Betekenis uit de context (Engels vwo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Engels
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Examentraining Engels vwo: drie vraagtypen over betekenis uit de context, elk met een eigen Engelse tekst op C1-niveau: woordbetekenis, idioom en ironie, parafrase en citeren. Met stappenplan en tips.

De Main Reading Room van de Library of Congress in Washington

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Examentraining

Betekenis uit de context: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Carol M. Highsmith / Wikimedia Commons, publiek domein

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Wat ga je kunnen?

Ik kan bij een Engelse examentekst de betekenis van een woord, uitdrukking of zin bepalen en een citeervraag beantwoorden.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees de vraag: gaat het om een woord, een uitdrukking, ironie of een hele zin?

• 2. Zoek de plek: lees de zin ervoor, de zin zelf en de zin erna

• 3. Bedenk eerst zelf: wat betekent het hier, en wat bedoelt de schrijver?

• 4. Kies en controleer: vul je keuze in de zin in; past hij ook in de alinea?

• 5. Twijfel? Zoek alleen dan het woord op en kies de betekenis die past

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Vraagtype 1: betekenis van een woord

• Vraag: 'What is meant by ... (line / paragraph)?' bij een enkel woord

• Zoek een uitleg, voorbeeld of tegenstelling in de buurt van het woord

• Controleer of je keuze past bij de rest van de alinea

• Het gaat om de betekenis in deze tekst, niet om de bekendste betekenis

Meerkeuze en open vragen over woordbetekenis. Woordenboek is toegestaan: gebruik het om je eigen idee te controleren.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Text 3: The economy of attention

(1) For most of the twentieth century, information was a scarce commodity: it arrived in the post, on the evening news or from the shelf of a library. Today the problem is reversed. We are inundated with messages, and what has become hard to find is the capacity to attend to any of them for long.

(2) Software designers have noticed. Some now speak, only half jokingly, of a 'tyranny of the notification', in which every app competes for a few seconds of our time. The result is a peculiar form of fatigue: we are rarely idle, yet seldom feel we have accomplished anything.

(3) A handful of schools have responded with what they call 'analogue afternoons'. Pupils hand in their phones, and the reaction, to the surprise of some teachers, has been ambivalent: relief for some, restlessness for others, and for a few outright resentment.

Eigen tekst voor Examenstof

Woorden met aanwijzingen in de context: inundated (zin ervoor en erna), idle (tegenstelling met 'accomplished'), ambivalent (opsomming van relief, restlessness, resentment).

What is meant by 'inundated' (paragraph 1)?

A

Occasionally interrupted by

B

Carefully protected from

C

Overwhelmed by a large amount

D

Slowly informed about

Goed: overspoeld. Aanwijzing: het probleem is omgekeerd, informatie is niet meer schaars en aandacht wel. Verwachte fout: 'occasionally interrupted', omdat het woord op 'onderbreken' lijkt te slaan.

What is meant by 'ambivalent' (paragraph 3)?

A

Mixed, with no single clear feeling

B

Strongly negative

C

Quietly indifferent

D

Surprisingly enthusiastic

Goed: gemengd. De opsomming 'relief for some, restlessness for others, resentment for a few' laat verschillende reacties zien. Verwachte fout: 'strongly negative', door het woord 'resentment'.

Wat betekent 'idle' in alinea 2?

Goed: niets doend, zonder bezigheid. Aanwijzing: de tegenstelling 'rarely idle, yet seldom feel we have accomplished anything': mensen zijn druk maar bereiken weinig. Verwachte fout: 'moe' of 'lui' zonder de tegenstelling.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Vraagtype 2: idioom en figuurlijk

• Vraag: 'What is meant by ...?' bij een uitdrukking of een beeldspraak

• Past de letterlijke betekenis niet in de situatie? Dan is het figuurlijk

• Gebruik wat er in de tekst gebeurt: de reactie of het gevolg

• Vertaal niet woord voor woord, ook niet als een Nederlandse uitdrukking bijna hetzelfde klinkt

Bij idiomen helpt de situatie in de tekst altijd. Veelgemaakte fout: een afleider kiezen die de letterlijke woorden herhaalt.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Text 4: On time, in theory

(1) The minister assured parliament that the new rail timetable was 'robust'. Commuters, who have heard this before, are not holding their breath. After all, the previous timetable also looked impressive on paper, until the first frost brought the network to its knees.

(2) Officials now insist that lessons have been learned. Perhaps so, but the ministry has a talent for learning lessons without ever applying them. Cynics suggest that it keeps a file of them, tucked away next to the one marked 'promises'.

(3) Still, one should not be too hard on the planners. Running a railway is a juggling act, and when one ball drops, the rest tend to follow. The real test will come in January, when passengers find out whether the plan is built on rock or on sand.

Eigen tekst voor Examenstof

Fictief ministerie en fictieve spoorwegsituatie. Figuurlijk: not holding their breath, brought to its knees, a juggling act, rock or sand. Ironie: de dossiers in de kast.

What is meant by 'brought the network to its knees'?

The previous timetable looked impressive on paper, until the first frost brought the network to its knees.

A

Forced the network to be rebuilt

B

Made the network cheaper to run

C

Caused the network to be sold

D

Made the network almost stop working

Goed: bracht het netwerk bijna tot stilstand. Aanwijzing: 'looked impressive on paper, until the first frost'. Verwachte fout: 'forced to be rebuilt', door de gevolgtrekking van een ramp.

What does the writer suggest about the ministry?

Cynics suggest that it keeps a file of lessons, tucked away next to the one marked 'promises'.

A

It keeps careful records of every plan

B

Lessons and promises are rarely acted on

C

It has kept all of its promises

D

It has lost an important file

Goed: ironie. De schrijver zegt dat het ministerie lessen leert zonder ze toe te passen en bewaart ze naast de belofte-map. Verwachte fout: 'keeps careful records', de letterlijke lezing.

Wat betekent 'built on rock or on sand'?

Goed: of het plan stevig en betrouwbaar is, of het niet standhoudt. Aanwijzing: 'the real test will come in January'. Verwachte fout: een letterlijke uitleg over bouwen of over het spoor.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Vraagtype 3: parafrase en citeren

• Parafrasevraag: welke optie zegt hetzelfde als een zin uit de tekst, met andere woorden?

• Citeervraag: schrijf de zin of woorden precies over, zonder iets weg te laten of te vertalen

• Lees de vraag goed: 'Citeer de zin' is meer dan 'citeer het woord'

• Controleer bij een citaat of het in de juiste alinea staat

Citeervragen worden op het examen met één punt beoordeeld als het precies gevraagde fragment is geciteerd. Veelgemaakte fout: te veel of te weinig overschrijven, of het citaat in het Nederlands vertalen.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Text 5: The witness and the judge

(1) Translators sometimes say that a word is never merely a label for an object: it carries a faint trail of associations with it. The German word 'Heimat', for instance, is often rendered as 'homeland', yet that rendering fails to capture the blend of nostalgia and belonging that German speakers hear in it.

(2) This is why dictionaries, however thorough, can only take a reader so far. They list meanings, but they cannot always tell you which one the writer intended, nor how much emotion rides along with it. For that, you must read the sentence, and the paragraph, and sometimes the whole text.

(3) The sensible reader therefore treats a dictionary as a witness rather than a judge: it can confirm an impression, but it should not overrule what the context makes plain.

Eigen tekst voor Examenstof

Algemene beschouwing over woordbetekenis. Parafrase, citeervraag en een figuurlijk beeld (witness en judge).

Which sentence expresses 'never merely a label for an object'?

A

A word means more than the thing it names

B

A word is only useful for naming objects

C

A word has no meaning without a dictionary

D

A word changes every time it is translated

Goed: een woord betekent meer dan het ding dat het noemt. Verwachte fout: 'only useful for naming objects', door de verkeerde lezing van 'merely'.

Citeer wat een woordenboek mist (alinea 2).

Modelantwoord: They list meanings, but they cannot always tell you which one the writer intended, nor how much emotion rides along with it. Goed als de hele zin geciteerd is; fout bij een deel of een vertaling.

What is meant by 'a witness rather than a judge'?

A

It should be consulted before reading

B

It is reliable only for common words

C

It can confirm an idea but not decide it

D

Its verdict must always be followed

Goed: het kan een idee bevestigen, niet beslissen. Aanwijzing: 'should not overrule what the context makes plain'. Verwachte fout: 'its verdict must always be followed', door het woord 'judge'.

Welk vraagtype vind je het lastigst?

1

De betekenis van een woord afleiden

2

Een idioom of figuurlijk taalgebruik herkennen

3

Een parafrase herkennen

4

Een citeervraag beantwoorden

Bespreek de keuze van de klas en laat een leerling het stappenplan toepassen op een voorbeeld uit de les.

EXAMENSTOF ENGLISH · READING · WORDS IN CONTEXT

Tips voor op het examen

• Lees eerst de vraag, dan pas de tekst: je weet dan welk woord of welke zin telt

• Bedenk eerst zelf een betekenis en lees pas daarna de opties

• Een woordenboek bevestigt een idee; de context beslist welke betekenis telt

• Past de letterlijke lezing niet, of klinkt het ironisch? Dan bedoelt de schrijver iets anders

• Bij een citeervraag: schrijf de woorden precies over en controleer de alinea