Geld en banken
Geld en banken
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen op welke manieren je geld gebruikt, hoe banken vraag en aanbod van geld bij elkaar brengen, hoe rente wordt bepaald en hoe banken geld verdienen.
Deze slide heeft geen instructies
Geld heeft meerdere functies
Geld gebruik je niet maar op één manier. In het dagelijks leven heeft geld drie belangrijke functies:
ruilmiddel
spaarmiddel
rekenmiddel
Met deze functies kun je kopen, bewaren en vergelijken.
Open bij de leefwereld van leerlingen: iets kopen in een winkel, geld sparen voor een telefoon, prijzen vergelijken tussen producten.
Geld als ruilmiddel
Je gebruikt geld bij het kopen van iets
Geld vervangt directe ruil van goederen
Koper en verkoper accepteren geld als betaling
Benadruk dat zonder geld mensen producten direct zouden moeten ruilen, wat veel onhandiger is.
Geld als spaarmiddel
Je zet geld opzij voor later
Je bewaart koopkracht voor een toekomstig doel
Bijvoorbeeld sparen voor kleding, een fiets of vakantie
Deze slide heeft geen instructies
Geld als rekenmiddel
Met geld stel je de waarde van iets vast
Prijzen worden uitgedrukt in euro's
Daardoor kun je producten en diensten makkelijk vergelijken
Gebruik eventueel een eenvoudig voorbeeld: een brood van €2 en een drankje van €1,50 zijn vergelijkbaar omdat beide in dezelfde rekeneenheid staan.
Saldo op je rekening
Creditsaldo = een positief saldo = in de plus
Debetsaldo = een negatief saldo = rood staan = in de min
Je saldo laat zien hoeveel geld je beschikbaar hebt of tekortkomt
Maak duidelijk dat 'debet' hier gaat over een tekort op de rekening, niet over debetrente als begrip dat later terugkomt.
Banken brengen geldstromen samen
Banken bemiddelen tussen mensen met geld over en mensen die geld nodig hebben. Zo brengen ze het aanbod van geld en de vraag naar geld bij elkaar.
Leg uit dat banken niet alleen geld bewaren, maar ook een tussenschakel zijn in de economie.
Aanbod en vraag naar geld
Komt van spaarders
Zij zetten geld bij de bank
De bank betaalt hun rente als vergoeding
Komt van gezinnen en bedrijven
Zij willen geld lenen
Zij betalen daarvoor rente
Aanbod van geld
Vraag naar geld
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet een hoge of lage rente?
Rente hoog → meer sparen, minder lenen
Rente laag → minder sparen, meer lenen
Laat leerlingen zien dat rente gedrag stuurt: sparen wordt aantrekkelijker bij hoge rente en lenen goedkoper bij lage rente.
Wie bepaalt de basisrente?
De ECB is de Europese Centrale Bank
Dit is de centrale bank voor de eurozone
De ECB bepaalt voor alle eurolanden de basisrente
Deze slide heeft geen instructies
De belangrijkste taak van de ECB
De ECB moet zorgen dat de euro zijn waarde behoudt. Daarom probeert de ECB de inflatie laag te houden.
Licht toe dat hoge inflatie betekent dat geld minder waard wordt, omdat prijzen stijgen.
Als inflatie te hoog is
Inflatie te hoog → ECB verhoogt de rente → meer sparen, minder lenen → minder vraag naar producten → prijzen dalen
Benadruk dat dit een keten is: de ECB beïnvloedt niet direct alle prijzen, maar stuurt de economie via rente.
Waar verdienen banken aan?
regelen van girale betalingen en ontvangsten
sparen
lenen
verzekeren
Geef kort aan dat 'giraal' betekent: betalen via de bankrekening, dus niet met contant geld.
Creditrente en debetrente
Creditrente: rente over tegoeden
Creditrente is lager dan debetrente
Debetrente: rente over tekorten
Debetrente is hoger
Deze slide heeft geen instructies
Hoe maakt de bank winst?
Spaarders krijgen creditrente. Leners en rekeninghouders met een tekort betalen debetrente. Het verschil tussen deze rentevormen is de brutowinst voor de bank.
Houd het eenvoudig: de bank ontvangt meer rente dan zij uitbetaalt. Dat verschil is een belangrijke bron van inkomsten.
Begrippen
ruilmiddel - geld dat je gebruikt om iets te kopen
spaarmiddel - geld dat je opzij zet voor later
rekenmiddel - geld waarmee je de waarde van iets vaststelt
creditsaldo - een positief saldo, dus in de plus
debetsaldo - een negatief saldo, dus rood staan of in de min
rente - de prijs van geld
aanbod van geld - geld van spaarders dat bij de bank wordt gezet
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
vraag naar geld - behoefte van gezinnen en bedrijven om geld te lenen
ECB - Europese Centrale Bank, de centrale bank van de eurozone
basisrente - rente die door de ECB voor eurolanden wordt bepaald
inflatie - stijging van prijzen waardoor geld minder waard wordt
creditrente - rente die je krijgt over tegoeden
debetrente - rente die je betaalt over tekorten
girale betalingen - betalingen via een bankrekening
Deze slide heeft geen instructies