Betekenis uit de context (Engels havo), les 1: Uitleg

• newEditor
• Engels
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introductie

Uitleg over betekenis uit de context in Engelse teksten voor havo 4 en 5: onbekende woorden afleiden, figuurlijk taalgebruik en idioom, het woordenboek slim gebruiken en parafrase. Met korte voorbeeldteksten en checks.

De Main Reading Room van de Library of Congress in Washington

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Betekenis uit de context

Examenstof Engels havo

Les 1 van 3: uitleg. Les 2 is de examentraining, les 3 de terugblik met quiz. Syllabus: Domein A Leesvaardigheid, eindterm: de betekenis van belangrijke elementen van een tekst aangeven; vraagvormen meerkeuzevraag, open vraag en citeervraag (2.3); woordenboek toegestaan. Image credit: Carol M. Highsmith / Wikimedia Commons, publiek domein

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Wat ga je kunnen?

Ik kan de betekenis van een woord, uitdrukking of zin in een Engelse tekst afleiden uit de context en een 'What is meant by ...?'-vraag goed beantwoorden.

Welk Engels woord of welke uitdrukking snapte je laatst niet? Wat deed je toen?

Laat leerlingen woorden en reacties noemen: opzoeken, overslaan, raden, vragen. Zet ze op het bord in drie groepen: opzoeken, raden uit de zin, overslaan. In de les leren ze wanneer welke aanpak past.

De Main Reading Room van de Library of Congress in Washington

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Een onbekend woord? Raad het

• Op het examen ken je niet elk woord. Dat is normaal en meestal geen probleem

• De context is de tekst rond het woord: de zin ervoor, de zin erna en de rest van de alinea

• Vraag als 'What is meant by ...?' gaat over de betekenis in deze tekst

• Kijk eerst: past het woord in de zin als werkwoord, zelfstandig naamwoord of bijvoeglijk naamwoord?

Syllabus: de kandidaat leidt de betekenis van onbekende woorden af uit de context (en gebruikt af en toe een woordenboek). Veelgemaakte fout: het woord los vertalen zoals je het kent. Veel woorden hebben meerdere betekenissen, de tekst beslist. Image credit: Carol M. Highsmith / Wikimedia Commons, publiek domein

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Zo haal je betekenis uit de context

• 1. Bepaal de woordsoort van het onbekende woord

• 2. Lees de zinnen eromheen en zoek aanwijzingen

• 3. Bedenk zelf een betekenis die past

• 4. Vul die betekenis in de zin in en controleer of de zin nog klopt

• Aanwijzingen: een uitleg of voorbeeld in de buurt, een tegenstelling, of een Nederlands of Frans woord dat lijkt

Dit stappenplan komt terug bij de quiz. Veelgemaakte fout: stap 3 en 4 overslaan en meteen een optie kiezen. Laat leerlingen hardop een Nederlandse zin maken met hun gekozen betekenis.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Text 1: Corner Café

(1) The staff at Corner Café are known for their warmth. The manager, Rosa, is gregarious: she talks to everyone, remembers every name and hates eating alone. When a customer looked upset last week, she sat down and chatted until the customer smiled.

Eigen tekst voor Examenstof

Laat leerlingen eerst zelf raden wat 'gregarious' betekent, voordat ze de opties zien.

What does 'gregarious' mean in this text?

A

Strict with the people she works with

B

Easily annoyed by customers

C

Enjoying being with other people

D

Careful with the café's money

Goed: de dubbelpunt voert een uitleg in: ze praat met iedereen, kent alle namen en eet niet graag alleen. Verwachte fout: 'strict', omdat de manager een leidinggevende is.

Which clue helps most to understand 'gregarious'?

A

Rosa is the manager of the café

B

The café is called Corner Café

C

She talks to everyone and hates eating alone

D

A customer looked upset last week

De uitleg staat direct na de dubbelpunt. Verwachte fout: het laatste voorbeeld, omdat dat het meest concreet is; dat gaat over wat Rosa deed, niet over wat het woord betekent.

Krantenkiosk bij London Bridge in Londen

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Figuurlijk en letterlijk

• Letterlijk: de woorden betekenen wat ze zeggen: 'It is raining outside'

• Figuurlijk: een beeld voor iets anders: 'My head is spinning' betekent dat je in de war bent

• Past de letterlijke betekenis niet in de situatie? Dan is het waarschijnlijk figuurlijk

Figuurlijk taalgebruik komt in krantenkoppen en columns veel voor. Veelgemaakte fout: de letterlijke betekenis kiezen omdat de woorden bekend zijn. Vraag leerlingen of de situatie in de tekst past bij de letterlijke betekenis. Image credit: Acabashi / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Idioom: vaste uitdrukkingen

• Een idioom is een vaste uitdrukking waarvan de betekenis niet uit de losse woorden volgt

• Voorbeeld: 'spill the beans' betekent een geheim verklappen

• Vertaal nooit woord voor woord; kijk wat er in de situatie gebeurt

• Herken je de uitdrukking niet? Gebruik de zinnen eromheen: wat is het gevolg of de reactie?

• Examenvraag: 'What is meant by ...?' of 'What does the writer mean when ...?'

De betekenis van een idioom leid je af uit wat er in de tekst gebeurt. Veelgemaakte fout: een Nederlandse uitdrukking kiezen die erop lijkt maar iets anders betekent.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Text 2: A tough week

(1) It was a tough week for Tom. He failed his driving test, his bike was stolen, and then it rained on his birthday. 'When it rains, it pours,' he sighed. By Friday he was ready to throw in the towel, but his sister cheered him up with a cake.

Eigen tekst voor Examenstof

Twee uitdrukkingen in één korte tekst: de ene staat in een citaat van Tom, de andere in de verteltekst.

What does 'throw in the towel' mean here?

A

Give up

B

Get angry

C

Ask for help

D

Clean up

Goed: opgeven. Tom heeft een rotweek en zijn zus moet hem opvrolijken. Verwachte fout: 'clean up', omdat leerlingen aan een letterlijke handdoek denken.

What does Tom mean by 'When it rains, it pours'?

A

The weather was worse than expected

B

He always gets wet on his bike

C

His sister was angry with him

D

Bad things often come all at once

Goed: pech komt zelden alleen, zoals de opsomming van drie tegenslagen laat zien. Verwachte fout: de letterlijke betekenis over het weer.

Man leest de krant op een caféterras in Athene, 1979

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Het woordenboek slim gebruiken

• Op het examen mag je een woordenboek gebruiken, maar niet voor elk woord: tijd is beperkt

• Zoek alleen woorden die de vraag of het begrip van de alinea echt nodig heeft

• Een woord heeft vaak meerdere betekenissen: kies de betekenis die in de zin past

• Let op de woordsoort (noun, verb, adjective) en op voorbeeldzinnen in het woordenboek

Syllabus: de kandidaat kan af en toe een woordenboek gebruiken om de eigen interpretatie te controleren. Veelgemaakte fout: de eerste betekenis in het woordenboek nemen. Laat leerlingen de woordsoort bepalen voordat ze kiezen. Image credit: Jean-Louis Debaize / European Communities / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Parafrase: hetzelfde in andere woorden

• Een parafrase zegt hetzelfde met andere woorden, zonder de betekenis te veranderen

• Meerkeuzevragen bieden vaak een parafrase van een zin uit de tekst als goed antwoord

• Afleiders gebruiken woorden uit de tekst, maar veranderen de betekenis

• Een citeervraag vraagt de precieze zin of woorden uit de tekst: niet vertalen, niet inkorten

Veelgemaakte fout: de optie kiezen die de meeste woorden uit de tekst bevat. Het goede antwoord gebruikt vaak juist andere woorden. Bij een citeervraag schrijf je de woorden precies over, ook als je ze niet allemaal kent.

Which meaning of 'bank' fits the sentence?

We had a picnic on the bank of the river.

A

An organisation that keeps people's money

B

The land along the side of a river

C

A row of machines or lights

D

To depend on someone

Goed: oever. 'Picnic', 'river' en 'of the river' sluiten de geldbetekenis uit. Verwachte fout: de bekendste betekenis, de bank.

Which sentence has the same meaning?

She has a lot on her plate this month.

A

She has a lot of work to do this month

B

She is eating a lot this month

C

She is very hungry this month

D

She has nothing to do this month

Goed: een parafrase van het idioom 'have a lot on one's plate': veel te doen hebben. Verwachte fout: de letterlijke betekenis over eten.

Wat vind je het lastigst bij onbekende woorden?

1

De betekenis raden uit de context

2

Idioom en figuurlijk taalgebruik herkennen

3

De juiste betekenis in het woordenboek kiezen

4

Bepalen welke woorden ik mag overslaan

Gebruik de uitslag om in de training extra aandacht te geven aan het lastigste punt.

Hoe pak jij een onbekend woord in een tekst aan?

Een goed antwoord noemt: woordsoort bepalen, zinnen eromheen lezen, betekenis bedenken en in de zin controleren, en pas dan eventueel het woordenboek. Verwachte fout: 'ik sla het over' of 'ik zoek alles op'.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Begrippen (1/2)

• context: De tekst rond een woord of zin die helpt de betekenis te begrijpen

• betekenis: Wat een woord of zin in deze tekst bedoelt, niet wat het ook kan betekenen

• uitdrukking: Een vaste woordcombinatie, zoals 'by the way' of 'on the other hand'

• idioom: Een vaste uitdrukking waarvan de betekenis niet uit de losse woorden volgt

• figuurlijk: Een beeldend woord of beeld dat iets anders betekent dan de letterlijke woorden

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Begrippen (2/2)

• woordenboek: Hulpmiddel bij het examen om een betekenis te controleren, niet voor elk woord

• parafrase: Dezelfde betekenis in andere woorden

• citeervraag: Een vraag waarbij je een woord of zin precies uit de tekst overschrijft