2
Oplossen en formules
Paragraaf 2.1
Oplossen met grafieken
Wanneer hebben twee mensen evenveel gespaard? Je ziet het in één blik: waar de lijnen elkaar snijden.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
2
Oplossen en formules
Paragraaf 2.1
Oplossen met grafieken
Wanneer hebben twee mensen evenveel gespaard? Je ziet het in één blik: waar de lijnen elkaar snijden.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 2 Oplossen en formules, paragraaf 2.1 Oplossen met grafieken. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
2.1 Oplossen met grafieken
Leerdoelen
2.1.1
Je kunt een vergelijking oplossen door het snijpunt van twee grafieken af te lezen.
2.1.2
Je kunt bij een situatie met twee formules een vergelijking opstellen.
2.1.3
Je kunt uitleggen wat het snijpunt in een verhaal betekent.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Startvraag
Wie spaart sneller?
Mila heeft al €10 en spaart €2 per week. Daan begint met €0 en spaart €4 per week. Na hoeveel weken hebben ze evenveel?
2 weken
4 weken
5 weken
10 weken
Laat leerlingen eerst gokken en dan nagaan. Na 5 weken: Mila 10 + 2 · 5 = 20, Daan 4 · 5 = 20. Wie 10 weken kiest, kijkt naar het beginbedrag van Mila. Wie 2 of 4 kiest, pakt het bedrag per week. De grafiek op de volgende dia laat zien dat het moment waarop ze evenveel hebben, het snijpunt van de lijnen is.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Het snijpunt is de oplossing
Elke lijn laat zien hoeveel iemand heeft na zoveel weken.
Waar de lijnen elkaar snijden, hebben Mila en Daan evenveel.
Lees bij S af:
na 5 weken
met €20 elk
Wijs eerst de beginpunten aan: Mila start hoger, Daan start op 0 maar stijgt steiler. Het snijpunt S heeft twee getallen: de x (weken) en de y (euro). Vraag: welk getal is het antwoord op de vraag van de startdia? Laat de stippellijnen volgen met de vinger. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Kennis
1
Voor welke x geldt x + 2 = 2x − 1? Lees het af in de grafiek.
x = 5
x = 2
x = 4
x = 3
De lijnen snijden bij (3, 5). De oplossing is de x van het snijpunt: 3. Controle: 3 + 2 = 5 en 2 · 3 − 1 = 5. Wie 5 kiest, leest de y af. Wie 2 kiest, pakt het getal uit x + 2. Doorvraag: waarom is de y-waarde hier niet het antwoord? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Van situatie naar vergelijking
kosten bij A = kosten bij B
20 + 5x = 10x
Links staat wat gym A kost, rechts wat gym B kost. De x waarbij ze gelijk zijn, lost de vergelijking op. Je vindt hem als snijpunt van twee lijnen.
Gym A: €20 inschrijfgeld plus €5 per bezoek. Gym B: €10 per bezoek, geen inschrijfgeld. Laat leerlingen zelf de twee formules uit de situatie halen voordat ze het gelijkteken zien. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Voorbeeldopdracht 1
Gym A kost 20 + 5x euro, gym B kost 10x euro (x is het aantal bezoeken). Wanneer kosten ze evenveel?
gegeven
A: 20 + 5x
B: 10x
uitwerking
Teken beide lijnen en zoek het snijpunt.
Snijpunt S = (4, 40)
antwoord
Bij 4 bezoeken, dan kost het €40
Controle: 20 + 5 · 4 = 40 en 10 · 4 = 40. Wijs in de grafiek aan dat B eerst goedkoper is (zonder inschrijfgeld) en na het snijpunt duurder. Doorvraag: bij hoeveel bezoeken is A goedkoper? Vanaf 5 bezoeken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Kennis
2
Los op: 2x + 1 = 7. Gebruik de grafiek. Wat is x?
De stippellijn op hoogte 7 snijdt de lijn van 2x + 1 bij x = 3. Controle: 2 · 3 + 1 = 7. Wie 7 antwoordt, noemt de hoogte in plaats van de x. Wie 6 noemt, rekent 7 − 1 en vergeet te delen door 2. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul in wanneer Mila en Daan evenveel hebben.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
3
Mila spaart 10 + 2x euro, Daan spaart 4x euro.
Bij x = 5 weken hebben ze allebei €20.
Controle: 10 + 2 · 5 = 20 en 4 · 5 = 20. De afleiders 10 en 4 zijn het beginbedrag van Mila en het weekbedrag van Daan. Vraag leerlingen hoe ze het zonder grafiek zouden kunnen vinden: proberen of een tabel maken.
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
4
Voor welke x ligt de lijn van 2x boven de lijn van x + 3?
voor x groter dan 6
voor x groter dan 3
voor x kleiner dan 3
alleen bij x = 3
De lijnen snijden bij (3, 6). Rechts van x = 3 is de steile lijn 2x hoger. Wie 6 kiest, pakt de y-waarde. Wie kleiner dan 3 kiest, draait boven en onder om. Wie alleen x = 3 kiest, ziet alleen het snijpunt en niet wat daarna gebeurt. Controle: x = 4 geeft 8 tegen 7. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Opdrachten Toepassing
★ 5
Na hoeveel minuten zit er in bad A en bad B evenveel water?
Bad A: 40 − 4x, bad B: 10 + 2x. De lijnen kruisen bij x = 5 en dan zit er 20 liter in. Controle: 40 − 4 · 5 = 20 en 10 + 2 · 5 = 20. Wie 20 antwoordt, geeft de hoeveelheid water. Doorvraag: wat is het verschil tussen een stijgende en een dalende lijn in het verhaal? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
V E R D E R K I J K E R
Kiezen met een grafiek
Bedrijven laten je soms kiezen tussen twee abonnementen. Het ene heeft een hoge vaste prijs en weinig kosten per keer, het andere andersom. Met een grafiek zie je meteen vanaf wanneer het ene voordeliger is: het snijpunt is het omslagpunt.
Laat leerlingen een eigen voorbeeld bedenken: streamingdienst, sportschool, telefoon met of zonder abonnement. Vraag welke gegevens ze nodig hebben om twee lijnen te tekenen. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 2
Paragraaf 2.1
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
2.1.1 Snijpunt aflezen
2.1.2 Vergelijking opstellen
2.1.3 Snijpunt uitleggen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp