Lezen met een doel
Lezen met een doel
Open met het idee dat je niet elke tekst op dezelfde manier leest. De les draait om kiezen: welke leesmanier past bij je doel?
Start van de les
Telefoon uit of op stil.
Neem plaats (plattegrond)
Jas uit.
Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop/ Chromebook en schrift dicht
Tas op de grond.
Geen eten of drinken
Presentie!
Deze slide heeft geen instructies
Par. 1.3
In deze paragraaf leer je:
• leesstrategieën toepassen;
• de opbouw van een tekst bepalen;
• de opbouw van een alinea herkennen;
• informatie op internet zoeken.
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel(en)
Aan het einde van deze les kan je:
uitleggen welke leesmanier past bij mijn leesdoel bij het lezen van een tekst.
Deze slide heeft geen instructies
Vrijdag 4 september 2026
Wat: Manieren van lezen
Wanneer: 12:40 - 13:30
Hoe: Gezamelijk/ zelfstandig werken
Klaar: Par. 1.3 opdrachten
HW: Par. 1.3 opdrachten
Lesdoel: Zie vorige slide!
Taaldoel: Leesdoel
Deze slide heeft geen instructies
Vraag
Wanneer ben je aan het lezen in het dagelijks leven?
Deze slide heeft geen instructies
Welke leesmanieren ken jij al?
Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: verkennend, nauwkeurig, zoekend, studerend, onderwerp, deelonderwerp.
Vier leesmanieren
Verkennend lezen: een eerste indruk krijgen
Nauwkeurig lezen: precies begrijpen wat er staat
Zoekend lezen: een antwoord vinden
Studerend lezen: begrijpen én onthouden
Dit is het kernonderscheid van de les. Laat horen dat het leesdoel bepaalt welke manier je kiest.
Wat je doe bij verkennend lezen?
Je kijkt eerst globaal naar de tekst.
Je leest nog niet alles.
Je let op titel, tussenkopjes, plaatjes en opvallende woorden.
Zo ontdek je waar de tekst over gaat.
Koppel dit aan voorkennis: leerlingen doen dit vaak al onbewust bij een website, artikel of hoofdstuk.
Wanneer lees je nauwkeurig?
bij een moeilijke tekst
als je antwoorden moet zoeken én begrijpen
als je de hoofdgedachte wilt volgen
als kleine verschillen in de tekst belangrijk zijn
Benadruk dat nauwkeurig lezen handig is als leerlingen vragen moeten beantwoorden of informatie echt moeten begrijpen.
Waarvoor gebruik je verkennend lezen?
één datum vinden
een eerste indruk
goed onthouden
alles precies begrijpen
Toetst het verschil tussen verkennend, zoekend, studerend en nauwkeurig lezen.
Zoekend lezen
Je zoekt een antwoord. Bijvoorbeeld:
Je wilt weten hoe laat iets begint of als je een naam of datum zoekt.
Je let op namen, cijfers, data of een trefwoord.
Leg uit dat zoekend lezen handig is bij een rooster, handleiding, website of bron waarin je één antwoord nodig hebt.
Wat doe je als eerste bij zoekend lezen?
tekst scannen
informatie controleren
één antwoord nodig hebt
samenvatting maken
De aanpak op de slide is: leesdoel kiezen → trefwoord bedenken → tekst scannen → gevonden informatie controleren.
Studerend lezen
Je leest om de tekst te leren en te onthouden.
Hoofd- en bijzaken onderscheiden
Belangrijke informatie markeren
Aantekeningen maken en samenvatten in eigen woorden
Maak duidelijk dat studerend lezen verder gaat dan nauwkeurig lezen: je leest niet alleen precies, maar ook met het doel om de stof te onthouden.
Welke leesmanier past bij leren voor een toets?
zoekend lezen
verkennend lezen
studerend lezen
nauwkeurig lezen
Controleert of leerlingen het leesdoel kunnen koppelen aan de juiste leesmanier.
Par. 1.3
Opdrachten maken 4 + 5 + 11 + 12 + 13
Deze slide heeft geen instructies
Welke leesmanier vind jij het lastigst?
verkennend
zoekend
nauwkeurig
studerend
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen terugkijken op hun leerproces. Mogelijke antwoorden: verschil tussen de leesmanieren, onderwerp/deelonderwerp vinden, kiezen op basis van leesdoel.
Wat vond jij vandaag het moeilijkst?
Bespreek kort welke onderdelen lastig waren, bijvoorbeeld onderwerp en deelonderwerp uit elkaar houden of de juiste leesmanier kiezen.
Begrippenlijst
nauwkeurig lezen - een tekst langzaam en precies lezen om hem goed te begrijpen.
verkennend lezen - een tekst globaal bekijken om snel te zien waar hij over gaat.
zoekend lezen - een tekst scannen om één bepaald gegeven te vinden.
studerend lezen - een tekst lezen om informatie te begrijpen en te onthouden.
Deze slide heeft geen instructies