De arbeidsmarkt
Welvaart H4
De arbeidsmarkt
Welvaart H4
De productiefactor arbeid
Aanbod:
Beroepsbevolking = werkenden (loondienst en zelfstandigen) + werklozen
Vraag:
Werkgelegenheid = de vervulde vraag naar arbeid door werknemers en zelfstandigen + de vacatures
Wat betekent een krappe arbeidsmarkt?
Er zijn geen vacatures beschikbaar.
Er zijn evenveel vacatures als beschikbare werknemers.
Er zijn meer vacatures dan beschikbare werknemers.
Er zijn minder vacatures dan beschikbare werknemers.
Wat is een gevolg van een ruime arbeidsmarkt?
Werkgevers hebben moeite om geschikte werknemers te vinden.
Werkgevers hebben meer keuze in geschikte werknemers.
Werknemers hebben meer kans op een baan.
Werknemers hebben weinig onderhandelingsmogelijkheden.
Hoe kan de overheid een krappe arbeidsmarkt beïnvloeden?
Door het verhogen van de belastingen voor werkgevers.
Door het stimuleren van omscholing en bijscholing.
Door het verlagen van de pensioenleeftijd.
Door het invoeren van strengere immigratiebeperkingen.
Wat is frictiewerkloosheid?
Werkloosheid door tijdelijke mismatch van vraag en aanbod.
Werkloosheid door gebrek aan beschikbare banen.
Wat veroorzaakt conjuncturele werkloosheid?
Technologische vooruitgang
Een afname van economische groei
Toenemende vraag naar arbeidskrachten
Een stijging van de bevolking
Hoe kan conjuncturele werkloosheid worden verminderd?
Stimuleren van economische groei
Verhogen van de belastingen
Verlagen van de lonen
Beperken van het aantal werkuren
Wat is een kenmerk van conjuncturele werkloosheid?
Het is structureel bepaald
Het is voornamelijk te wijten aan mismatch op de arbeidsmarkt
Het treft alleen laagopgeleide arbeiders
Het is tijdelijk van aard
Wat veroorzaakt seizoenswerkloosheid?
Te veel werknemers in de markt.
Veranderingen in vraag naar arbeid gedurende bepaalde seizoenen.
Wat is structurele werkloosheid?
Tijdelijke daling in de economie.
Werkloosheid door langdurige mismatch van vaardigheden en beschikbare banen.
Belangrijke opmerkingen
In Nederland zijn we kampioen deeltijdwerken. Om die reden is er een aanzienlijk verschil tussen de werkgelegenheid in personen en de werkgelegenheid omgerekend naar volle banen
Werkenden blijken zich een steeds minder groot deel van de economische groei toe te kunnen eigenen
Omvang arbeid wordt bepaald door
Vraag naar arbeid
Bij vraag naar arbeid moet onderscheid gemaakt worden tussen werkgelegenheid en vacatures
Omvang werkgelegenheid wordt bepaald door:
Hoogte van de productie
Hoogte van de arbeidsproductiviteit
Structurele werkloosheid / natuurlijke werkloosheid
Wordt niet bepaald door conjunctuur / economische neergang
Oorzaken zijn:
Frictiewerkloosheid (tijd die een match tussen vraag en aanbod nodig heeft, max 3 maanden)
Hoogte en voorwaarden van werkloosheidsuitkeringen
Dynamiek op de arbeidsmarkt
Te hoge loonkosten p.e.p.
Ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt
Deregulering en flexibilisering op de arbeidsmarkt
Arbeidsmarkt moet kunnen meebewegen met conjuncturele situatie
ZZP
Flexibele schil / flexwerkers
Toenemend aantal flexwerkers en afname organisatiegraad vakbonden heeft remmende werking op loonontwikkeling