Opfrisles basisbewerkingen
Basisbewerkingen opfrissen
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
Basisbewerkingen opfrissen
Open met het idee dat deze les helpt om vlot en zeker aan het werkblad te beginnen. De focus ligt op veelgebruikte rekenvaardigheden, niet op nieuwe stof.
Lesdoel
Ik fris mijn kennis over de basisvaardigheden op.
Deze slide heeft geen instructies
Indeling van de les
Deze les bestaat uit vier delen:
Algemene opmerkingen
Volgorde van bewerkingen
Rekenen met maten
Zelf aan de slag
Houd het kort en functioneel: dit is een opfrisser. Laat eventueel de rekentekens +, −, × en : of / ook even benoemen.
De vier basisbewerkingen
In deze les gebruik je vier basisbewerkingen:
optellen: samenvoegen
aftrekken: verschil nemen
vermenigvuldigen: herhaald optellen
delen: verdelen in gelijke stukken
Veel sommen gebruiken meer dan één bewerking tegelijk.
Houd het kort en functioneel: dit is een opfrisser. Laat eventueel de rekentekens +, −, × en : of / ook even benoemen.
Taal van een som
Woorden in een opgave geven vaak een bewerking aan.
samen, totaal, meer → optellen
minder, over, verschil → aftrekken
keer, per → vermenigvuldigen
verdelen, elk, : → delen
Benadruk dat leerlingen bij werkbladen vaak niet vastlopen op rekenen zelf, maar op het herkennen van wat de som vraagt.
Netjes rekenen voorkomt fouten
Een goede rekenaanpak is:
schrijf tussenstappen op
zet getallen goed onder elkaar
let op mintekens en haakjes
controleer of het antwoord logisch is
Snel werken is fijn, maar duidelijk werken helpt vaker.
Noem dat slordige tussenstappen vaak leiden tot fouten bij aftrekken en bij sommen met meerdere bewerkingen.
Handig schatten
Met schatten controleer je een uitkomst.
Voorbeeld:
198 + 203 is ongeveer 200 + 200 = 400
49 × 6 is ongeveer 50 × 6 = 300
Ligt je antwoord ver van de schatting af? Kijk dan nog eens.
Dit helpt straks ook bij metrieke omrekeningen: 3,5 meter kan nooit 3500 meter worden als je naar een kleinere stap kijkt zonder komma goed te verplaatsen.
Volgorde van bewerkingen
Niet alles reken je van links naar rechts.
Gebruik deze volgorde:
haakjes
vermenigvuldigen en delen
optellen en aftrekken
Zo krijgt iedereen dezelfde uitkomst.
Dit is een kernslide van de les. Zeg expliciet dat vermenigvuldigen en delen even belangrijk zijn, net als optellen en aftrekken.
Welk woord past het best bij delen?
verschil
verdelen
samen
keer
Sluit aan op de slide over rekenwoorden. Distractors komen uit de andere bewerkingen.
Rekenregels
Bij sommen gebruik je de vier basisbewerkingen. Woorden zoals samen horen vaak bij optellen en woorden zoals verschil bij aftrekken. Werk netjes met tussenstappen en controleer of je antwoord logisch is.
Controleert de eerste subtopic: taal van de som en netjes werken.
Wat reken je eerst uit?
Voorbeeld:
8 + 4 × 3
Eerst vermenigvuldigen:
4 × 3 = 12
8 + 12 = 20
Dus niet eerst 8 + 4.
Benoem kort de veelgemaakte fout 8 + 4 = 12, daarna 12 × 3 = 36. Leg uit waarom die uitkomst niet klopt volgens de afspraak.
Haakjes gaan voor
Voorbeeld:
(8 + 4) × 3
Eerst de haakjes:
8 + 4 = 12
12 × 3 = 36
Haakjes veranderen dus de uitkomst.
Leg het contrast met de vorige slide duidelijk naast elkaar: dezelfde getallen, andere volgorde, andere uitkomst.
Van links naar rechts
Bij bewerkingen met gelijke voorrang werk je van links naar rechts.
Voorbeeld:
24 : 6 × 2
24 : 6 = 4
4 × 2 = 8
Niet eerst 6 × 2 doen.
Deze regel voorkomt een hardnekkige fout. Laat eventueel ook een voorbeeld met optellen en aftrekken mondeling noemen.
Volgorde van bewerkingen
Alles tussen haakjes
Vermenigvuldigen en delen
Plus en min
Deze regel voorkomt een hardnekkige fout. Laat eventueel ook een voorbeeld met optellen en aftrekken mondeling noemen.
Wat is de uitkomst van 8 + 4 × 3?
20
24
36
12
De veelgemaakte fout is 36 door eerst 8 + 4 te doen.
Volgorde van bewerkingen
Bij rekenen doe je eerst haakjes. Daarna komen vermenigvuldigen en delen. Optellen en aftrekken komen pas daarna. Bij gelijke voorrang werk je van links naar rechts.
Alleen load-bearing woorden uit de uitleg over de rekenvolgorde.
Het metrieke stelsel
Bij lengte, massa en inhoud gebruik je vaste stapjes van 10.
Daarom kun je maten omrekenen door een stap naar links of rechts te gaan in een vaste rij.
Gebruik bewust de termen lengte, massa en inhoud niet te zwaar; voor deze klas mag ook gewoon meter, gram en liter als hoofdidee centraal staan.
Drie reeksen
kg – hg – dag – g – dg – cg – mg
kl – hl – dal – l – dl – cl – ml
km – hm – dam – m – dm – cm – mm
Meter
Gram en liter
Noem dat de opbouw bij gram en liter precies hetzelfde werkt als bij meter. Geen oppervlakte- of inhoudsmaten met kwadraat of kubiek behandelen.
Een stap is keer 10 of deel 10
Regel bij omrekenen:
naar een kleinere maat → keer 10 per stap
naar een grotere maat → deel 10 per stap
Voorbeeld:
1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm
Benadruk dat 'kleiner' hier de eenheid bedoelt, niet het getal. Het getal wordt juist vaak groter als de eenheid kleiner wordt.
Omrekenen met meter
Voorbeelden:
3 m = 300 cm
450 cm = 4,5 m
2,4 km = 2400 m
Tel steeds hoeveel stappen je verplaatst in de rij.
Laat zien dat komma's niet 'magisch' verschuiven, maar dat elke stap in de maattabel overeenkomt met ×10 of :10.
Veelgemaakte fouten
Let hier goed op:
niet gokken, maar stappen tellen
meter, gram en liter niet door elkaar halen
bij grotere maat vaak een kleiner getal
bij kleinere maat vaak een groter getal
Schrijf de maat altijd bij je antwoord.
Deze slide is bedoeld als preventie vlak voor het werkblad. Benadruk vooral het vergeten van de eenheid en het verwarren van cm met mm of g met kg.
Wat doe je bij een stap naar een kleinere maat?
deel 100
keer 10
deel 10
keer 100
Toetst de kernregel van het metrieke stelsel.
Omrekenen van maten
In het metrieke stelsel werk je met stapjes van 10. Van meter naar centimeter ga je naar een kleinere maat, dus het getal wordt vaak groter. Schrijf bij je antwoord altijd de maat op.
Sluit direct aan op de slides over meter, gram en liter en de veelgemaakte fouten.
Welke omrekening klopt?
2 l = 200 ml
450 cm = 45 m
5 kg = 5000 g
35 cl = 3,5 l
Distractors zijn veelvoorkomende fouten met één of twee stappen te veel of te weinig.
Aan de slag
Maak de opdrachten van het werkblad.
Ben je klaar? Kijk het na!
Deze slide is bedoeld als preventie vlak voor het werkblad. Benadruk vooral het vergeten van de eenheid en het verwarren van cm met mm of g met kg.
