Snel de juiste woordbetekenis vinden
Snel de juiste woordbetekenis vinden
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Ik kan de betekenis van een onbekend woord afleiden door te kijken naar woorddelen, voor- en achtervoegsels en woorden die erop lijken.
Ik kan snel en doelgericht een woord opzoeken en de betekenis kiezen die past bij de tekst.
Deze slide heeft geen instructies
Kijken naar het woord zelf
Soms hoef je een onbekend woord niet meteen op te zoeken.
Je kunt vaak al veel ontdekken door goed naar het woord te kijken. In deze les gebruik je drie strategieën:
samengestelde woorden herkennen
voor- en achtervoegsels bekijken
vergelijken met een woord dat je al kent
Benadruk dat deze strategieën helpen om een eerste, logische betekenis te vinden. Het gaat niet altijd om de perfecte woordenboekbetekenis, maar om voldoende begrip om de tekst beter te snappen.
Strategie 1: samengestelde woorden
Een samengesteld woord bestaat uit twee of meer delen.
Als je de delen kent, kun je vaak de betekenis van het hele woord afleiden.
Voorbeeld: regenjas = regen + jas.
Deze slide heeft geen instructies
Samengestelde woorden herkennen
Let op deze aanpak:
splits het woord in herkenbare delen
bepaal van elk deel de betekenis
voeg die betekenissen weer samen
Voorbeeld:
fietspad = fiets + pad
betekenis: een pad of wegdeel voor fietsers
Gebruik eventueel extra mondelinge voorbeelden zoals voetbalveld, slaapzak of bushalte als de groep meer oefening nodig heeft.
Vul de juiste woorden in
Bij een samengesteld woord splits je het woord in herkenbare delen. Zo kun je fietspad opdelen in fiets en pad. Daarna voeg je de betekenissen samen.
Alle goede antwoorden komen letterlijk uit de voorbeelden van deze subtopic.
Strategie 2: voor- en achtervoegsels
Sommige woorden krijgen extra betekenis door een stukje vóór of achter het woord.
Die stukjes heten voorvoegsels en achtervoegsels.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doen voor- en achtervoegsels?
Ze veranderen of verduidelijken de betekenis van een woord.
Voorbeelden:
on- betekent vaak: niet of het tegenovergestelde
her- betekent vaak: opnieuw
-loos betekent vaak: zonder
-baar betekent vaak: mogelijk of geschikt om iets mee te doen
Beperk je tot veelvoorkomende en transparante voorbeelden. Niet elk voor- of achtervoegsel werkt altijd precies hetzelfde.
Wat betekent het voorvoegsel her- meestal?
zonder
niet
opnieuw
mogelijk
Sluit aan bij slide 7 en 8.
Vul de juiste woorddelen in
Bij deze strategie kijk je eerst naar het grondwoord. In werkloos zie je het achtervoegsel loos. Dat helpt je om de betekenis zonder werk af te leiden.
Toetst de kernwoorden uit deze subtopic: grondwoord, werkloos en loos.
Strategie 3: het woord lijkt op iets bekends
Soms lijkt een onbekend woord op een woord dat je al kent.
Dan kun je vanuit dat bekende woord nadenken over de betekenis van het nieuwe woord.
Deze slide heeft geen instructies
Drie strategieën samengevat
Bij een onbekend woord kun je:
kijken of het een samengesteld woord is
zoeken naar voor- en achtervoegsels
vergelijken met een woord dat je al kent
Zo kom je vaak al dicht bij de juiste betekenis, ook zonder woordenboek.
Deze slide heeft geen instructies
Welk bekend woord helpt bij het afleiden van vriendelijk?
vriend
vrij
verkopen
duidelijk
Toetst woordfamilie herkennen. De afleiders komen uit andere voorbeelden uit de les.
Welke strategie past het best bij het woord herlezen?
samengesteld woord
woord in zin
voorvoegsel
verwant woord
Gevraagde interactieve meerkeuzequiz. Toetst of studenten de juiste strategie kunnen kiezen, niet alleen een betekenis kunnen noemen.
De snelste manier om te zoeken
Typ het woord in een zoekmachine, zoals Google
Gebruik de juiste spelling
Zoek eerst alleen het woord
Bekijk direct of het resultaat over betekenis gaat
Deze slide heeft geen instructies
Als de resultaten niet helpen
Soms zie je vooral verkoopsites of andere onduidelijke pagina's.
Zoek dan met:
woord + betekenis
Bijvoorbeeld:
duurzaam betekenis
preventie betekenis
Noem dat één extra zoekwoord vaak genoeg is om de resultaten veel beter te maken.
Betrouwbare websites
nl.wiktionary.org
vandale.nl
woorden.org
ensie.nl
Waar let je op?
duidelijke uitleg
overzichtelijke pagina
focus op betekenis
geen afleiding door verkoop
Goede keuzes
Gebruik hier consequent het onderscheid tussen betrouwbare, overzichtelijke taalsites en sites die niet bedoeld zijn om betekenissen uit te leggen.
Wanneer zoek je een woord online op?
Meteen bij elk lastig woord
Als afleiden niet lukt
Alleen bij lange woorden
Pas na de hele tekst
De kern van deze eerste stap: eerst kort kijken naar context of woordsamenstelling, daarna pas online zoeken.
Wat typ je extra als je vooral verkoopsites ziet?
uitleg
voorbeeld
betekenis
samenvatting
Deze slide heeft geen instructies
Zo kies je de juiste betekenis
Lees de zin met het woord opnieuw
Kijk welk onderwerp de tekst heeft
Vergelijk de betekenissen op de website
Kies de betekenis die logisch past in de zin
Deze slide heeft geen instructies
Waarom kies je niet zomaar de eerste uitleg?
Omdat die vaak te lang is
Omdat een woord kan rijmen
Omdat een woord meerdere betekenissen kan hebben
Omdat zoekmachines fouten verbieden
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op bij het kiezen van de juiste betekenis?
De kleur van de website
Het onderwerp van de tekst
Het aantal advertenties
De lengte van het woord
Leerlingen moeten de betekenis koppelen aan de zin en het onderwerp van de tekst.
Wat is een betrouwbare site volgens de les?
een webshop met veel reacties
een site met spelletjes
een overzichtelijke taalsite
een forum met meningen
Sluit aan bij de voorbeelden: nl.wiktionary.org, vandale.nl, woorden.org en ensie.nl.
Welke stap hoort bij een doelgerichte aanpak?
Eerst willekeurig klikken
Betekenissen vergelijken
Alle resultaten openen
Alleen naar afbeeldingen kijken
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
betekenis - de uitleg van wat een woord betekent
zoekmachine - een website waarmee je informatie op internet zoekt
betrouwbare site - een website waarvan je de informatie kunt vertrouwen
context - de woorden en zinnen om een woord heen
woordsamenstelling - een woord dat is opgebouwd uit meerdere delen
resultaat - wat je te zien krijgt na een zoekopdracht
doelgericht - op een gerichte en slimme manier naar iets zoeken
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Maken:
paragraaf 1.2 opdracht 1 t/m 4
paragraaf 1.3 opdracht 1 t/m 4
paragraaf Economie opdracht 1 t/m 4
Deze slide heeft geen instructies