4V §1.3 en 1.4 De kust, kenmerken en maatregelen

1.3 De kust

Leerdoelen
Uitleg
Aan de slag met opdrachten


1 / 48
volgende
Slide 1: Tekstslide
AardrijkskundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

In deze les zitten 48 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 3 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

1.3 De kust

Leerdoelen
Uitleg
Aan de slag met opdrachten


Slide 1 - Tekstslide

Leerdoelen
  • Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:

  • de opbouw van de Nederlandse kust beschrijven;
  • de in Nederland voorkomende typen kusten noemen;
  • uitleggen hoe zeestromingen, getijdenstroming en wind de Nederlandse kust vormgeven;
  • beschrijven hoe de kust verandert als gevolg van zeespiegelstijging en/of menselijk ingrijpen.











Slide 2 - Tekstslide

Opbouw Nederlandse kust
Dynamisch kustgebied:
Soms opbouw, soms afbraak.

Iedere dag is anders!

  • Waddenkust
  • Duinenkust 
  • Estuarium

Slide 3 - Tekstslide



Zachte kust:
  • stranden
  • zandplaten
  • duinen
  • wadden


Harde kust:
  • zeedijken
  • rotsen
  • boulevards




Zachte kust en harde kust

Slide 4 - Tekstslide

Zachte kust
Harde kust
Dijken
Strand
Waddengebied
Door de mens aangelegd 

Slide 5 - Sleepvraag

Kenmerkend voor wadden is ...
A
veel sedimentatie en ze vallen droog
B
veel sedimentatie en altijd onder water
C
veel erosie en ze vallen droog
D
veel erosie en altijd onder water

Slide 6 - Quizvraag

Estuarium
Een half gesloten waterlichaam aan de kust waarin zeewater wordt verdund met zoet water -> brak water.

Er is hier een duidelijke invloed van getijden.

Slide 7 - Tekstslide

Ontstaan van de kust
Dynamisch systeem:
  • wind
  • getijden
  • zeestroming
  • golfwerking

Slide 8 - Tekstslide

Weichselien 
(ca. 115.000 - 10.000 jaar geleden)
Strandwallen gevormd door getijdenstroming.
Duinen gevormd door wind.
zeespiegel 110 m lager dan nu!

Slide 9 - Tekstslide

Slide 10 - Video

Springtij: de kracht van de zon en de maan werken in elkaars verlengde.

Slide 11 - Tekstslide

Doodtij: wanneer de aantrekkingskrachten van maan en zon haaks op elkaar staan.

Slide 12 - Tekstslide

Getijden
Springtij: extra hoog water!

Doodtij: weinig verschil tussen hoog- en laagwater.

Slide 13 - Tekstslide

Getijdenstroom in de Noordzee
Langs de Nederlandse westkust gaat de vloedstroom van zuid naar noord.

Windrichting (en zeestroming) helpen een handje mee.

Slide 14 - Tekstslide

Stranddrift
De golfsnelheid is in diep water hoger -> sedimentatie bij de kust. 

Golven schuin op de kust veroorzaken stranddrift (longshore drift). Daarbij wordt zand gemiddeld in noordoostelijke richting verplaatst.

Slide 15 - Tekstslide



Waarom is de vloedstroom sterker dan de ebstroom en wat betekent dat voor het netto zandtransport?

Wadlopen naar Ameland en Schiermonnikoog; wie moet eerder vertrekken?
Opdracht 

Slide 16 - Tekstslide



Schiermonnikoog schuift op het grondgebied van Groningen. Verklaar waarom Schiermonnikoog zich in oostelijke richting heeft verplaatst.


Opdracht 

Slide 17 - Tekstslide



Schiermonnikoog schuift op het grondgebied van Groningen. Verklaar waarom Schiermonnikoog zich in oostelijke richting heeft verplaatst.


Opdracht 

Slide 18 - Tekstslide

Aan de slag met 1.3
HW 1.2 was 1 t/m 6 af
Nakijken 1.2 (antwoordmodel in Teams / online nakijken met methode, kritisch vergelijken van antwoorden)
Maken 1.3 -> opdracht 1 t/m 6 (nog 1.5 les)

Slide 19 - Tekstslide

1.3 De kust - les 2

Kennischeck 1.3 + afmaken uitleg
Leerdoelen 1.4
Start uitleg 1.4
Aan de slag met opdrachten


Slide 20 - Tekstslide

Noem de 4 natuurlijke krachten die de kust dynamisch maken (iedere kracht los)

Slide 21 - Woordweb

Na de watersnoodramp van 1953 is de deltakust veel veiliger gemaakt. Is hier vooral gekozen van harde (kust) of zachte (kust) ingrepen en waarom?

Slide 22 - Open vraag

Primaire keringen

Slide 23 - Tekstslide

Slide 24 - Tekstslide

Basiskustlijn
Een hoeveelheid kust die aangehouden wordt vanaf de rijkstrandpalenlijn.

Komt in gevaar door:
- stijgende zeespiegel
- dalende bodem
- klimaatverandering 

Slide 25 - Tekstslide

Slide 26 - Tekstslide

Leerdoelen §1.4 - les 1
Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:
  • maatregelen noemen en beoordelen die ervoor zorgen dat de Nederlandse kust veilig is;
  • het verschil uitleggen tussen absolute en relatieve zeespiegelstijging;
  • uitleggen hoe zandsuppleties en de Zandmotor werken;
  • verklaren waarom de Slufter bijdraagt aan de ecologische waarde van het kustgebied biodiversiteit.




Bij dit hoofdstuk / Snel naar ...
beschrijven hoe de kust verandert als gevolg van zeespiegelstijging en/of menselijk ingrijpen.
Leerdoelen
Je be




Slide 27 - Tekstslide

Dynamisch kustbeheer

In het Deltaprogramma is besloten om de basiskustlijn te handhaven door zandsuppletie toe te passen.

Zacht waar het kan, hard waar het moet.
Hierna: vooroeversuppletie en strandsuppletie

Slide 28 - Tekstslide

Slide 29 - Video

de Zandmotor
Een nieuwe manier om de kust te verdedigen. Je spuit voortdurend zand voor de Nederlandse kust en laat de zee zelf het zand verspreiden (i.p.v. om de 5 jaar het zand op strand te spuiten).
Zeestromen en getijden zorgen voor de verspreiding van het zand. 

Slide 30 - Tekstslide

De zandmotor zal behalve tussen Ter Heijde en Kijkduin de kust verstevigen
A
Vooral richting Den Haag
B
Vooral richting Hoek van Holland
C
Alleen ter plekke
D
In beide richtingen in gelijke mate

Slide 31 - Quizvraag

Aan de slag met 1.3+1.4
Afmaken 1.3 -> opdracht 1 t/m 6
Nakijken 1.3 (+vragen aan mij stellen!)
Lezen 1.4
Starten opdrachten 1.4 -> 1 t/m 6

Slide 32 - Tekstslide

1.4 De kust maatregelen

Welke rol speelt de bedreiging door water in jouw leven?
----------------------------------------
Aanvullende uitleg 1.4
Samen starten
Aan de slag met opdrachten


Slide 33 - Tekstslide

Slide 34 - Video

De mythe van droge voeten
De overheid kan geen 100% veiligheid bieden. Toch lijken veel mensen daar wel op te rekenen. 

De overheid wil het overstromingsrisicobewustzijn vergroten.

Slide 35 - Tekstslide

Slide 36 - Link

Politieke keuzes
De Nederlandse overheid (staat, provincie, gemeente, waterschap, als deelnemer aan de EU), maakt steeds keuzes:
- investeringen: waar wordt de geinde belasting aan besteed
- wetten: wat mag wel/niet en waar
-> hoe moet de toekomst van Nederland eruit zien?

Slide 37 - Tekstslide

In Nederland hebben we de technologie om ons zelf veilig te houden voor de gevolgen van klimaat verandering. Toch moeten we investeren in het tegen gaan, het raakt minder welvarende landen en mensen.
We moeten ons gaan aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. Niet overal meer bouwen en investeren. De belangrijkste economische functies moeten voor 2100 verplaatst zijn naar hoog Nederland.
Leven brengt risico met zich mee, de overheid moet communiceren welke veiligheid zij kan bieden en mensen moeten zich verzekeren en kiezen of ze bereid zijn onder zeeniveau te wonen.

Slide 38 - Tekstslide

1.4 - terug naar de kust en maatregelen

Vorige keer: basiskustlijn, harde /zachte kust, primaire keringen, dynamisch kustbeheer (bouwen met de natuur), de zandmotor

Vandaag: de duinen als meer dan waterbescherming, een slufter als natuurlijke kust, het probleem van bolwerkvorming

Slide 39 - Tekstslide

Verschillende functies van het duingebied

Slide 40 - Tekstslide

Slufter
De zee krijgt de ruimte om bij hoogwater het land in te stromen.

Slide 41 - Tekstslide

Slufter
Dynamisch kustbeheer: Getijden en wind houden de kust in stand en vormen een gradiëntrijk milieu (= allerlei overgangen in het landschap). 

Ecologische waarde blijkt uit grote (bio)diversiteit.


Welke gradiënten ontstaan er in de Slufter?


Slide 42 - Tekstslide

Bolwerkvorming
Kustbebouwing belemmert beweeglijkheid kust:
Bolwerken zijn belemmering voor dynamisch handhaven.

Bolwerkvorming verhoogt overstromingsrisico ➔
Bebouwingscontouren moeten de kuststrook veiligstellen

Slide 43 - Tekstslide

Hondsbossche Zeewering

In 2015 is de Hondsbossche Zeewering veranderd van een harde kering in een hybride kering:
  • Extra recreatiemogelijkheden
  • Lagere kosten dan dijkverzwaring
  • Betere overgang tussen hard en zacht
Voor
Na

Slide 44 - Tekstslide

Afmaken 1.4
Samen kijken naar opdracht 1.4 3
Afmaken 1.4 -> 1 t/m 6
Klaar met 1.3/1.4?
Kijk digitaal na / na met antwoordblad in Teams + stel vragen!

Slide 45 - Tekstslide

Wordt het gebied van Buikslotermeerplein, een nieuwe Watergraafsmeer?

Slide 46 - Tekstslide

Het karakter van de Hondsbossche Zeewering is door de grootschalige zandsuppletie veranderd.
In een breed duingebied krijgt de zee hier weer grote invloed.
Door klimaatverandering is bemaling van de polders extra hard nodig.
Met zandsuppleties en met behulp van de natuur wordt het kustfundament versterkt.
Slufter
Hybride kering
Relatieve zeespiegelstijging
Dynamisch kustbeheer

Slide 47 - Sleepvraag

Leg uit waarom de overheid en het Waterschap niet kiezen voor zandsuppletie langs de hele kuststrook van de Westerschelde.

Slide 48 - Tekstslide