Par. 1.3: Manieren van lezen: Verkennend lezen t/m studerend lezen

Lezen met een doel

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Lezen met een doel

Open met het idee dat je niet elke tekst op dezelfde manier leest. De les draait om kiezen: welke leesmanier past bij je doel?

Start van de les

Telefoon uit of op stil.

Neem plaats (plattegrond)

Jas uit.

Op tafel: Werkboek Nederlands of laptop/ Chromebook en schrift dicht 

Tas op de grond.

Geen eten of drinken


Presentie!

Deze slide heeft geen instructies

Par. 1.3

In deze paragraaf leer je:


• leesstrategieën toepassen;

• de opbouw van een tekst bepalen;

• de opbouw van een alinea herkennen;

• informatie op internet zoeken.


Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel(en)

Aan het einde van deze les kan je:

  • uitleggen welke leesmanier past bij mijn leesdoel bij het lezen van een tekst.


Deze slide heeft geen instructies

Vrijdag 4 september 2026

Wat: Manieren van lezen

Wanneer: 12:40 - 13:30

Hoe: Gezamelijk/ zelfstandig werken

Klaar: Par. 1.3 opdrachten

HW:  Par. 1.3 opdrachten

Lesdoel: Zie vorige slide!

Taaldoel: Leesdoel

Deze slide heeft geen instructies

Vraag

Wanneer ben je aan het lezen in het dagelijks leven?

Deze slide heeft geen instructies

Welke leesmanieren ken jij al?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: verkennend, nauwkeurig, zoekend, studerend, onderwerp, deelonderwerp.

Vier leesmanieren

  • Verkennend lezen: een eerste indruk krijgen

  • Nauwkeurig lezen: precies begrijpen wat er staat

  • Zoekend lezen: een antwoord vinden

  • Studerend lezen: begrijpen én onthouden

Dit is het kernonderscheid van de les. Laat horen dat het leesdoel bepaalt welke manier je kiest.

Wat je doe bij verkennend lezen?

  • Je kijkt eerst globaal naar de tekst.

  • Je leest nog niet alles.

  • Je let op titel, tussenkopjes, plaatjes en opvallende woorden.

  • Zo ontdek je waar de tekst over gaat.

Koppel dit aan voorkennis: leerlingen doen dit vaak al onbewust bij een website, artikel of hoofdstuk.

Wanneer lees je nauwkeurig?

  • bij een moeilijke tekst

  • als je antwoorden moet zoeken én begrijpen

  • als je de hoofdgedachte wilt volgen

  • als kleine verschillen in de tekst belangrijk zijn

Benadruk dat nauwkeurig lezen handig is als leerlingen vragen moeten beantwoorden of informatie echt moeten begrijpen.

Waarvoor gebruik je verkennend lezen?

A

één datum vinden

B

een eerste indruk

C

goed onthouden

D

alles precies begrijpen

Toetst het verschil tussen verkennend, zoekend, studerend en nauwkeurig lezen.

Zoekend lezen

  • Je zoekt een antwoord. Bijvoorbeeld:
    Je wilt weten hoe laat iets begint of als je een naam of datum zoekt.

  • Je let op namen, cijfers, data of een trefwoord.

Leg uit dat zoekend lezen handig is bij een rooster, handleiding, website of bron waarin je één antwoord nodig hebt.

Wat doe je als eerste bij zoekend lezen?

A

tekst scannen

B

informatie controleren

C

één antwoord nodig hebt

D

samenvatting maken

De aanpak op de slide is: leesdoel kiezen → trefwoord bedenken → tekst scannen → gevonden informatie controleren.

Studerend lezen

  • Je leest om de tekst te leren en te onthouden.

  • Hoofd- en bijzaken onderscheiden

  • Belangrijke informatie markeren

  • Aantekeningen maken en samenvatten in eigen woorden

Maak duidelijk dat studerend lezen verder gaat dan nauwkeurig lezen: je leest niet alleen precies, maar ook met het doel om de stof te onthouden.

Welke leesmanier past bij leren voor een toets?

A

zoekend lezen

B

verkennend lezen

C

studerend lezen

D

nauwkeurig lezen

Controleert of leerlingen het leesdoel kunnen koppelen aan de juiste leesmanier.

Par. 1.3

Opdrachten maken 4 + 5 + 11 + 12 + 13

Deze slide heeft geen instructies

Welke leesmanier vind jij het lastigst?

1

verkennend

2

zoekend

3

nauwkeurig

4

studerend

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd?

Laat leerlingen terugkijken op hun leerproces. Mogelijke antwoorden: verschil tussen de leesmanieren, onderwerp/deelonderwerp vinden, kiezen op basis van leesdoel.

Wat vond jij vandaag het moeilijkst?

Bespreek kort welke onderdelen lastig waren, bijvoorbeeld onderwerp en deelonderwerp uit elkaar houden of de juiste leesmanier kiezen.

Begrippenlijst

nauwkeurig lezen - een tekst langzaam en precies lezen om hem goed te begrijpen.

verkennend lezen - een tekst globaal bekijken om snel te zien waar hij over gaat.

zoekend lezen - een tekst scannen om één bepaald gegeven te vinden.

studerend lezen - een tekst lezen om informatie te begrijpen en te onthouden.

Deze slide heeft geen instructies