Woorden raden (Engels vmbo), les 1: Uitleg
Twee woordenboeken, Servisch-Engels en Engels-Servisch
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Woorden raden
Examenstof Engels vmbo
Lesduur is: 45 minIntroductie
Onderdelen in deze les
Twee woordenboeken, Servisch-Engels en Engels-Servisch
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Woorden raden
Examenstof Engels vmbo
Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: MVT/K/4 leesvaardigheid, compenserende strategieën (woorden afleiden uit de context); BB/KB A2, GL/TL B1. Image credit: Milica Buha / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Wat ga je kunnen?
Ik kan in een Engelse tekst de betekenis van een onbekend woord raden met de zin, een lijkend woord of de woorddelen.
Deze slide heeft geen instructies
Je leest Engels en je ziet een woord dat je niet kent. Wat doe je?
Verwacht: opzoeken, overslaan, raden, de buurman vragen, een app gebruiken. Schrijf de ideeën op het bord. Vandaag leren ze een volgorde: eerst raden uit de zin, dan kijken of het op Nederlands lijkt, dan overslaan of opzoeken.
Een student leest een boek in de bibliotheek
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Een woord dat je niet kent
Je hoeft niet elk Engels woord te kennen om een tekst te snappen.
De context zijn de woorden en zinnen om het onbekende woord heen.
Daar zit vaak een hint. Zo raad je de waarschijnlijke betekenis.
Dat is een slimme manier om te lezen.
Syllabus MVT/K/4, compenserende strategieën: op basis van een idee de waarschijnlijke betekenis van woorden uit de context afleiden (BB/KB op A2, GL/TL op B1). Context is de omgeving van het woord: de zin zelf en de zinnen ervoor en erna. Veelgemaakte fout: stoppen met lezen bij een onbekend woord, of het woord direct willen opzoeken. Image credit: Vladimir Grigoryev / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Raden in vijf stappen
1. Lees de hele zin, ook de zin ervoor en erna.
2. Bedenk welk soort woord het is: een ding, een doen of een eigenschap.
3. Zoek een hint in de zin of in de tekst.
4. Kies de betekenis die past.
5. Lees de zin opnieuw met jouw antwoord erin.
Woordsoort is hier simpel: een ding (naamwoord), iets doen (werkwoord) of een eigenschap (bijvoeglijk naamwoord). Dat helpt al: 'the streets were soaked' vraagt om een eigenschap van straten. Stap 5 is de controle: klopt de zin nog? Veelgemaakte fout: een betekenis kiezen die bij een ander woord in de zin past maar niet bij het woord zelf.
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Tekst 1: A day at the market
(1) Yesterday I went to the market with my aunt. The weather was awful: it rained all day and the streets were soaked.
(2) My aunt bought a basket of juicy apples and I got a hot chocolate. Then we went home by bus.
Eigen tekst voor Examenstof
Voorbeeld voor stap 1 tot 4. 'Soaked' kennen leerlingen vaak niet, maar 'it rained all day' is de hint: de straten zijn nat. 'Juicy' kan ook geraden worden: appels met veel sap.
Wat betekent 'soaked' in alinea 1 waarschijnlijk?
The weather was awful: it rained all day and the streets were soaked.
Kurkdroog
Heel vuil
Erg druk
Kletsnat
De hint is 'it rained all day': na een dag regen zijn de straten nat. Verwachte fout: 'Heel vuil', omdat een straat in de regen ook vies kan lijken. Dat staat er niet.
Vul in
Bij een onbekend woord lees je de zin eromheen en raad je de betekenis met een hint.
Zin en betekenis. Verwachte fout: vertaling, omdat leerlingen denken dat raden hetzelfde is als vertalen. Je zoekt een hint, geen woordenboekvertaling.
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Lijkt het op Nederlands?
Veel Engelse woorden lijken op Nederlandse: water, hand, problem, winter.
Zeg het woord zacht hardop. Hoor je een Nederlands woord?
Maar soms lijkt het maar zo: gift is een cadeau, geen gif.
En fabric is stof, geen fabriek.
Past je gok niet in de zin? Dan is het misschien een schijnvriend.
Syllabus: woorden afleiden uit de context. Lijkende woorden zijn een hulpmiddel, maar de zin blijft de controle. Schijnvriend is hier een eigen omschrijving voor een woord dat lijkt op een Nederlands woord maar iets anders betekent. Veelgemaakte fout: 'gift' lezen als gif en dan niets meer snappen van de zin.
Waarschuwingsbord 'Wet floor' (natte vloer)
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Plaatjes en kopjes helpen
Kijk naar het plaatje: een foto of tekening zegt veel.
Een kopje boven een stukje tekst vertelt waarover het gaat.
Bij such as of like volgt een voorbeeld van het onbekende woord.
Bij but en so staat er vaak een tegenstelling of een gevolg.
Op het bord zie je een figuurtje dat uitglijdt: het plaatje vertelt wat 'wet' betekent. Bij 'such as' en 'like' komt een voorbeeld, bijvoorbeeld 'sports such as football' zegt dat football een sport is. 'But' wijst vaak op een tegenstelling. Veelgemaakte fout: het plaatje niet bekijken omdat het geen tekst is. Image credit: Kurt Kaiser / Wikimedia Commons, CC0
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Tekst 2: A sign at school
(1) CAUTION! WET FLOOR.
(2) The cleaners have just washed this floor. Please walk slowly and keep to the dry side.
(3) Thank you for your help.
Eigen tekst voor Examenstof
Een waarschuwingsbord zoals dat in schoolgebouwen hangt. 'Dry side' is het tegenovergestelde van de natte kant, dus 'wet' is het tegenovergestelde van 'dry'. 'Cleaners' en 'washed' horen bij elkaar.
Wat betekent 'wet' op dit bord?
Droog
Nat
Vies
Donker
Hints: het plaatje van iemand die uitglijdt, 'just washed' en 'the dry side' (het tegenovergestelde). Verwachte fout: 'Droog', door 'dry' in de zin te verwarren met het woord zelf.
Wat betekent 'actually' hier?
I thought the test was today, but actually it is tomorrow.
Eigenlijk
Actueel
Vandaag
Altijd
Het woord 'but' wijst op een tegenstelling met wat eerst gedacht werd: eigenlijk is het morgen. Verwachte fout: 'Actueel', omdat 'actually' op dat Nederlandse woord lijkt. Dat is een schijnvriend.
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Woorden in stukjes
Veel Engelse woorden hebben een begin of een eind dat iets zegt.
un- betekent niet: unkind is onvriendelijk.
-less betekent zonder: careless is zonder zorg, dus onvoorzichtig.
-ful betekent vol van: colourful is vol kleur. -er is iemand die iets doet: teacher.
Hier gaat het om het afleiden van een woord uit bekende delen. Het woord 'kind' kennen ze, 'un-' is niet. Let op: bij een paar woorden klopt de regel niet (bijvoorbeeld 'under' begint niet met 'un-' als ontkenning). Veelgemaakte fout: alleen op het stukje 'un-' letten en niet op het woord erachter.
Twee woordenboeken, Servisch-Engels en Engels-Servisch
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Overslaan of opzoeken?
Een woord dat de vraag niet nodig heeft, mag je overslaan.
Heb je het woord wel nodig? Zoek eerst een hint in de context.
Mag het woordenboek bij je examen? Gebruik het pas als de hint niet helpt.
Kost het opzoeken veel tijd? Raad, ga door en kom later terug.
Of een woordenboek is toegestaan, staat in de regels van het examen of de toets: dat verschilt, dus laat leerlingen dit bij hun eigen school nagaan. De les leert de volgorde: eerst raden, dan pas opzoeken. Veelgemaakte fout: te veel tijd verliezen aan één woord dat voor de vraag niet nodig is. Image credit: Milica Buha / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Tekst 3: Our new neighbour
(1) Our new neighbour, Mr Khan, is a baker. He gets up at four o'clock every morning to bake bread and rolls.
(2) At first I thought he was unfriendly, because he never said much. But yesterday he gave me a warm roll and a big smile.
(3) Now I know he is just sleepy in the early morning, and he is very kind.
Eigen tekst voor Examenstof
Fictieve buurman. 'Unfriendly' is te raden uit 'un-' en 'friendly' en uit 'but ... a big smile'. 'Rolls' is een voorbeeld van wat een baker bakt, naast 'bread'.
Wat betekent 'unfriendly' hier?
At first I thought he was unfriendly, because he never said much.
Heel vriendelijk
Erg grappig
Onvriendelijk
Erg druk
Un- betekent niet, friendly is vriendelijk. Ook 'but ... a big smile' wijst op een tegenstelling. Verwachte fout: 'Heel vriendelijk', door alleen op 'friendly' te letten.
Vul in
Mag het? Dan zoek je een woord pas in het woordenboek op als de context niet helpt.
Woordenboek en context. Verwachte fout: plaatje, omdat plaatjes ook een hint zijn. Het plaatje is een deel van de context, maar de tekst noemt de context.
Wat doe jij vanaf nu eerst bij een onbekend woord?
Hint zoeken in de zin
Kijken of het op Nederlands lijkt
Het woord overslaan
Het opzoeken
Bespreek de uitkomst. Wie meteen opzoekt kan de volgorde van vandaag proberen: eerst de zin, dan pas het woordenboek.
Welk woord raadde je ooit fout?
Verwacht: schijnvrienden zoals gift, become, eventually of fabric. Laat leerlingen zelf vertellen en de gok bespreken: wat was de hint die hen op het verkeerde been zette?
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Begrippen (1/2)
context: de woorden en zinnen om een onbekend woord heen
onbekend woord: een woord dat je niet kent en dat je kunt raden
waarschijnlijke betekenis: de betekenis die het beste in de zin past
lijkt op: een Engels woord dat op een Nederlands woord lijkt
schijnvriend: een woord dat lijkt op een Nederlands woord, maar iets anders betekent
Deze slide heeft geen instructies
EXAMENSTOF ENGLISH · READING · GUESS THE WORD
Begrippen (2/2)
woordsoort: wat voor woord het is: een ding, een doen of een eigenschap
woorddeel: een stukje van een woord, zoals un- of -less
overslaan: een woord laten staan als je het niet nodig hebt
woordenboek: een boek of app waarin je een woord opzoekt, als dat mag
Deze slide heeft geen instructies
