Kritisch denken en drogredenen:Het herkennen van drogredenen (zoals ad hominem en valse dilemma’s) die de kracht van een argument ondermijnen.Filosofie in het dagelijks leven:Het toepassen van filosofische inzichten bij het maken van keuzes en het voeren van respectvolle discussies, zelfs bij meningsverschillen.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van de plichtethiek te benoemen en uit te leggen.De leerling weet wie de grondlegger van de plichtethiek was en wat zijn achtergrond is.De leerling begrijpt de kern van de plichtethiek.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van de plichtethiek vindt en waarom.Inhoud:Plichtethiek: Definities en principes.Immanuel Kant: Biografie en filosofische bijdragen.Categorisch Imperatief: Uitleg en toepassingen.

Deze les geeft een korte introductie op Museum Volkenkunde. Waar gaat het museum over en wat kan je er beleven? Kom het te weten in deze les.

Doe deze les voordat je met je klas het programma 'Geloven in de Wereld - VO' gaat doen. De leerlingen krijgen meer te horen over de verschillende geloven, diens verschillen en gelijkenissen. Bekijk de docentenhandleiding voor de toelichting bij de slides. Druk het onderstaande werkblad 'Geloven in de Wereld.pdf' af wanneer je met de klas de opdracht gaat doen.

Deze les geeft een korte introductie op Museum Volkenkunde. Waar gaat het museum over en wat kan je er beleven? Kom het te weten in deze les.

Doe deze les voordat je met je klas het programma 'Geloven in de Wereld - VO' gaat doen. De leerlingen krijgen meer te horen over de verschillende geloven, diens verschillen en gelijkenissen. Bekijk de docentenhandleiding voor de toelichting bij de slides. Druk het onderstaande werkblad 'Geloven in de Wereld.pdf' af wanneer je met de klas de opdracht gaat doen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 8 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen hoe de Islam is ontstaan.De leerling is in staat om een duidelijke beschrijving te geven van het leven van Mohammed.De leerling weet de bijzonderheden over Mekka en Medina uit de tijd van Mohammed.De leerling weet wie Abraham, Izaäk, en Ismaël waren.Inhoud:Pre-islamitisch Arabië: Sociale, culturele en religieuze context.Het Leven van Mohammed: Zijn jeugd, de eerste openbaring, migratie naar Medina.Arabische oorsprong van de Islam.Abraham.

Leerdoelen:De leerling weet wie de eerste opvolgers van Mohammed waren en wat er met hen is gebeurd.De leerling is in staat om uit te leggen hoe de twee hoofdstromingen binnen de Islam zijn ontstaan.De leerling weet wie de zonen van Ali waren.De leerling kan uitleggen wat het Ashura-feest inhoudt.Inhoud:Abu Bakr, Umar, Uthman en Ali: Leiderschap en erfenis.Uitbreiding van de Islam: Veroveringen en verspreiding van de islam.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze module duikt in de oorsprong, het kastenstelsel, de basisbegrippen (karma, dharma), heilige boeken, goden en rituelen van het Hindoeïsme. Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen culturele achtergrond en morele plichten. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Waardering voor oude culturen, religieuze diversiteit en alternatieve levenswijzen. Kritisch Denken: Analyse van sociale ongelijkheid, ethische verantwoordelijkheid en waarden in feestelijke context. Maatschappelijke Betrokkenheid: Inzicht in maatschappelijke en culturele betekenis van rituelen.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen dat het Hindoeïsme vanaf de oorsprong een religie is, ontstaan vanuit een acculturatieproces.De leerling kan uitleggen wat het verschil is tussen het Hindoeïsme en andere wereldreligies.De leerling weet wat de oorsprong van de naam "hindoe" betekent.De leerling kan benoemen wie de Ariërs waren en welke invloed zij hebben gehad op het Hindoeïsme.Inhoud:Oorsprong en Ontwikkeling: Indusbeschaving, Vedische periode, invloeden van verschillende culturen.De samen smelting van culturen tot het huidige Hindoeïsme.

Leerdoelen:De leerling kan begrijpen wat een kaste is.De leerling kan in grote lijnen het ontstaan en de ontwikkeling van het kastenstelsel benoemen en de betekenis ervan in de hindoeïstische levensbeschouwing uitleggen.De leerling kan verwoorden wie Gandhi was en wat hij heeft gedaan voor de Dalits.Inhoud:Kastenstelsel: Brahmanen, Kshatriya’s, Vaishya’s, Shudra’s, Dalits.Sociale en Religieuze Implicaties: Dharma, karma en hun rol in het kastenstelsel. Ghandi en Dr. Ambedkar.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 (soms 75) minuten. Inclusief toets.De laatste module richt zich op de relatie tussen filosofie, natuurwetenschap, moraal, kwaad, vrije wil, AI, technologie, eeuwig leven en transhumanisme.Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen waarden, ethiek en kosmologie. Kritisch Denken: Analyse van wetenschappelijke verantwoording en filosofische dilemma's. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Begrip voor diverse perspectieven op natuur, bestaan en technologie. Maatschappelijke Betrokkenheid: Discussie over ethische en maatschappelijke implicaties van technologie.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip "natuurwetenschap" betekent in de context van de Verlichting.De leerling kan uitleggen hoe natuurwetenschappers uit de Verlichting dachten over het ontstaan van de kosmos en de oorzaak ervan.De leerling kan het ontologisch argument van Anselmus uitleggen.De leerling begrijpt het kosmologisch argument van Thomas van Aquino.De leerling kent de inhoud van het kalamargument en kan dit uitleggen.De leerling weet wat "intelligent design" inhoudt.De leerling weet hoe vroegere natuurwetenschappers dachten over het ontstaan van de aarde en het heelal.Inhoud:Definitie van Natuurwetenschap.Natuurwetenschappers van de Verlichting.Ontologisch Argument van Anselmus.Kosmologisch Argument van Thomas van Aquino.Uitleg van het kalamargument, dat stelt dat alles wat begint te bestaan een oorzaak heeft en dat het universum dus een oorzaak moet hebben.Intelligent Design.Vroegere Natuurwetenschappelijke Opvattingen:

Leerdoelen:De leerling begrijpt hoe de hypothese met en zonder God in elkaar zit.De leerling is op de hoogte van het begrip "antropisch principe".De leerling kan onderscheid maken tussen religieuze en niet-religieuze interpretaties van het antropisch principe.De leerling kan uitleggen wat het Ietsisme inhoudt.De leerling snapt wat de term multiversum inhoudt en kan dit uitleggen.Inhoud:Uitleg van de hypothese met en zonder God: concepten en implicaties.Definitie en uitleg van het antropisch principe: soorten en toepassingen.Vergelijking van religieuze en niet-religieuze interpretaties van het antropisch principe.Definitie en kenmerken van Ietsisme: achtergrond en betekenis.Uitleg van het multiversum: concepten, theorieën en implicaties voor ons begrip van het universum.

Leerdoelen: De leerling kan de drie takken van de filosofie benoemen (Metafysica, Epistemologie, Waardetheorie) en het verschil met alledaagse meningen uitleggen.De leerling kan een deductief argument analyseren door premissen en conclusie te identificeren en te beoordelen of de conclusie logisch volgt uit de premissen.De leerling begrijpt kritisch denken en kan drogredenen herkennen die de kracht van een argument ondermijnen.De leerling herkent de rol van filosofie in het dagelijks leven en kan een eerlijke discussie voeren, zelfs bij meningsverschillen.Inhoud: De drie takken van filosofie:Metafysica: Onderzoekt de aard van de werkelijkheid en het bestaan.Epistemologie: Bestudeert kennis en hoe we zeker weten wat we weten.Waardetheorie: Richt zich op ethiek, moraal en esthetiek.Deductief argument:Het begrijpen van hoe een conclusie logisch volgt uit premissen, en het beoordelen van de geldigheid van argumenten.Kritisch denken en drogredenen:Het herkennen van drogredenen (zoals ad hominem en valse dilemma’s) die de kracht van een argument ondermijnen.Filosofie in het dagelijks leven:Het toepassen van filosofische inzichten bij het maken van keuzes en het voeren van respectvolle discussies, zelfs bij meningsverschillen.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van de plichtethiek te benoemen en uit te leggen.De leerling weet wie de grondlegger van de plichtethiek was en wat zijn achtergrond is.De leerling begrijpt de kern van de plichtethiek.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van de plichtethiek vindt en waarom.Inhoud:Plichtethiek: Definities en principes.Immanuel Kant: Biografie en filosofische bijdragen.Categorisch Imperatief: Uitleg en toepassingen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip filosofie betekent.De leerling kan uitleggen wie Socrates was, wanneer hij leefde, en hoe hij aan zijn einde kwam.De leerling kan de werkwijze van Socrates uitleggen aan een ander.De leerling weet wat sofisten zijn.De leerling is in staat om aan te geven wat hij of zij van de filosofie van Socrates vindt.Inhoud:Definitie van Filosofie: Wat is filosofie?Socrates: Zijn leven, werkwijze en dood.Sofisten: Wie ze waren en wat ze onderwezen.Socratisch debat.Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over de filosofie van Socrates en de sofisten.

Leerdoelen:De leerling neemt kennis van de werken van Plato in de drie verschillende periodes van zijn filosofie.De leerling begrijpt de allegorie van de grot en kan deze interpreteren.De leerling kan de Ideeënleer van Plato uitleggen.De leerling is in staat om een eigen mening duidelijk te formuleren over de leer van Plato.Inhoud:Werken van Plato: Overzicht van zijn drie periodes.Allegorie van de Grot: Uitleg en interpretatie.Ideeënleer: Wat is de Ideeënleer?Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over Plato's ideeën.

Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip filosofie betekent.De leerling kan uitleggen wie Socrates was, wanneer hij leefde, en hoe hij aan zijn einde kwam.De leerling kan de werkwijze van Socrates uitleggen aan een ander.De leerling weet wat sofisten zijn.De leerling is in staat om aan te geven wat hij of zij van de filosofie van Socrates vindt.Inhoud:Definitie van Filosofie: Wat is filosofie?Socrates: Zijn leven, werkwijze en dood.Sofisten: Wie ze waren en wat ze onderwezen.Socratisch debat.Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over de filosofie van Socrates en de sofisten.

Leerdoelen:De leerling neemt kennis van de werken van Plato in de drie verschillende periodes van zijn filosofie.De leerling begrijpt de allegorie van de grot en kan deze interpreteren.De leerling kan de Ideeënleer van Plato uitleggen.De leerling is in staat om een eigen mening duidelijk te formuleren over de leer van Plato.Inhoud:Werken van Plato: Overzicht van zijn drie periodes.Allegorie van de Grot: Uitleg en interpretatie.Ideeënleer: Wat is de Ideeënleer?Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over Plato's ideeën.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling kan de twee grote stichters van het utilisme noemen en deze plaatsen in hun tijd.De leerling is in staat om de inhoud van het utilisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan de belangrijke begrippen binnen het utilisme benoemen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van deze stroming vindt en waarom.Inhoud:Utilitarisme: Definitie en kernideeën.Jeremy Bentham: Hedonistische calculus.John Stuart Mill: Verschillen in kwaliteit van plezier.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van het hedonisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan vertellen wie de grondlegger van het hedonisme is.De leerling kan de verschillen tussen het hedonisme en het utilisme aangeven.De leerling begrijpt de kern van beide stromingen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van het hedonisme vindt en waarom.Inhoud:Epicurus: Filosofie van eenvoudig leven en genot.Postmodern Hedonisme: Hedonistische trends in de huidige tijd.Vergelijking: Klassiek hedonisme versus modern hedonisme.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling kan de twee grote stichters van het utilisme noemen en deze plaatsen in hun tijd.De leerling is in staat om de inhoud van het utilisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan de belangrijke begrippen binnen het utilisme benoemen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van deze stroming vindt en waarom.Inhoud:Utilitarisme: Definitie en kernideeën.Jeremy Bentham: Hedonistische calculus.John Stuart Mill: Verschillen in kwaliteit van plezier.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van het hedonisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan vertellen wie de grondlegger van het hedonisme is.De leerling kan de verschillen tussen het hedonisme en het utilisme aangeven.De leerling begrijpt de kern van beide stromingen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van het hedonisme vindt en waarom.Inhoud:Epicurus: Filosofie van eenvoudig leven en genot.Postmodern Hedonisme: Hedonistische trends in de huidige tijd.Vergelijking: Klassiek hedonisme versus modern hedonisme.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling kan de twee grote stichters van het utilisme noemen en deze plaatsen in hun tijd.De leerling is in staat om de inhoud van het utilisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan de belangrijke begrippen binnen het utilisme benoemen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van deze stroming vindt en waarom.Inhoud:Utilitarisme: Definitie en kernideeën.Jeremy Bentham: Hedonistische calculus.John Stuart Mill: Verschillen in kwaliteit van plezier.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van het hedonisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan vertellen wie de grondlegger van het hedonisme is.De leerling kan de verschillen tussen het hedonisme en het utilisme aangeven.De leerling begrijpt de kern van beide stromingen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van het hedonisme vindt en waarom.Inhoud:Epicurus: Filosofie van eenvoudig leven en genot.Postmodern Hedonisme: Hedonistische trends in de huidige tijd.Vergelijking: Klassiek hedonisme versus modern hedonisme.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling kan de twee grote stichters van het utilisme noemen en deze plaatsen in hun tijd.De leerling is in staat om de inhoud van het utilisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan de belangrijke begrippen binnen het utilisme benoemen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van deze stroming vindt en waarom.Inhoud:Utilitarisme: Definitie en kernideeën.Jeremy Bentham: Hedonistische calculus.John Stuart Mill: Verschillen in kwaliteit van plezier.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van het hedonisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan vertellen wie de grondlegger van het hedonisme is.De leerling kan de verschillen tussen het hedonisme en het utilisme aangeven.De leerling begrijpt de kern van beide stromingen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van het hedonisme vindt en waarom.Inhoud:Epicurus: Filosofie van eenvoudig leven en genot.Postmodern Hedonisme: Hedonistische trends in de huidige tijd.Vergelijking: Klassiek hedonisme versus modern hedonisme.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling kan de twee grote stichters van het utilisme noemen en deze plaatsen in hun tijd.De leerling is in staat om de inhoud van het utilisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan de belangrijke begrippen binnen het utilisme benoemen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van deze stroming vindt en waarom.Inhoud:Utilitarisme: Definitie en kernideeën.Jeremy Bentham: Hedonistische calculus.John Stuart Mill: Verschillen in kwaliteit van plezier.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van het hedonisme te benoemen en uit te leggen.De leerling kan vertellen wie de grondlegger van het hedonisme is.De leerling kan de verschillen tussen het hedonisme en het utilisme aangeven.De leerling begrijpt de kern van beide stromingen.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van het hedonisme vindt en waarom.Inhoud:Epicurus: Filosofie van eenvoudig leven en genot.Postmodern Hedonisme: Hedonistische trends in de huidige tijd.Vergelijking: Klassiek hedonisme versus modern hedonisme.

De volgende onderwerpen gaan we behandelen:Ethiek en moraalUtilismeHedonismeDeugdethiekPlichtethiek Bonhoeffer

Tijdens deze les wordt uitgelegd wat ethiek eignelijk is. Wat zijn normen en waarden en wat zijn deugden. Hoe komt het dat normen en waarden veranderen. Hoe kom je aan je normen en waarden? Wat heeft invloed op jouw eigen normen en waarden?

Het utilisme staat voor het geluk van de meerderheid. De meerderheid heeft altijd gelijk en bepaalt of iets goed of fout is. De meerderheid heeft dus altijd gelijk.Belangrijke personen:Jeremy BenthamJohn Stuart Mill

De volgende onderwerpen gaan we behandelen:Ethiek en moraalUtilismeHedonismeDeugdethiekPlichtethiek Bonhoeffer

Tijdens deze les wordt uitgelegd wat ethiek eignelijk is. Wat zijn normen en waarden en wat zijn deugden. Hoe komt het dat normen en waarden veranderen. Hoe kom je aan je normen en waarden? Wat heeft invloed op jouw eigen normen en waarden?

Het utilisme staat voor het geluk van de meerderheid. De meerderheid heeft altijd gelijk en bepaalt of iets goed of fout is. De meerderheid heeft dus altijd gelijk.Belangrijke personen:Jeremy BenthamJohn Stuart Mill

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen waarden, levensvragen en zingeving. Kritisch Denken: Analyse van filosofische concepten en religieuze wijsheden. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Waardering voor diverse filosofische en culturele interpretaties. Maatschappelijke Betrokkenheid: Discussie over zingeving en waarden.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan zelf aan de hand van een zelf uitgewerkt voorbeeld duidelijk maken dat metaforen een bruikbaar instrument kunnen zijn bij het nadenken over levensbeschouwelijke vragen.De leerling is in staat om aan te geven dat metaforen hun eigen mogelijkheden maar ook hun beperkingen hebben.Inhoud:Definitie en Rol van Metaforen: Uitleg over metaforen en hun gebruik in levensbeschouwelijke vragen.Voorbeelden van Metaforen: Voorbeelden van veelgebruikte metaforen.Het gedicht de "toverbal" analyseren.

Leerdoelen:De leerling weet wie Blaise Pascal was.De leerling kent de titel van zijn boek en weet waar deze over gaat.De leerling begrijpt waarom Pascal als voorloper van het existentialisme wordt gezien.De leerling weet wat wordt bedoeld met de gok van Pascal.De leerling kan de kritiek van sommige filosofen op Pascal uitleggen.Inhoud:Blaise Pascal: Leven en werk.Pensées: Overzicht van het boek en de belangrijkste ideeën.Gok van Pascal: Uitleg van het concept en de implicaties.Kritiek op Pascal: Inzicht in de tegenargumenten van andere filosofen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip filosofie betekent.De leerling kan uitleggen wie Socrates was, wanneer hij leefde, en hoe hij aan zijn einde kwam.De leerling kan de werkwijze van Socrates uitleggen aan een ander.De leerling weet wat sofisten zijn.De leerling is in staat om aan te geven wat hij of zij van de filosofie van Socrates vindt.Inhoud:Definitie van Filosofie: Wat is filosofie?Socrates: Zijn leven, werkwijze en dood.Sofisten: Wie ze waren en wat ze onderwezen.Socratisch debat.Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over de filosofie van Socrates en de sofisten.

Leerdoelen:De leerling neemt kennis van de werken van Plato in de drie verschillende periodes van zijn filosofie.De leerling begrijpt de allegorie van de grot en kan deze interpreteren.De leerling kan de Ideeënleer van Plato uitleggen.De leerling is in staat om een eigen mening duidelijk te formuleren over de leer van Plato.Inhoud:Werken van Plato: Overzicht van zijn drie periodes.Allegorie van de Grot: Uitleg en interpretatie.Ideeënleer: Wat is de Ideeënleer?Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over Plato's ideeën.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 8 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen levenshouding, keuzes en morele verantwoordelijkheid. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Waardering voor levenslessen, interne diversiteit en alternatieve levenswijzen. Kritisch Denken: Analyse van lijden, ethische principes en religieuze invloed op samenlevingen. Maatschappelijke Betrokkenheid: Inzicht in rituelen en hun maatschappelijke betekenis.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan de mythe rondom de geboorte van Siddhartha Gautama vertellen aan een ander.De leerling is in staat om de vier ontmoetingen van Siddhartha Gautama in de juiste volgorde te benoemen en de betekenissen ervan te geven.De leerling kan uitleggen hoe Siddhartha Gautama tot inzicht is gekomen.Inhoud:Vroege Leven: Geboorte, opgroeien als prins in het oude India.Zoektocht naar Verlichting: Ontmoeting met lijden, ascetisme, en uiteindelijke verlichting onder de Bodhiboom.

Leerdoelen:De leerling begrijpt de leer van de Vier Edele Waarheden.De leerling is in staat om het Achtvoudige Pad uit te leggen en te vertalen naar het hier en nu.De leerling kan de verschillen en overeenkomsten in leer tussen het boeddhisme en het christendom aangeven.Inhoud:Vier Edele Waarheden: Lijden, oorsprong van lijden, einde van lijden, weg naar het einde van lijden.Achtvoudige Pad: Juiste visie, juiste intentie, juist spreken, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste mindfulness, juiste concentratie.