Twee andere overlopende balansposten
Twee andere overlopende balansposten
Open bij de bekende situatie dat betaling en prestatie vaak niet in dezelfde periode vallen. Dat is de ingang naar vooruit ontvangen bedragen en nog te ontvangen bedragen.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat de balansposten vooruit ontvangen bedragen en nog te ontvangen bedragen betekenen en hoe ik ze correct gebruik in bedrijfseconomie.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden koppel jij aan vooruit of nog te ontvangen bedragen?
Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte invoer: schuld, vordering, opbrengst, balans, debet, credit, later, ontvangen, verdiend.
Waarom deze posten bestaan
In de boekhouding hoort opbrengst bij de periode waarin die is verdiend
Ontvangst van geld en opbrengst zijn dus niet altijd hetzelfde moment
Daarom gebruik je overlopende balansposten
Zo blijft de winst van een periode juist weergegeven
Benadruk het verschil tussen kasstelsel en toerekening aan de juiste periode. In vwo 5 is dit de kern achter deze balansposten.
Twee richtingen
Vooruit ontvangen bedragen: geld al binnen, prestatie nog niet volledig geleverd
Nog te ontvangen bedragen: prestatie al geleverd, geld nog niet ontvangen
Beide posten corrigeren het tijdsverschil tussen geld en opbrengst
Laat leerlingen het onderscheid koppelen aan de vragen: Is het geld al ontvangen? Is de opbrengst al verdiend?
Vooruit ontvangen bedragen
Een vooruit ontvangen bedrag ontstaat wanneer een onderneming al geld ontvangt voor een prestatie die pas later, of deels later, wordt geleverd. Het deel dat nog niet is verdiend, mag nog niet als opbrengst in de winst-en-verliesrekening blijven staan.
Noem eventueel voorbeelden zoals vooruitbetaalde huur, abonnementen of onderhoudscontracten.
Plaats op de balans
Vooruit ontvangen bedragen staan aan de creditzijde van de balans
Het is een schuld op korte termijn
De onderneming moet namelijk nog een prestatie leveren
Zolang dat niet is gebeurd, is het bedrag nog geen volledig verdiende opbrengst
Leerlingen denken vaak: geld ontvangen = positief = opbrengst. Corrigeer dat met het idee van een verplichting.
Voorbeeld
Een klant betaalt in december €1.200 voor 12 maanden service
In december is maar 1 maand verdiend: €100 opbrengst
De overige €1.100 wordt vooruit ontvangen bedragen
Je kunt hier mondeling laten uitrekenen welk deel naar het volgende jaar verschuift. Het doel is inzicht, niet een uitgebreid journaalstelsel.
Waarom gebruik je overlopende balansposten?
Voor juiste periodewinst
Voor meer kasgeld
Voor lagere schulden
Voor snellere betaling
Toetst de kern van slides 2-6: opbrengst hoort bij de periode waarin die is verdiend, niet per se bij het ontvangstmoment.
Vul de begrippen in
Een klant betaalt in december vooruit voor service. Het deel dat nog niet is verdiend, blijft niet als opbrengst staan. Dat bedrag komt als vooruit ontvangen bedragen op de balans en staat aan de creditzijde.
Alle blanks sluiten aan op de uitleg en het voorbeeld van vooruit ontvangen bedragen.
Nog te ontvangen bedragen
Een nog te ontvangen bedrag ontstaat wanneer een onderneming al opbrengst heeft verdiend, maar het geld daarvoor nog niet heeft ontvangen. De opbrengst hoort wel in deze periode, dus het openstaande deel komt op de balans.
Deze slide heeft geen instructies
Plaats op de balans
Nog te ontvangen bedragen staan aan de debetzijde van de balans
Het is een bezitting op korte termijn
De onderneming heeft recht op dit bedrag
De prestatie is al geleverd, dus de opbrengst hoort al bij deze periode
Benadruk het woord 'recht': het bedrijf heeft een vordering doordat het al iets heeft gepresteerd.
Voorbeeld
In december is €800 rente verdiend
De ontvangst volgt pas in januari
In december boek je €800 als opbrengst én als nog te ontvangen bedragen
Eventueel ook bruikbaar met huur of provisie als voorbeeld, zolang het maar gaat om al verdiende opbrengst die later binnenkomt.
Waar staat nog te ontvangen bedragen op de balans?
Creditzijde
Debetzijde
Eigen vermogen
Winstrekening
Veelgemaakte fout is verwarring met vooruit ontvangen bedragen, dat juist aan de creditzijde staat.
Waarom is nog te ontvangen bedragen een bezitting?
Bespreek dat het gaat om: prestatie al geleverd, opbrengst hoort in deze periode, geld nog niet ontvangen, dus een vordering/bezitting op de balans.
Het kernverschil
Vooruit ontvangen bedragen: geld al ontvangen, opbrengst nog niet volledig verdiend
Nog te ontvangen bedragen: opbrengst al verdiend, geld nog niet ontvangen
De eerste post is een schuld
De tweede post is een bezitting
Dit is het belangrijkste onderscheid van de les. Laat leerlingen vooral redeneren vanuit ontvangen geld versus verdiende opbrengst.
Zo bepaal je de juiste post
Stap 2
Vraag daarna: is het geld al ontvangen? Vanuit die twee antwoorden kies je de balanspost.
Vraag eerst: is de opbrengst al verdiend?
Stap 1
Werk mondeling de beslisregel uit: nog niet verdiend maar wel ontvangen = vooruit ontvangen bedragen; wel verdiend maar nog niet ontvangen = nog te ontvangen bedragen.
Wat gebeurt er aan het einde van het jaar?
Je corrigeert de opbrengst naar het deel dat echt bij het boekjaar hoort
Het resterende deel komt op de balans
Zo sluiten balans en winst-en-verliesrekening op elkaar aan
In het volgende jaar verdwijnt de balanspost weer zodra ontvangst of prestatie plaatsvindt
Benadruk dat deze posten tijdelijk zijn: ze schuiven mee naar de juiste periode en lossen later weer op.
Veelgemaakte denkfouten
Geld ontvangen betekent niet automatisch opbrengst verdiend
Nog niets ontvangen betekent niet automatisch geen opbrengst
Kijk altijd naar de periode waarin de prestatie hoort
Vraag steeds: is er een schuld of juist een vordering?
Deze slide voorkomt verwarring tussen kas en winst. Sluit hier eventueel aan op eerdere kennis over transitorische posten.
Maak de beslisregel compleet
Aan het einde van het jaar kijk je eerst of de opbrengst al verdiend is. Daarna vraag je of het geld al ontvangen is. Is de prestatie al geleverd maar het geld nog niet binnen, dan gebruik je nog te ontvangen bedragen. Is het geld al binnen maar de prestatie nog niet volledig geleverd, dan gebruik je vooruit ontvangen bedragen.
Toetst de beslisregel uit slides 10-13 en helpt leerlingen de twee posten bewust te onderscheiden.
Begrippenlijst
balans - overzicht van bezittingen, schulden en eigen vermogen op een bepaald moment
opbrengst - waarde van prestaties die in een periode zijn verdiend
vooruit ontvangen bedragen - al ontvangen geld waarvoor de prestatie nog niet volledig is geleverd (creditzijde)
nog te ontvangen bedragen - bedragen waarop de onderneming al recht heeft, maar die nog niet zijn ontvangen (debetzijde)
overlopende balansposten - posten die bedragen naar de juiste periode verschuiven
Deze slide heeft geen instructies