Internationale conflicten (Maatschappijwetenschappen vwo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Terugblik met een quiz van twaalf vragen over conflicten, samenwerking en het veiligheidsdilemma.

CONFLICT · INTERNATIONAAL

Quiz

Terugblik: Internationale conflicten

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: U.S. Department of State / Wikimedia Commons, publiek domein

Wat is een conflict volgens de syllabus?

A

Partijen stemmen hun handelen af op één doel

B

Een gewelddadige botsing tussen twee of meer staten

C

Een meningsverschil dat altijd openlijk zichtbaar is

D

Partijen werken elkaar tegen om eigen doelen te halen

Syllabus 11.1. Verwachte fout: conflict gelijkstellen aan geweld of zichtbaarheid.

Wat is volgens het conflictparadigma vaak een gevolg van conflicten?

A

Een motor van maatschappelijke verandering

B

Een bedreiging die altijd vermeden moet worden

C

Een bewijs dat het systeem goed functioneert

D

Een teken van groeiend onderling vertrouwen

Syllabus 11.1: conflicten zijn niet per definitie negatief maar motor van verandering. Verwachte fout: de eerste foute optie, dat is het functionalisme.

Spanning over een grens, maar geen open acties. Welk conflict?

A

Een manifest conflict

B

Een intrastatelijk conflict

C

Een latent conflict

D

Een conflict op microniveau

Syllabus 11.1: latent is sluimerend, manifest is open met conflictgedrag. Verwachte fout: manifest kiezen omdat er spanning is.

Vul in

Een conflict binnen een staat heet intrastatelijk, een conflict tussen staten interstatelijk.

intrastatelijk

interstatelijk

latent

manifest

Syllabus 11.2. Verwachte fout: de twee omdraaien.

Welk middel gebruiken staten om druk uit te oefenen zonder geweld?

A

Een gewapende interventie

B

Een bewapeningsronde

C

Economische sancties

D

Het inleveren van autonomie

Syllabus 11.2: diplomatieke druk, publieke opinie en soms economische sancties. Verwachte fout: gewapende interventie kiezen, maar dat is geweld.

Kleine landen schikken zich naar een machtige staat. Waarom werken ze samen?

A

Door dwang, via machtsuitoefening

B

Door gedeelde waarden

C

Door gedeelde belangen

D

Door een vrijwillig compromis

Syllabus 11.3: politieke samenwerking kan vrijwillig (gedeelde waarden), uit gedeelde belangen of door dwang (machtsuitoefening). Verwachte fout: gedeelde belangen kiezen.

Wat levert een staat in bij samenwerking?

Goed antwoord: een deel van zijn autonomie. Het is geven en nemen, niet iedereen levert evenveel in. Verwachte fout: 'al zijn doelen' of 'niets' antwoorden.

Welke theorie formuleerde vooral het veiligheidsdilemma?

A

Het functionalisme

B

Het sociaalconstructivisme

C

Het conflictparadigma van Marx

D

De realistische theorie

Syllabus 11.4: vooral formulering door onderzoekers van de realistische theorie. Verwachte fout: conflictparadigma van Marx kiezen vanwege het woord conflict.

Zet het veiligheidsdilemma op volgorde

1

Staat A bewapent zich voor de eigen veiligheid

2

Staat A voelt zich onveiliger en bewapent nog meer

3

Buurstaat B voelt zich bedreigd

4

Het veiligheidsgevoel is op het eind niet toegenomen

5

Staat B bewapent zich ook

Syllabus 11.4: de spiraal van bewapening en onveiligheidsgevoelens, met als uitkomst dat niemand veiliger is.

Wat kan het free-riderprobleem bij internationale veiligheid verhelpen?

A

Meer staten die elkaar niet vertrouwen

B

Een oppermachtige staat die inspanningen coördineert

C

Staten die allemaal op elkaar wachten

D

Een volledig gelijke verdeling van macht

Syllabus 11.4: een oppermachtige staat, zoals de VS na de Tweede Wereldoorlog of in de NAVO. Zonder duidelijke leider is samenwerken moeilijk. Verwachte fout: gelijke macht kiezen.

Welke kanttekening bij het veiligheidsdilemma gaat over kernwapens?

A

Zware bewapening kan afschrikken en zo veiligheid geven

B

Kernwapens verhogen altijd de onveiligheid

C

Kernstaten hoeven nooit meer te onderhandelen

D

Alleen kleine staten ervaren het dilemma

Syllabus 11.4: volgens sommigen leidt zware bewapening bij kernwapens wel tot meer veiligheid omdat een aanval niets oplevert. Presenteer het als visie. Verwachte fout: de eerste foute optie, dat is de gewone redenering van het dilemma.

Hoe raakt een intrastatelijk conflict ook andere landen?

A

Doordat het conflict automatisch interstatelijk wordt

B

Doordat andere landen altijd direct militair ingrijpen

C

Via migratiestromen of de dreiging van terrorisme

D

Doordat buurlanden hun geweldsmonopolie verliezen

Syllabus 11.2: door interdependentie en globalisering hebben deze conflicten gevolgen voor de rest van de wereld, bijvoorbeeld migratiestromen of terrorismedreiging. Verwachte fout: denken dat ingrijpen altijd gebeurt; eerst komen andere middelen.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

CONFLICT · INTERNATIONAAL

Goed gedaan!

Je kunt nu conflicten en samenwerking tussen staten verklaren vanuit paradigma's, internationale conflicten en conflictoplossing ontleden en het veiligheidsdilemma uitleggen. Succes met het examen!