Pestgedrag en de onzichtbare rugzak
Pestgedrag en de onzichtbare rugzak
Onderdelen in deze les
Pestgedrag en de onzichtbare rugzak
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat pestgedrag is, hoe mijn gedrag iemands onzichtbare rugzak lichter of zwaarder maakt, en welke afspraken en gevolgen gelden als iemand doorgaat met pesten of bewust provoceren.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij een lichte of zware onzichtbare rugzak?
Gebruik de reacties om voorkennis op te halen. Vraag kort door op woorden als blij, stress, buitensluiten, helpen, verdriet of respect.
Pestgedrag en de invloed daarvan op anderen
Iedereen draagt als het ware een onzichtbare rugzak.
In die rugzak zitten gevoelens, zorgen, ervaringen en dingen die anderen vaak niet zien.
Van buiten lijkt iemand misschien vrolijk of rustig, terwijl die rugzak toch zwaar kan voelen.
Daarom weet je niet altijd wat iemand al met zich meedraagt.
Benadruk dat dit een beeld is om gevoelens begrijpelijk te maken. Het gaat niet om echte spullen, maar om wat iemand vanbinnen meedraagt.
Gedrag maakt de rugzak lichter of zwaarder
Vriendelijk gedrag kan opluchten
Helpen kan stress verminderen
Kwetsen of uitlachen maakt het zwaarder
Buitensluiten geeft extra last
Deze slide heeft geen instructies
Wat is pestgedrag?
Iemand kwetsen, klein maken of bang maken
Iemand uitlachen of nare opmerkingen geven
Iemand buitensluiten of negeren
Iemand denigrerend behandelen
Gedrag dat de ander extra belast
Koppel elk voorbeeld terug aan het effect op de ander: de rugzak wordt zwaarder.
Je hoeft niet alles te voelen om te weten dat je raakt
Soms begrijp je niet precies hoe de ander zich voelt.
Toch kun je weten dat woorden of daden pijn doen.
Daarom ben je verantwoordelijk voor je eigen keuze:
respectvol handelen of kwetsend handelen.
Werk hier het verschil uit tussen gevoel begrijpen en verantwoordelijkheid nemen. Onbegrip is geen excuus voor kwetsend gedrag.
Respect maakt verschil
Kleine keuzes hebben effect.
Een rustige opmerking, iemand laten meedoen of even helpen kan al zorgen voor minder spanning.
Nare woorden, duwen, uitdagen of iemand apart zetten doen het omgekeerde.
Zo heeft jouw gedrag invloed op hoe zwaar of licht iemands dag voelt.
Deze slide heeft geen instructies
Welk gedrag maakt iemands onzichtbare rugzak zwaarder?
Iemand helpen
Iemand buitensluiten
Rustig praten
Samenwerken
De foute opties passen bij gedrag dat juist kan helpen of spanning verlaagt. De kern is dat buitensluiten extra last geeft.
Maak de tekst compleet
Iedereen draagt een onzichtbare rugzak. Die kan lichter of zwaarder voelen door hoe anderen je behandelen. Je hoeft niet alles te voelen om te weten dat je iemand raakt. Daarom kies je voor respect in woorden en daden.
De woorden sluiten aan bij slides 2 t/m 6: onzichtbare rugzak, lichter, voelen en respect.
Noem één keuze die iemands rugzak lichter maakt.
Bespreek antwoorden zoals: iemand laten meedoen, helpen, rustig praten, niet uitlachen, aardig reageren. Laat leerlingen het koppelen aan het lichter maken van de rugzak.
Afspraken en consequenties bij pestgedrag
In de klas gelden duidelijke afspraken.
Pestgedrag stoppen we meteen.
Wie doorgaat, krijgt een duidelijke consequentie.
Zo beschermen we rust, respect en veiligheid.
Zet hier de toon: helder, rustig en voorspelbaar. Het doel is begrenzen en veiligheid bewaken.
De directe stopafspraak
Dit gedrag doen we niet.
Dat is de eerste en duidelijke afspraak.
Bij pestgedrag of kwetsend gedrag stopt het meteen.
Er is dus geen discussie over of het wel of niet mag.
Gebruik de stopafspraak letterlijk en consequent. De kracht zit in de eenvoud en herhaling.
De keuze na de stopafspraak
Keuze 2
Keuze 1
Stoppen met het gedrag,
de afspraak volgen
en verdergaan met het werk.
Naar de gang gaan
en de gemiste tijd
later inhalen.
Benadruk dat de leerling een keuze krijgt, maar dat beide uitkomsten vaststaan. De afspraak blijft leidend.
Als iemand doorgaat
Doorgaan met pestgedrag heeft een volgende stap:
apart zitten bij de lc-er en tijd inhalen.
De consequentie wordt dus zwaarder wanneer iemand niet stopt.
Zo is duidelijk dat de grens serieus is.
Als 'lc-er' in school een bekende term is, laat die staan. Licht mondeling kort toe wie dit is, als dat nodig is voor de klas.
Bewust provoceren hoort er ook bij
Bewust uitdagen telt als pestgedrag
Ook als iemand zegt: "het was maar een grap"
Bij bewust provoceren volgt een hersteltaak
Noem dat 'grapje' of 'ik bedoelde het niet zo' de impact niet wegneemt wanneer iemand bewust provoceert.
Waarom deze afspraken nodig zijn
Duidelijke afspraken zorgen voor:
veiligheid in de klas
rust tijdens het werken
respect voor elkaar
bescherming van ieders onzichtbare rugzak
Verbind de afspraken terug aan het centrale beeld van de les: gedrag heeft invloed op wat iemand meedraagt.
Wat is de eerste afspraak bij pestgedrag?
Naar de gang
Tijd inhalen
Meteen stoppen
Apart zitten
Test of leerlingen de volgorde begrijpen: eerst de stopafspraak, daarna pas keuze of zwaardere consequenties.
Vul de juiste woorden in
Bij pestgedrag geldt eerst de stopafspraak: dit gedrag doen we niet. Daarna krijg je een keuze. Je stopt en werkt verder, of je gaat naar de gang en haalt later tijd in. Wie doorgaat, gaat apart zitten bij de lc-er.
Controleer of leerlingen de stappen kennen: stopafspraak, keuze, gang, apart zitten.
Wat gebeurt er bij bewust provoceren?
Geen gevolg
Alleen waarschuwing
Hersteltaak
Eerder naar huis
Bewust provoceren telt als pestgedrag, ook als iemand zegt dat het een grap was.
Wat is één ding dat je vandaag hebt geleerd?
Laat leerlingen kort benoemen wat ze geleerd hebben, bijvoorbeeld: wat pestgedrag is, wat de onzichtbare rugzak betekent, of welke afspraken gelden.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Mogelijke antwoorden: het beeld van de rugzak, voorbeelden, de duidelijke stappen, of de koppeling tussen gedrag en gevoel.
Welk deel vond jij nog lastig?
Gebruik dit om te zien wat nog extra uitleg vraagt, bijvoorbeeld provoceren, consequenties of verantwoordelijkheid voor eigen gedrag.
Begrippen
pestgedrag - gedrag waarmee je iemand kwetst, buitensluit of kleiner maakt
onzichtbare rugzak - beeld voor wat iemand vanbinnen meedraagt aan gevoelens, zorgen en ervaringen
kwetsend gedrag - woorden of daden die pijn doen
buitensluiten - iemand niet laten meedoen of negeren
denigrerend - neerbuigend of kleinerend
provoceren - bewust uitdagen om een reactie uit te lokken
hersteltaak - opdracht om iets te herstellen na schadelijk gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
stopafspraak - duidelijke regel dat pestgedrag meteen moet stoppen
consequentie - gevolg dat volgt wanneer iemand de afspraak niet houdt
gemiste tijd inhalen - later alsnog werken aan de tijd die verloren ging
apart zitten - op een andere plek werken vanwege het gedrag
respect - rekening houden met de ander in woorden en daden
verantwoordelijkheid - zelf kiezen voor gedrag dat een ander niet schaadt
Deze slide heeft geen instructies
