Examenbundel H5 paragraaf 7

DEEL 2

THEORIE MET

OEFENOPGAVEN

7

Hoofdgedachte

en hoofdvraag

Nederlands • havo 5

De kern van een tekst herkennen en precies formuleren

1 / 12
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 12 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 15 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

DEEL 2

THEORIE MET

OEFENOPGAVEN

7

Hoofdgedachte

en hoofdvraag

Nederlands • havo 5

De kern van een tekst herkennen en precies formuleren

Wat is de hoofdgedachte?

02

De hoofdgedachte is de belangrijkste boodschap van een alinea, een groepje alinea’s of een hele tekst.

Formuleer de hoofdgedachte in één kernachtige zin.

Geen opsomming, maar een algemene weergave van wat de schrijver vooral duidelijk wil maken.

Laat details, voorbeelden en uitweidingen weg.

Drie soorten examenvragen

03

1

Met-eigen-woorden-vraag

Schrijf de hoofdgedachte zelf op. Houd je strikt aan het maximale aantal woorden.

2

Citeervraag

Neem de zin uit de tekst over waarin de hoofdgedachte staat.

3

Kopjesvraag

Bepaal waar tekstonderdelen met voorgestelde kopjes beginnen.

Lees de precieze vraagvorm: die bepaalt hoe je moet antwoorden.

Zo vind je de hoofdgedachte

04

1

Zoek de kernzin

Vaak is dat de eerste, tweede of laatste zin van een alinea.

2

Bepaal wat centraal staat

Welke gedachte verbindt de belangrijkste informatie?

3

Formuleer algemeen

Gebruik één zin en schrap voorbeelden, details en toelichtingen.

4

Controleer de vraag

Eigen woorden, citeren of een kopjesvraag? Let ook op het woordmaximum.

Bij een groepje alinea’s staat de kern niet altijd in de eerste alinea: lees door tot het onderwerp of de functie verandert.

Aanpak van een kopjesvraag

05

Kijk naar het verloop van de inhoud en de logische structuur — niet alleen naar alineanummers.

Inleiding

Waar wordt het onderwerp geïntroduceerd?

Middenstuk

Waar begint de uitwerking of kern van het onderwerp?

Slot

Waar start de conclusie of afsluiting?

Let op veranderingen in onderwerp, synoniemen uit de kopjes, signaalwoorden en signaalzinnen.

Hoofdgedachte van de hele tekst

06

Een vraag naar de hoofdgedachte van een hele tekst is bijna altijd een meerkeuzevraag.

1

Noteer de kern

Onderstreep kernzinnen en signaalwoorden of schrijf kort op wat jij het belangrijkst vindt.

2

Bekijk de grote lijn

Let vooral op de titel, de inleiding en het slot.

3

Kies op volledigheid

Neem het antwoord dat alle belangrijke onderdelen in de juiste samenhang weergeeft.

Een alternatief dat slechts bij één deel van de tekst past, is niet de hoofdgedachte van de hele tekst.

Hoofdgedachte of hoofdvraag?

07

Hoofdgedachte

De belangrijkste boodschap of het belangrijkste antwoord van de tekst.

Formuleer als mededelende zin.

Hoofdvraag

De overkoepelende vraag waarop de auteur in de tekst antwoord probeert te geven.

Formuleer als vraag.

Let altijd op de vraagvorm: soms moet je citeren, soms zelf formuleren en soms kiezen uit alternatieven.

  1. Wat is de beste omschrijving van een hoofdgedachte?

A

Een opsomming van alle voorbeelden

B

De belangrijkste boodschap in één kernachtige zin

C

De titel van de tekst

D

De mening van de lezer

  1. Bij welk vraagtype neem je letterlijk een zin uit de tekst over?

A

Kopjesvraag

B

Met-eigen-woorden-vraag

C

Citeervraag

D

Hoofdvraag

  1. Wat laat je bij een hoofdgedachte meestal weg?

A

De kernzin

B

De centrale boodschap

C

De samenhang

D

Details en voorbeelden

  1. Waar let je vooral op bij de hoofdgedachte van de hele tekst?

A

Titel, inleiding en slot

B

Alleen de langste alinea

C

Alleen voorbeelden en cijfers

D

De bronvermelding

  1. Hoe formuleer je een hoofdvraag als je die zelf moet opschrijven?

A

Als een opsomming

B

Als een vraag

C

Als een letterlijk citaat

D

Als twee mededelende zinnen