Laelius de Amcitia 62-64 r. 7-12

• Latijn
• Middelbare school
• vmbo lwoo, vwo
• Leerjaar 6

Laeli

Sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, 

 cuius generis est magna penuria. 

firmi et stabiles et constantes: vul aan homines 

sunt eligendi: gerundivum van verplichting (ofwel gerundivum als naamwoordelijk deel bij het ww esse, zie p. 223): vertaal met 'moeten worden'

Vertaal: Sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi (r. 7)

Laeli

Sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, 

 cuius generis est magna penuria. 

aan/van welk soort een groot tekort is. 

Laeli

Et iudicare difficile est sane nisi expertum;

Vertaal: Et iudicare difficile est sane nisi expertum;

Laeli

experiendum autem est in ipsa amicitia

experiendum est  : gerundivum van verplichting (ofwel gerundivum als naamwoordelijk deel bij het ww esse, zie p. 223):  Hier ook onpersoonlijk gebruikt.

Vertaal met 'er moet worden'. 

Vertaal: experiendum autem est in ipsa amicitia

Laeli

Ita praecurrit amicitia iudicium, 

tollitque experiendi potestatem.

Laeli

Ita praecurrit amicitia iudicium, 

(tollitque experiendi potestatem.)

amicitia: onderwerp

iudicium: lijdend voorwerp

Vertaal: Ita praecurrit amicitia iudicium

Laeli

(Ita praecurrit amicitia iudicium)

tollitque experiendi potestatem.

amicitia: ook onderwerp bij tollit

potestatem: lijdend voorwerp (mogelijkheid)

experiendi: gerundium genitivus bij potestatem

(vertaal: de mogelijkheid van het ...)

Vertaal: tollitque experiendi potestatem

Laeli

Ita praecurrit amicitia iudicium, 

tollitque experiendi potestatem.

Vriendschap moet alleen worden gesloten met mensen die die vriendschap waard zijn. Maar of iemand je vriendschap waard is, merk je pas wanneer je daadwerkelijk vriendschap met hem of haar hebt gesloten. Het is namelijk heel erg moeilijk van tevoren te beoordelen of iemand je vriendschap waard is.

 In die zin ’gaat vriendschap vooraf aan het oordeel’: je moet eerst vriendschap met iemand hebben gesloten om te kunnen beoordelen of hij die vriendschap waard is. Zo neemt de vriendschap ook, wanneer die eenmaal is gesloten, ’de mogelijkheid weg om de proef op de som te nemen’ — je hebt immers al vriendschap gesloten.

Laeli

Est igitur prudentis sustinere ut currum, sic impetum benevolentiae, 

[quo utamur quasi equis temptatis , sic amicitia aliqua parte 

periclitatis moribus amicorum.  ]

Laeli

Est igitur prudentis sustinere ut currum, sic impetum benevolentiae, 

Het is dus eigen aan een verstandig mens om, zoals een renwagen, zo ook de drang tot welwillendheid te beteugelen

Wat is waar over prudentis?

1. Het is een zelfstandig gebruikt ptc
2. Het is een zelfstandig gebruikt bijv. nw.
3. het is een ABL ABS
4. het staat in de dativus

Laeli

Est igitur prudentis sustinere ut currum, sic impetum benevolentiae, 

[quo utamur quasi equis temptatis , sic amicitia

 aliqua parte periclitatis moribus amicorum.  ]

  Als de paarden ‘getest’ zijn, kunnen ze worden ingezet; als de vriendschap ‘getest’ is, kan ze verdiept worden.

  Vergelijking. Afgebeelde: de natuurlijke neiging om welgezind te zijn/vriend te sluiten; beeld: een wagen die door paarden getrokken wordt; punt van vergelijking: beide zijn onrembaar en moeten in bedwang worden gehouden omdat het anders uit de bocht vliegt. Iemand die in een beginnende vriendschap terechtkomt moet zijn gevoel van genegenheid op een juiste manier doseren.

Welk gebruik van de coniunctivus is utamur (r. 11)?

1. causaal
2. definiërend
3. finaal
4. consecutief

in welke naamval staat equis?

1. gen
2. dat
3. acc
4. abl

Wat is waar over temptatis?

1. Het is een predicatief gebruikt ptc
2. Het is een bijvoeglijk gebruikt ptc
3. Het is een zelfstandig gebruikt ptc
4. het is een ABL ABS

in welke naamval staat amicitia?

1. gen
2. dat
3. acc
4. abl