Procenten in tabellen en schema's (Rekenen mbo niveau 3, Procenten 2)

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Procenten in tabellen en schema's

28 van de 80 klanten, 126 tevreden reacties, 25% van het personeel. Welk deel is dat, en hoe groot is het geheel?

Les 8  ·  Procenten gebruiken

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 40 min
Dit is niet oké

Introductie

Studenten rekenen uit hoeveel procent een deel van het geheel is, met voorbeelden uit de drogisterij, een webshop en een enquête. Ze rekenen met eenvoudige percentages terug naar het geheel, vergelijken afdelingen met percentages en verwerken eigen gegevens in een tabel. Rekenen mbo niveau 3, domein Procenten gebruiken, ongeveer 40 minuten.

Werkbladen

Onderdelen in deze les

O P M A A T

R E K E N E N   ·   N I V E A U 3

Procenten in tabellen en schema's

28 van de 80 klanten, 126 tevreden reacties, 25% van het personeel. Welk deel is dat, en hoe groot is het geheel?

Les 8  ·  Procenten gebruiken

Over deze les: les 8 van de serie Op maat, rekenen voor mbo niveau 3, ongeveer 40 minuten. Studenten rekenen uit hoeveel procent een deel van het geheel is, vergelijken delen in tabellen met percentages en breuken, en rekenen met eenvoudige percentages van een deel terug naar het geheel.

Koppeling: de les hoort bij het domein Procenten gebruiken uit de rekeneisen voor het mbo (2020), mbo-niveau 3: herkent in situaties met procenten dat het om een deel van gaat en weet welk aantal op 100% gesteld moet worden; gebruikt de relatie tussen procent, breuk en verhouding om te vergelijken; rekent van een deel naar een geheel met eenvoudige percentages (1, 5, 10, 25, 50, 75). Ook Omgaan met kwantitatieve informatie: zelf gegevens verzamelen en verwerken in een tabel. Een rekenmachine mag. Image credit: USDAgov, publiek domein Image credit: LessonUp

L E E R D O E L E N

LES 8

Na deze les:

1

Je kan uitrekenen hoeveel procent een deel van het geheel is.

2

Je kan met een eenvoudig percentage terugrekenen naar het geheel.

3

Je kan percentages, breuken en verhoudingen in een tabel vergelijken.

Leerdoelen: lees ze kort voor. Aan het eind van de les kiezen studenten welk doel ze nog lastig vinden.

S T A R T V R A A G

LES 8

Hoe vaak kom jij op stage of in je bijbaan procenten tegen?

1

Elke dag

2

Een paar keer per week

3

Bijna nooit

4

Nooit

Startvraag: vraag waar ze procenten tegenkomen. Voorbeelden: korting, btw, klanttevredenheid, ziekteverzuim, een accu op 40%, de score van een toets. Vandaag gaat het om procenten die je zelf uitrekent uit aantallen.

K E R N B E G R I P

LES 8

Deel van het geheel

Een percentage zegt welk deel iets is van een geheel. Het geheel is altijd 100%. Je rekent het uit met deel : geheel x 100. Krijgen 12 van de 40 cliënten een dieet? Dan is dat 12 : 40 = 0,30, en dat is 30%.

Kernbegrip: de belangrijkste vraag is steeds: wat is hier het geheel, dus wat is 100%? Bij 12 van de 40 cliënten is het geheel 40. Laat studenten bij elke som eerst het geheel aanwijzen.

O M Z E T T E N

LES 8

Hetzelfde getal, andere vorm

Breuk en procent

1/2 = 50%

1/4 = 25%

3/4 = 75%

1/5 = 20%

1/10 = 10%

Kommagetal en procent

0,5 = 50%

0,25 = 25%

0,75 = 75%

0,2 = 20%

0,05 = 5%

Uitleg: van kommagetal naar procent is keer 100. Van breuk naar kommagetal is de teller delen door de noemer: 3/4 = 3 : 4 = 0,75. Deze rijtjes komen in elke procentsom terug; laat studenten ze uit hun hoofd leren.

Z O R E K E N J E H E T U I T

LES 8

Klanten in de drogisterij

Naima werkt in een drogisterij. Op zaterdag hielp ze 80 klanten. 28 van hen kwamen voor advies over huidverzorging. Hoeveel procent van haar klanten was dat?

W E R K B O N

Geheel: 80 klanten = 100%

Deel: 28 klanten

28 : 80 = 0,35

0,35 x 100 = 35%

35% kwam voor advies

Uitwerking: zonder rekenmachine kan het met een verhoudingstabel: 80 klanten is 100%, 8 klanten is 10%, en 28 klanten is 3,5 x 8, dus 3,5 x 10% = 35%.

V R A A G

LES 8

Van de 60 bestellingen in een webshop werden er 45 op tijd geleverd. Hoeveel procent is dat?

A

45%

B

60%

C

15%

D

75%

Antwoord: D. 45 : 60 = 0,75 = 75%. Handig: 45 van de 60 is 3 van de 4, en 3/4 is 75%. Wie 45% kiest, neemt het aantal als percentage. 15% is fout: er werden 15 bestellingen te laat geleverd, en 15 van de 60 is 25%.

T E R U G R E K E N E N

LES 8

Van deel naar geheel

Soms weet je het deel en het percentage, maar niet het geheel.

25% van het personeel werkt in de avond. Dat zijn 18 mensen. Hoeveel mensen werken er in totaal?

25% is 18 mensen. 100% is 4 keer zoveel: 4 x 18 = 72 mensen.

Bij 10%: keer 10. Bij 5%: keer 20. Bij 1%: keer 100.

Uitleg: gebruik de verhoudingstabel: 25% hoort bij 18, 100% hoort bij 72. Controle: 25% van 72 is 72 : 4 = 18. Klopt.

Extra voor snelle studenten: 75% van de stagiairs is geslaagd, dat zijn 36 studenten. Hoeveel stagiairs waren er? (75% is 36, dus 25% is 12 en 100% is 48)

V R A A G

LES 8

In een hotel is 10% van de kamers vrij. Dat zijn 7 kamers. Hoeveel kamers heeft het hotel?

A

70 kamers

B

17 kamers

C

63 kamers

D

700 kamers

Antwoord: A. 10% is 7 kamers, dus 100% is 10 x 7 = 70 kamers. Wie 63 kiest, rekent het aantal bezette kamers uit (90% van 70). Wie 17 kiest, telt 10 en 7 op. Wie 700 kiest, rekent alsof 1% 7 kamers is.

E N Q U Ê T E

LES 8

Enquête fietsenwerkplaats, maart

Hoe tevreden bent u over de reparatie?

Tevreden: 126 klanten

Neutraal: 42 klanten

Ontevreden: 42 klanten

Totaal: 210 klanten

Reken de enquête om

Welk percentage van de klanten is tevreden? Welk deel is ontevreden? Schrijf dat ook als breuk.

Voorbeeld: tevreden 126 : 210 = 0,6 = 60%. Neutraal en ontevreden elk 42 : 210 = 0,2 = 20%, dat is 1/5 deel. Controle: 60 + 20 + 20 = 100%. Bespreek: is 60% tevreden veel of weinig? Daar is geen vast antwoord op: vergelijk met vorige maand of met een andere vestiging.

V R A A G

LES 8

Op afdeling A hebben 9 van de 30 medewerkers een EHBO-diploma, op afdeling B 14 van de 56. Waar is het aandeel met een diploma het grootst?

A

Afdeling B, want 14 is meer

B

Ze zijn even groot

C

Afdeling A, met 30%

D

Afdeling B, met 25%

Antwoord: C. A: 9 : 30 = 0,30 = 30%. B: 14 : 56 = 0,25 = 25%. B heeft meer mensen met een diploma, maar in verhouding minder. Aantallen vergelijken heeft alleen zin als het geheel even groot is.

O P D R A C H T

LES 8

Onderzoek in de klas

1

Vraag in de klas: hoe kom je naar school? Met de fiets, met het ov, met auto of scooter, of lopend.

2

Zet de aantallen in een tabel, met een rij voor het totaal.

3

Reken voor elke groep het percentage uit. Tel de percentages op: komt er 100% uit?

12

minute

00

second

In groepjes van drie

Opdracht: dit is zelf gegevens verzamelen en verwerken, een eis voor niveau 3 bij kwantitatieve informatie. Voorbeeld met 24 studenten: 12 fiets = 50%, 6 ov = 25%, 4 auto of scooter = 16,7%, 2 lopend = 8,3%. Samen 100%. Door afronden kan het totaal soms 99% of 101% worden: bespreek waarom.

J O U W A N T W O O R D

LES 8

40% van de leden komt minstens drie keer per week: 300 leden. Hoeveel leden heeft de sportschool?

Open vraag: 40% is 300 leden, dus 10% is 300 : 4 = 75 leden en 100% is 10 x 75 = 750 leden. Controle: 40% van 750 is 0,4 x 750 = 300. Klopt. Vraag studenten hun aanpak uit te leggen.

Z E T O P V O L G O R D E

LES 8

Zet op volgorde, van klein naar groot.

1

1/4

2

0,35

3

30%

4

2 op de 5

Sorteervraag: zet alles om naar procenten. 1/4 = 25%, dan 30%, dan 0,35 = 35%, dan 2 op de 5 = 2/5 = 40%. Wie '2 op de 5' als kleinste ziet, kijkt naar het getal 2 in plaats van naar de verhouding.

T E R U G B L I K

LES 8

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

Deel als percentage

2

Van deel naar geheel

3

Vergelijken in een tabel

4

Ik kan ze allemaal

Terugblik: kies op basis van de uitslag wat je aan het begin van de volgende les herhaalt.

V O L G E N D E L E S

Tabellen en grafieken lezen

Een rooster, een lijngrafiek van bezoekers, een lijst met temperaturen. Volgende les haal je gegevens uit tabellen en grafieken en combineer je ze.

  • Je kan gegevens aflezen uit een tabel en een grafiek.

  • Je kan gegevens uit twee bronnen combineren om een vraag te beantwoorden.

Volgende les: Kwantitatieve informatie 1, les 9 van de serie.

Klik hier

Image credit: LessonUp