47 lessons Godsdienst

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat het jodendom is.De leerling kan belangrijke Joodse begrippen (zoals Torah, synagoge, rabbi, kasjroet) definiëren.De leerling kan de belangrijkste Joodse symbolen (zoals Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit) herkennen en hun betekenis uitleggen.De leerling begrijpt het concept van monotheïsme binnen het jodendom.Inhoud:Inleiding tot het Jodendom: Geschiedenis en basisprincipes.Belangrijke Begrippen: Torah, synagoge, rabbi, kasjroet.Symbolen: Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit.Monotheïsme: Betekenis en invloed op het jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan de verhalen van Abraham, Isaak en Jakob navertellen.De leerling kan het verbond met God uitleggen.De leerling kan de betekenis van de patriarchen voor het jodendom beschrijven.Inhoud:Verhalen van de Patriarchen: Abraham, Isaak, Jakob.Verbond met God: Belang en betekenis.Betekenis voor het Jodendom: Historische en religieuze invloed.

Leerdoelen:De leerling kan herkennen en uitleggen hoe het christendom ontstond en waarom dit een belangrijke godsdienst werd.De leerling kan de belangrijkste personen uit de les benoemen, waaronder Jezus van Nazareth, Nero, Constantijn de Grote, en Theodosius I de Grote.Inhoud:Introductie: Het ontstaan en de verspreiding van het christendom in het Romeinse Rijk.Vervolgingen: De belangrijkste vervolgingen van christenen onder de verschillende keizerss zoals Nero.Bekering van Constantijn: De Slag bij de Milvische Brug en het Edict van Milaan (313 n.Chr.).Theodosius I: Het christendom als staatsgodsdienst in 380 n.Chr.

Leerdoelen:De leerling weet wat de Renaissance inhoudt.De leerling kan uitleggen wie Erasmus was en waar hij voor stond.De leerling weet wie Maarten Luther was en kan de invloed die hij heeft gehad op de geschiedenis beschrijven.De leerling is in staat om een beschrijving te geven van Calvijn en zijn leer.De leerling kan uitleggen wie Tetzel was en wat zijn werk inhield.Inhoud:Introductie: De context van de Reformatie in de 16e eeuw.Erasmus: Humanistische kritiek op de kerk, zijn pleidooi voor hervorming van binnenuit en "Lof der Zotheid".Luther: Zijn 95 stellingen (1517), kritiek op de aflatenhandel en vertaling van de Bijbel in het Duits.Calvijn: Predestinatieleer, invloed in Genève en de verspreiding van het calvinisme.De impact van de aflatenhandel op de Reformatie en de reactie van de kerk.

Deze les geeft een korte introductie op Museum Volkenkunde. Waar gaat het museum over en wat kan je er beleven? Kom het te weten in deze les.

Doe deze les voordat je met je klas het programma 'Geloven in de Wereld - VO' gaat doen. De leerlingen krijgen meer te horen over de verschillende geloven, diens verschillen en gelijkenissen. Bekijk de docentenhandleiding voor de toelichting bij de slides. Druk het onderstaande werkblad 'Geloven in de Wereld.pdf' af wanneer je met de klas de opdracht gaat doen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat het jodendom is.De leerling kan belangrijke Joodse begrippen (zoals Torah, synagoge, rabbi, kasjroet) definiëren.De leerling kan de belangrijkste Joodse symbolen (zoals Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit) herkennen en hun betekenis uitleggen.De leerling begrijpt het concept van monotheïsme binnen het jodendom.Inhoud:Inleiding tot het Jodendom: Geschiedenis en basisprincipes.Belangrijke Begrippen: Torah, synagoge, rabbi, kasjroet.Symbolen: Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit.Monotheïsme: Betekenis en invloed op het jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan de verhalen van Abraham, Isaak en Jakob navertellen.De leerling kan het verbond met God uitleggen.De leerling kan de betekenis van de patriarchen voor het jodendom beschrijven.Inhoud:Verhalen van de Patriarchen: Abraham, Isaak, Jakob.Verbond met God: Belang en betekenis.Betekenis voor het Jodendom: Historische en religieuze invloed.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat monotheïsme en polytheïsme betekenen.De leerling kan het verhaal van Abraham vertellen.De leerling kan uitleggen hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.De leerling kan beschrijven wie Jozef was en wat zijn rol was in de Joodse geschiedenis.De leerling kan beschrijven wie Mozes was en wat zijn rol is geweest in de Joodse geschiedenis.De leerling kan de Tien Geboden benoemen en hun betekenis uitleggen.De leerling kan uitleggen wat de Thora en de Tenach zijn en wat hun rol is in het Jodendom.Inhoud:Begrippen: monotheïsme en polytheïsme en het verschil ertussen.Het verhaal van Abraham: zijn rol als stamvader en zijn verbond met God.Het verhaal van hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.Het verhaal van Jozef: zijn dromen en zijn belangrijke positie in Egypte.Het verhaal van Mozes: de Exodus en de ontvangst van de Tien Geboden.De inhoud en betekenis van de Tien Geboden.De Thora en de Tenach: hun rol en betekenis in het Jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat de sjabbat is en waarom deze een belangrijke rustdag is in het Jodendom.De leerling kan beschrijven wat Pesach betekent en hoe joden deze feestdag vieren.De leerling kan uitleggen wat Jom Kipoer is en waarom dit de belangrijkste dag van het Joodse jaar is.De leerling kan aangeven waarom tradities en rituelen een belangrijke rol spelen in het leven van joden.Inhoud:De sjabbat: betekenis, gebruiken en het belang als rustdag in het Jodendom.Pesach: de oorsprong en betekenis van de feestdag, inclusief de rituelen zoals de sedermaaltijd.Jom Kipoer: de betekenis en het belang van deze dag als de heiligste dag in het Joodse jaar.De rol van tradities en rituelen in het dagelijks leven van joden.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat levensbeschouwing is.De leerling kan begrijpen waarom levensbeschouwing belangrijk is voor zijn of haar eigen persoonlijke ontwikkeling.De leerling kan uitleggen wat godsdienst is.De leerling kan het verschil benoemen tussen levensbeschouwing, godsdienst en religie.Inhoud:Introductie van het vak levensbeschouwing.Bespreken waarom levensbeschouwing belangrijk is.Voorbeelden van levensbeschouwelijke vragen en hun impact op het dagelijks leven.

Leerdoelen:De leerling kan het verschil begrijpen tussen gewone ervaringen en bestaanservaringen.De leerling kan voorbeelden geven van beide soorten ervaringen uit zijn of haar eigen leven.De leerling kan reflecteren op de betekenis van bestaanservaringen en hoe deze het denken en voelen beïnvloeden.De leerling kan omschrijven wat de term levenservaring betekent.Inhoud:Bespreken wat gewone ervaringen zijn, met voorbeelden zoals eten, sporten, en naar school gaan.Bespreken wat bestaanservaringen zijn, met voorbeelden zoals het verliezen van een dierbare, een spirituele ervaring, of het krijgen van een kind.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat monotheïsme en polytheïsme betekenen.De leerling kan het verhaal van Abraham vertellen.De leerling kan uitleggen hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.De leerling kan beschrijven wie Jozef was en wat zijn rol was in de Joodse geschiedenis.De leerling kan beschrijven wie Mozes was en wat zijn rol is geweest in de Joodse geschiedenis.De leerling kan de Tien Geboden benoemen en hun betekenis uitleggen.De leerling kan uitleggen wat de Thora en de Tenach zijn en wat hun rol is in het Jodendom.Inhoud:Begrippen: monotheïsme en polytheïsme en het verschil ertussen.Het verhaal van Abraham: zijn rol als stamvader en zijn verbond met God.Het verhaal van hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.Het verhaal van Jozef: zijn dromen en zijn belangrijke positie in Egypte.Het verhaal van Mozes: de Exodus en de ontvangst van de Tien Geboden.De inhoud en betekenis van de Tien Geboden.De Thora en de Tenach: hun rol en betekenis in het Jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat de sjabbat is en waarom deze een belangrijke rustdag is in het Jodendom.De leerling kan beschrijven wat Pesach betekent en hoe joden deze feestdag vieren.De leerling kan uitleggen wat Jom Kipoer is en waarom dit de belangrijkste dag van het Joodse jaar is.De leerling kan aangeven waarom tradities en rituelen een belangrijke rol spelen in het leven van joden.Inhoud:De sjabbat: betekenis, gebruiken en het belang als rustdag in het Jodendom.Pesach: de oorsprong en betekenis van de feestdag, inclusief de rituelen zoals de sedermaaltijd.Jom Kipoer: de betekenis en het belang van deze dag als de heiligste dag in het Joodse jaar.De rol van tradities en rituelen in het dagelijks leven van joden.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat monotheïsme en polytheïsme betekenen.De leerling kan het verhaal van Abraham vertellen.De leerling kan uitleggen hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.De leerling kan beschrijven wie Jozef was en wat zijn rol was in de Joodse geschiedenis.De leerling kan beschrijven wie Mozes was en wat zijn rol is geweest in de Joodse geschiedenis.De leerling kan de Tien Geboden benoemen en hun betekenis uitleggen.De leerling kan uitleggen wat de Thora en de Tenach zijn en wat hun rol is in het Jodendom.Inhoud:Begrippen: monotheïsme en polytheïsme en het verschil ertussen.Het verhaal van Abraham: zijn rol als stamvader en zijn verbond met God.Het verhaal van hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.Het verhaal van Jozef: zijn dromen en zijn belangrijke positie in Egypte.Het verhaal van Mozes: de Exodus en de ontvangst van de Tien Geboden.De inhoud en betekenis van de Tien Geboden.De Thora en de Tenach: hun rol en betekenis in het Jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat de sjabbat is en waarom deze een belangrijke rustdag is in het Jodendom.De leerling kan beschrijven wat Pesach betekent en hoe joden deze feestdag vieren.De leerling kan uitleggen wat Jom Kipoer is en waarom dit de belangrijkste dag van het Joodse jaar is.De leerling kan aangeven waarom tradities en rituelen een belangrijke rol spelen in het leven van joden.Inhoud:De sjabbat: betekenis, gebruiken en het belang als rustdag in het Jodendom.Pesach: de oorsprong en betekenis van de feestdag, inclusief de rituelen zoals de sedermaaltijd.Jom Kipoer: de betekenis en het belang van deze dag als de heiligste dag in het Joodse jaar.De rol van tradities en rituelen in het dagelijks leven van joden.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat monotheïsme en polytheïsme betekenen.De leerling kan het verhaal van Abraham vertellen.De leerling kan uitleggen hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.De leerling kan beschrijven wie Jozef was en wat zijn rol was in de Joodse geschiedenis.De leerling kan beschrijven wie Mozes was en wat zijn rol is geweest in de Joodse geschiedenis.De leerling kan de Tien Geboden benoemen en hun betekenis uitleggen.De leerling kan uitleggen wat de Thora en de Tenach zijn en wat hun rol is in het Jodendom.Inhoud:Begrippen: monotheïsme en polytheïsme en het verschil ertussen.Het verhaal van Abraham: zijn rol als stamvader en zijn verbond met God.Het verhaal van hoe de familie van Abraham in Egypte terechtkwam.Het verhaal van Jozef: zijn dromen en zijn belangrijke positie in Egypte.Het verhaal van Mozes: de Exodus en de ontvangst van de Tien Geboden.De inhoud en betekenis van de Tien Geboden.De Thora en de Tenach: hun rol en betekenis in het Jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat de sjabbat is en waarom deze een belangrijke rustdag is in het Jodendom.De leerling kan beschrijven wat Pesach betekent en hoe joden deze feestdag vieren.De leerling kan uitleggen wat Jom Kipoer is en waarom dit de belangrijkste dag van het Joodse jaar is.De leerling kan aangeven waarom tradities en rituelen een belangrijke rol spelen in het leven van joden.Inhoud:De sjabbat: betekenis, gebruiken en het belang als rustdag in het Jodendom.Pesach: de oorsprong en betekenis van de feestdag, inclusief de rituelen zoals de sedermaaltijd.Jom Kipoer: de betekenis en het belang van deze dag als de heiligste dag in het Joodse jaar.De rol van tradities en rituelen in het dagelijks leven van joden.

Leerdoelen:De leerling kan herkennen en uitleggen hoe het christendom ontstond en waarom dit een belangrijke godsdienst werd.De leerling kan de belangrijkste personen uit de les benoemen, waaronder Jezus van Nazareth, Nero, Constantijn de Grote, en Theodosius I de Grote.Inhoud:Introductie: Het ontstaan en de verspreiding van het christendom in het Romeinse Rijk.Vervolgingen: De belangrijkste vervolgingen van christenen onder de verschillende keizerss zoals Nero.Bekering van Constantijn: De Slag bij de Milvische Brug en het Edict van Milaan (313 n.Chr.).Theodosius I: Het christendom als staatsgodsdienst in 380 n.Chr.

Leerdoelen:De leerling weet wat de Renaissance inhoudt.De leerling kan uitleggen wie Erasmus was en waar hij voor stond.De leerling weet wie Maarten Luther was en kan de invloed die hij heeft gehad op de geschiedenis beschrijven.De leerling is in staat om een beschrijving te geven van Calvijn en zijn leer.De leerling kan uitleggen wie Tetzel was en wat zijn werk inhield.Inhoud:Introductie: De context van de Reformatie in de 16e eeuw.Erasmus: Humanistische kritiek op de kerk, zijn pleidooi voor hervorming van binnenuit en "Lof der Zotheid".Luther: Zijn 95 stellingen (1517), kritiek op de aflatenhandel en vertaling van de Bijbel in het Duits.Calvijn: Predestinatieleer, invloed in Genève en de verspreiding van het calvinisme.De impact van de aflatenhandel op de Reformatie en de reactie van de kerk.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 minuten.Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan de volgende christelijke feesten benoemen en uitleggen wat ze inhouden: Kerst, Pasen, Hemelvaart, en Pinksteren.De leerling kan van elk feest de oorspronkelijke betekenis uitleggen.Inhoud:Belangrijkste Feesten: Kerst, Pasen (inclusief goede vrijdag), Pinksteren, Hemelvaartsdag.Religieuze Betekenis: De Bijbelse verhalen en symboliek achter elk feest.

Leerdoelen:De leerling kan aan het einde van de les de zeven werken van barmhartigheid benoemen.De leerling kan bij elk werk een actueel voorbeeld geven van hoe dit in de eigen omgeving voorkomt.De leerling kan benoemen welke waarden belangrijk voor hen zijn en hoe deze waarden terug te zien zijn bij de uitvoering van de verschillende werken van barmhartigheid.Inhoud:De 7 Werken van Barmhartigheid: Hongerigen voeden, dorstigen laven, naakten kleden, vreemdelingen herbergen, zieken verzorgen, gevangenen bezoeken, doden begraven.Schilderij Analyse: Anoniem meester van Alkmaar, symboliek en betekenis.Hedendaagse Vertaling: Toepassen van de 7 werken van barmhartigheid in de moderne tijd.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 5/ 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat het betekent om Joods te zijn.De leerling kan het verschil benoemen tussen Joods zijn door geboorte en Joods zijn door religie.De leerling kan uitleggen hoe het mogelijk is dat niet alle Joden religieus zijn.Inhoud:Wat het betekent om Joods te zijn: Uitleg van de Joodse identiteit, inclusief religie, cultuur en etniciteit.Joods zijn door geboorte vs. religie: Verschil tussen Joods zijn door afstamming (Joodse moeder) en bekering tot het geloof.Niet alle Joden zijn religieus: Verschillen tussen religieuze en culturele Joden, en hoe sommige Joden geen religieuze praktijk volgen.

Leerdoelen:De leerling is in staat om de belangrijkste kenmerken van de orthodoxe Joodse stroming te beschrijven.De leerling kan uitleggen wat orthodoxe Joden geloven en welke tradities zij volgen.De leerling kan chassidische Joden herkennen aan hun specifieke kleding en gewoonten.De leerling begrijpt de verschillen tussen conservatieve en liberale Joden.De leerling kan de belangrijkste geloofsovertuigingen van zowel conservatieve als liberale Joden uitleggen.Inhoud:Kenmerken van het orthodoxe Jodendom: Strikte naleving van de Joodse wet en tradities in het dagelijks leven.Wat orthodoxe Joden geloven: Geloof in de goddelijke oorsprong van de Thora en naleving van rituelen zoals sabbat en koosjer eten.Chassidische Joden: Herkenbare kleding en gewoonten, zoals het belang van de rebbe en mystiek in het geloof.Verschillen tussen conservatieve en liberale Joden: Verschillende benaderingen van de Joodse wet, traditie en modernisering.Geloofsovertuigingen van conservatieve en liberale Joden: Flexibiliteit in rituelen en sociale vraagstukken zoals de rol van vrouwen.

Leerdoelen: De leerling kan de drie takken van de filosofie benoemen (Metafysica, Epistemologie, Waardetheorie) en het verschil met alledaagse meningen uitleggen.De leerling kan een deductief argument analyseren door premissen en conclusie te identificeren en te beoordelen of de conclusie logisch volgt uit de premissen.De leerling begrijpt kritisch denken en kan drogredenen herkennen die de kracht van een argument ondermijnen.De leerling herkent de rol van filosofie in het dagelijks leven en kan een eerlijke discussie voeren, zelfs bij meningsverschillen.Inhoud: De drie takken van filosofie:Metafysica: Onderzoekt de aard van de werkelijkheid en het bestaan.Epistemologie: Bestudeert kennis en hoe we zeker weten wat we weten.Waardetheorie: Richt zich op ethiek, moraal en esthetiek.Deductief argument:Het begrijpen van hoe een conclusie logisch volgt uit premissen, en het beoordelen van de geldigheid van argumenten.Kritisch denken en drogredenen:Het herkennen van drogredenen (zoals ad hominem en valse dilemma’s) die de kracht van een argument ondermijnen.Filosofie in het dagelijks leven:Het toepassen van filosofische inzichten bij het maken van keuzes en het voeren van respectvolle discussies, zelfs bij meningsverschillen.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van de plichtethiek te benoemen en uit te leggen.De leerling weet wie de grondlegger van de plichtethiek was en wat zijn achtergrond is.De leerling begrijpt de kern van de plichtethiek.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van de plichtethiek vindt en waarom.Inhoud:Plichtethiek: Definities en principes.Immanuel Kant: Biografie en filosofische bijdragen.Categorisch Imperatief: Uitleg en toepassingen.

Leerdoelen:De leerling kan herkennen en uitleggen hoe het christendom ontstond en waarom dit een belangrijke godsdienst werd.De leerling kan de belangrijkste personen uit de les benoemen, waaronder Jezus van Nazareth, Nero, Constantijn de Grote, en Theodosius I de Grote.Inhoud:Introductie: Het ontstaan en de verspreiding van het christendom in het Romeinse Rijk.Vervolgingen: De belangrijkste vervolgingen van christenen onder de verschillende keizerss zoals Nero.Bekering van Constantijn: De Slag bij de Milvische Brug en het Edict van Milaan (313 n.Chr.).Theodosius I: Het christendom als staatsgodsdienst in 380 n.Chr.

Leerdoelen:De leerling weet wat de Renaissance inhoudt.De leerling kan uitleggen wie Erasmus was en waar hij voor stond.De leerling weet wie Maarten Luther was en kan de invloed die hij heeft gehad op de geschiedenis beschrijven.De leerling is in staat om een beschrijving te geven van Calvijn en zijn leer.De leerling kan uitleggen wie Tetzel was en wat zijn werk inhield.Inhoud:Introductie: De context van de Reformatie in de 16e eeuw.Erasmus: Humanistische kritiek op de kerk, zijn pleidooi voor hervorming van binnenuit en "Lof der Zotheid".Luther: Zijn 95 stellingen (1517), kritiek op de aflatenhandel en vertaling van de Bijbel in het Duits.Calvijn: Predestinatieleer, invloed in Genève en de verspreiding van het calvinisme.De impact van de aflatenhandel op de Reformatie en de reactie van de kerk.

Deze les geeft een korte introductie op Museum Volkenkunde. Waar gaat het museum over en wat kan je er beleven? Kom het te weten in deze les.

Doe deze les voordat je met je klas het programma 'Geloven in de Wereld - VO' gaat doen. De leerlingen krijgen meer te horen over de verschillende geloven, diens verschillen en gelijkenissen. Bekijk de docentenhandleiding voor de toelichting bij de slides. Druk het onderstaande werkblad 'Geloven in de Wereld.pdf' af wanneer je met de klas de opdracht gaat doen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat levensbeschouwing is.De leerling kan begrijpen waarom levensbeschouwing belangrijk is voor zijn of haar eigen persoonlijke ontwikkeling.De leerling kan uitleggen wat godsdienst is.De leerling kan het verschil benoemen tussen levensbeschouwing, godsdienst en religie.Inhoud:Introductie van het vak levensbeschouwing.Bespreken waarom levensbeschouwing belangrijk is.Voorbeelden van levensbeschouwelijke vragen en hun impact op het dagelijks leven.

Leerdoelen:De leerling kan het verschil begrijpen tussen gewone ervaringen en bestaanservaringen.De leerling kan voorbeelden geven van beide soorten ervaringen uit zijn of haar eigen leven.De leerling kan reflecteren op de betekenis van bestaanservaringen en hoe deze het denken en voelen beïnvloeden.De leerling kan omschrijven wat de term levenservaring betekent.Inhoud:Bespreken wat gewone ervaringen zijn, met voorbeelden zoals eten, sporten, en naar school gaan.Bespreken wat bestaanservaringen zijn, met voorbeelden zoals het verliezen van een dierbare, een spirituele ervaring, of het krijgen van een kind.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 8 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen hoe de Islam is ontstaan.De leerling is in staat om een duidelijke beschrijving te geven van het leven van Mohammed.De leerling weet de bijzonderheden over Mekka en Medina uit de tijd van Mohammed.De leerling weet wie Abraham, Izaäk, en Ismaël waren.Inhoud:Pre-islamitisch Arabië: Sociale, culturele en religieuze context.Het Leven van Mohammed: Zijn jeugd, de eerste openbaring, migratie naar Medina.Arabische oorsprong van de Islam.Abraham.

Leerdoelen:De leerling weet wie de eerste opvolgers van Mohammed waren en wat er met hen is gebeurd.De leerling is in staat om uit te leggen hoe de twee hoofdstromingen binnen de Islam zijn ontstaan.De leerling weet wie de zonen van Ali waren.De leerling kan uitleggen wat het Ashura-feest inhoudt.Inhoud:Abu Bakr, Umar, Uthman en Ali: Leiderschap en erfenis.Uitbreiding van de Islam: Veroveringen en verspreiding van de islam.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 10 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat levensbeschouwing is.De leerling kan begrijpen waarom levensbeschouwing belangrijk is voor zijn of haar eigen persoonlijke ontwikkeling.De leerling kan uitleggen wat godsdienst is.De leerling kan het verschil benoemen tussen levensbeschouwing, godsdienst en religie.Inhoud:Introductie van het vak levensbeschouwing.Bespreken waarom levensbeschouwing belangrijk is.Voorbeelden van levensbeschouwelijke vragen en hun impact op het dagelijks leven.

Leerdoelen:De leerling kan het verschil begrijpen tussen gewone ervaringen en bestaanservaringen.De leerling kan voorbeelden geven van beide soorten ervaringen uit zijn of haar eigen leven.De leerling kan reflecteren op de betekenis van bestaanservaringen en hoe deze het denken en voelen beïnvloeden.De leerling kan omschrijven wat de term levenservaring betekent.Inhoud:Bespreken wat gewone ervaringen zijn, met voorbeelden zoals eten, sporten, en naar school gaan.Bespreken wat bestaanservaringen zijn, met voorbeelden zoals het verliezen van een dierbare, een spirituele ervaring, of het krijgen van een kind.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 5/ 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat het betekent om Joods te zijn.De leerling kan het verschil benoemen tussen Joods zijn door geboorte en Joods zijn door religie.De leerling kan uitleggen hoe het mogelijk is dat niet alle Joden religieus zijn.Inhoud:Wat het betekent om Joods te zijn: Uitleg van de Joodse identiteit, inclusief religie, cultuur en etniciteit.Joods zijn door geboorte vs. religie: Verschil tussen Joods zijn door afstamming (Joodse moeder) en bekering tot het geloof.Niet alle Joden zijn religieus: Verschillen tussen religieuze en culturele Joden, en hoe sommige Joden geen religieuze praktijk volgen.

Leerdoelen:De leerling is in staat om de belangrijkste kenmerken van de orthodoxe Joodse stroming te beschrijven.De leerling kan uitleggen wat orthodoxe Joden geloven en welke tradities zij volgen.De leerling kan chassidische Joden herkennen aan hun specifieke kleding en gewoonten.De leerling begrijpt de verschillen tussen conservatieve en liberale Joden.De leerling kan de belangrijkste geloofsovertuigingen van zowel conservatieve als liberale Joden uitleggen.Inhoud:Kenmerken van het orthodoxe Jodendom: Strikte naleving van de Joodse wet en tradities in het dagelijks leven.Wat orthodoxe Joden geloven: Geloof in de goddelijke oorsprong van de Thora en naleving van rituelen zoals sabbat en koosjer eten.Chassidische Joden: Herkenbare kleding en gewoonten, zoals het belang van de rebbe en mystiek in het geloof.Verschillen tussen conservatieve en liberale Joden: Verschillende benaderingen van de Joodse wet, traditie en modernisering.Geloofsovertuigingen van conservatieve en liberale Joden: Flexibiliteit in rituelen en sociale vraagstukken zoals de rol van vrouwen.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze module verdiept de kennis van joodse tradities, rituelen en de betekenis van belangrijke feesten zoals Pesach en Chanoeka. Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Kritisch Denken: Reflectie op verhalen en de waarden van feesten. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Waardering voor tradities, teksten en diverse feesten. Sociaal & Cultureel Bewustzijn: Inzicht in rol van rituelen en gemeenschapsleven. Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen waarden rondom afscheid.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling begrijpt uit welke delen de Tenach bestaat.De leerling kan de inhoud van de Tenach benoemen.De leerling is in staat om te begrijpen waarom de Tenach voor de Joodse cultuur zo belangrijk is.De leerling leert een paar belangrijke verhalen en figuren uit de Tenach kennen.De leerling kan uitleggen in welke taal de Tenach is geschreven.De leerling is in staat om het Hebreeuwse alfabet te herkennen.Inhoud:Overzicht van de drie delen van de Tenach: Thora, Nevi'im, Ketuvim.Belangrijke verhalen en figuren zoals Abraham, Mozes, David.Betekenis van de Tenach in de Joodse cultuur en religie.Hebreeuwse taal en het alfabet.Oefeningen met het herkennen van Hebreeuwse letters.

Leerdoelen:De leerling kan de belangrijkste rituelen van het jodendom, zoals geboorte, huwelijk en overlijden, benoemen en de betekenis ervan uitleggen.De leerling is in staat om de symboliek en de betekenis van specifieke rituelen, zoals de Bar Mitzvah, Bat Mitzvah en het besnijdenisritueel, te beschrijven en uit te leggen.De leerling begrijpt de historische achtergrond en de rol van rituelen in de joodse gemeenschap en kan deze uitleggen in termen van hun invloed op joodse identiteit en traditie.Inhoud:Uitleg van geboorte-, huwelijks- en overlijdensrituelen.Bar Mitzvah, Bat Mitzvah en besnijdenisritueel: symboliek en betekenis.Historische achtergrond van rituelen.Discussie over de invloed van rituelen op joodse identiteit en traditie.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze module duikt in de oorsprong, het kastenstelsel, de basisbegrippen (karma, dharma), heilige boeken, goden en rituelen van het Hindoeïsme. Burgerschapsdoelen die aan bod komen: Zelfbewustzijn: Reflectie op eigen culturele achtergrond en morele plichten. Respect & Intercultureel Bewustzijn: Waardering voor oude culturen, religieuze diversiteit en alternatieve levenswijzen. Kritisch Denken: Analyse van sociale ongelijkheid, ethische verantwoordelijkheid en waarden in feestelijke context. Maatschappelijke Betrokkenheid: Inzicht in maatschappelijke en culturele betekenis van rituelen.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen dat het Hindoeïsme vanaf de oorsprong een religie is, ontstaan vanuit een acculturatieproces.De leerling kan uitleggen wat het verschil is tussen het Hindoeïsme en andere wereldreligies.De leerling weet wat de oorsprong van de naam "hindoe" betekent.De leerling kan benoemen wie de Ariërs waren en welke invloed zij hebben gehad op het Hindoeïsme.Inhoud:Oorsprong en Ontwikkeling: Indusbeschaving, Vedische periode, invloeden van verschillende culturen.De samen smelting van culturen tot het huidige Hindoeïsme.

Leerdoelen:De leerling kan begrijpen wat een kaste is.De leerling kan in grote lijnen het ontstaan en de ontwikkeling van het kastenstelsel benoemen en de betekenis ervan in de hindoeïstische levensbeschouwing uitleggen.De leerling kan verwoorden wie Gandhi was en wat hij heeft gedaan voor de Dalits.Inhoud:Kastenstelsel: Brahmanen, Kshatriya’s, Vaishya’s, Shudra’s, Dalits.Sociale en Religieuze Implicaties: Dharma, karma en hun rol in het kastenstelsel. Ghandi en Dr. Ambedkar.

Leerdoelen: De leerling kan de drie takken van de filosofie benoemen (Metafysica, Epistemologie, Waardetheorie) en het verschil met alledaagse meningen uitleggen.De leerling kan een deductief argument analyseren door premissen en conclusie te identificeren en te beoordelen of de conclusie logisch volgt uit de premissen.De leerling begrijpt kritisch denken en kan drogredenen herkennen die de kracht van een argument ondermijnen.De leerling herkent de rol van filosofie in het dagelijks leven en kan een eerlijke discussie voeren, zelfs bij meningsverschillen.Inhoud: De drie takken van filosofie:Metafysica: Onderzoekt de aard van de werkelijkheid en het bestaan.Epistemologie: Bestudeert kennis en hoe we zeker weten wat we weten.Waardetheorie: Richt zich op ethiek, moraal en esthetiek.Deductief argument:Het begrijpen van hoe een conclusie logisch volgt uit premissen, en het beoordelen van de geldigheid van argumenten.Kritisch denken en drogredenen:Het herkennen van drogredenen (zoals ad hominem en valse dilemma’s) die de kracht van een argument ondermijnen.Filosofie in het dagelijks leven:Het toepassen van filosofische inzichten bij het maken van keuzes en het voeren van respectvolle discussies, zelfs bij meningsverschillen.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat ethiek inhoudt.De leerling kent de methoden die worden gebruikt om ethiek te bedrijven.De leerling kan het verschil uitleggen tussen intrinsieke waarden en instrumentele waarden.De leerling kent de belangrijke (basis)termen die worden gebruikt bij ethiek.De leerling kan het verschil aangeven tussen persoonlijk moraal en gemeenschappelijk moraal.De leerling weet wat cultuurrelativisme inhoudt.De leerling is in staat om uit te leggen wat universeel moraal betekent.De leerling kan de belangrijkste verschillen tussen christelijke ethiek en wijsgerige ethiek benoemen.Inhoud:Normen en Waarden: Definitie en voorbeelden.Deugdethiek: Karakter en morele kwaliteiten.Intrinsieke en Instrumentele Waarden: Eigenwaarde versus middelen tot een doel.Christelijke vs. Filosofische Ethiek: Vergelijking en contrast.Moraal: Gemeenschappelijk, persoonlijk en universeel.Nieuwe Normen en Waarden: Veranderende maatschappelijke normen.

Leerdoelen:De leerling is instaat om de inhoud van de plichtethiek te benoemen en uit te leggen.De leerling weet wie de grondlegger van de plichtethiek was en wat zijn achtergrond is.De leerling begrijpt de kern van de plichtethiek.De leerling kan duidelijk uitleggen wat hij of zij zelf van de plichtethiek vindt en waarom.Inhoud:Plichtethiek: Definities en principes.Immanuel Kant: Biografie en filosofische bijdragen.Categorisch Imperatief: Uitleg en toepassingen.

Leerdoelen:De leerling kan herkennen en uitleggen hoe het christendom ontstond en waarom dit een belangrijke godsdienst werd.De leerling kan de belangrijkste personen uit de les benoemen, waaronder Jezus van Nazareth, Nero, Constantijn de Grote, en Theodosius I de Grote.Inhoud:Introductie: Het ontstaan en de verspreiding van het christendom in het Romeinse Rijk.Vervolgingen: De belangrijkste vervolgingen van christenen onder de verschillende keizerss zoals Nero.Bekering van Constantijn: De Slag bij de Milvische Brug en het Edict van Milaan (313 n.Chr.).Theodosius I: Het christendom als staatsgodsdienst in 380 n.Chr.

Leerdoelen:De leerling weet wat de Renaissance inhoudt.De leerling kan uitleggen wie Erasmus was en waar hij voor stond.De leerling weet wie Maarten Luther was en kan de invloed die hij heeft gehad op de geschiedenis beschrijven.De leerling is in staat om een beschrijving te geven van Calvijn en zijn leer.De leerling kan uitleggen wie Tetzel was en wat zijn werk inhield.De leerling kan een historisch figuur uit de Reformatie onderzoeken en met behulp van AI-chatbots een kritisch debat voeren over zijn ideeën en betrouwbaarheid.Inhoud:Introductie: De context van de Reformatie in de 16e eeuw.Erasmus: Humanistische kritiek op de kerk, zijn pleidooi voor hervorming van binnenuit en "Lof der Zotheid".Luther: Zijn 95 stellingen (1517), kritiek op de aflatenhandel en vertaling van de Bijbel in het Duits.Calvijn: Predestinatieleer, invloed in Genève en de verspreiding van het calvinisme.De impact van de aflatenhandel op de Reformatie en de reactie van de kerk.Onderzoek en debat met AI over een Reformatiefiguur.

De volgende onderwerpen gaan we behandelen:Ethiek en moraalUtilismeHedonismeDeugdethiekPlichtethiek Bonhoeffer

Tijdens deze les wordt uitgelegd wat ethiek eignelijk is. Wat zijn normen en waarden en wat zijn deugden. Hoe komt het dat normen en waarden veranderen. Hoe kom je aan je normen en waarden? Wat heeft invloed op jouw eigen normen en waarden?

Het utilisme staat voor het geluk van de meerderheid. De meerderheid heeft altijd gelijk en bepaalt of iets goed of fout is. De meerderheid heeft dus altijd gelijk.Belangrijke personen:Jeremy BenthamJohn Stuart Mill

De volgende onderwerpen gaan we behandelen:Ethiek en moraalUtilismeHedonismeDeugdethiekPlichtethiek Bonhoeffer

Tijdens deze les wordt uitgelegd wat ethiek eignelijk is. Wat zijn normen en waarden en wat zijn deugden. Hoe komt het dat normen en waarden veranderen. Hoe kom je aan je normen en waarden? Wat heeft invloed op jouw eigen normen en waarden?

Het utilisme staat voor het geluk van de meerderheid. De meerderheid heeft altijd gelijk en bepaalt of iets goed of fout is. De meerderheid heeft dus altijd gelijk.Belangrijke personen:Jeremy BenthamJohn Stuart Mill

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw. Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip filosofie betekent.De leerling kan uitleggen wie Socrates was, wanneer hij leefde, en hoe hij aan zijn einde kwam.De leerling kan de werkwijze van Socrates uitleggen aan een ander.De leerling weet wat sofisten zijn.De leerling is in staat om aan te geven wat hij of zij van de filosofie van Socrates vindt.Inhoud:Definitie van Filosofie: Wat is filosofie?Socrates: Zijn leven, werkwijze en dood.Sofisten: Wie ze waren en wat ze onderwezen.Socratisch debat.Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over de filosofie van Socrates en de sofisten.

Leerdoelen:De leerling neemt kennis van de werken van Plato in de drie verschillende periodes van zijn filosofie.De leerling begrijpt de allegorie van de grot en kan deze interpreteren.De leerling kan de Ideeënleer van Plato uitleggen.De leerling is in staat om een eigen mening duidelijk te formuleren over de leer van Plato.Inhoud:Werken van Plato: Overzicht van zijn drie periodes.Allegorie van de Grot: Uitleg en interpretatie.Ideeënleer: Wat is de Ideeënleer?Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over Plato's ideeën.

Doelgroep: Leerlingen van de middelbare school, onderbouw. Tijdsduur: 6 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling kan uitleggen wat het jodendom is.De leerling kan belangrijke Joodse begrippen (zoals Torah, synagoge, rabbi, kasjroet) definiëren.De leerling kan de belangrijkste Joodse symbolen (zoals Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit) herkennen en hun betekenis uitleggen.De leerling begrijpt het concept van monotheïsme binnen het jodendom.Inhoud:Inleiding tot het Jodendom: Geschiedenis en basisprincipes.Belangrijke Begrippen: Torah, synagoge, rabbi, kasjroet.Symbolen: Menora, Davidster, Mezoeza, Tallit.Monotheïsme: Betekenis en invloed op het jodendom.

Leerdoelen:De leerling kan de verhalen van Abraham, Isaak en Jakob navertellen.De leerling kan het verbond met God uitleggen.De leerling kan de betekenis van de patriarchen voor het jodendom beschrijven.Inhoud:Verhalen van de Patriarchen: Abraham, Isaak, Jakob.Verbond met God: Belang en betekenis.Betekenis voor het Jodendom: Historische en religieuze invloed.

Tijdsduur: 7 lessen van 45 minuten. Inclusief toets.Deze lessenserie biedt ook de mogelijkheid voor zelfstandig leren door de leerlingen. Elk onderdeel van de les is ingesproken en beschikbaar gesteld, waardoor leerlingen de les zelfstandig kunnen beluisteren indien gewenst.

Leerdoelen:De leerling weet wat het begrip filosofie betekent.De leerling kan uitleggen wie Socrates was, wanneer hij leefde, en hoe hij aan zijn einde kwam.De leerling kan de werkwijze van Socrates uitleggen aan een ander.De leerling weet wat sofisten zijn.De leerling is in staat om aan te geven wat hij of zij van de filosofie van Socrates vindt.Inhoud:Definitie van Filosofie: Wat is filosofie?Socrates: Zijn leven, werkwijze en dood.Sofisten: Wie ze waren en wat ze onderwezen.Socratisch debat.Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over de filosofie van Socrates en de sofisten.

Leerdoelen:De leerling neemt kennis van de werken van Plato in de drie verschillende periodes van zijn filosofie.De leerling begrijpt de allegorie van de grot en kan deze interpreteren.De leerling kan de Ideeënleer van Plato uitleggen.De leerling is in staat om een eigen mening duidelijk te formuleren over de leer van Plato.Inhoud:Werken van Plato: Overzicht van zijn drie periodes.Allegorie van de Grot: Uitleg en interpretatie.Ideeënleer: Wat is de Ideeënleer?Persoonlijke Reflectie: Eigen mening over Plato's ideeën.

Doelgroep:Leerlingen van de middelbare school, bovenbouw.Tijdsduur:6 lessen van 45 minuten.Inclusief toets.

Leerdoelen:De leerling weet wie de machthebbers waren over Israël ten tijde van het leven van Jezus.De leerling kan uitleggen waarom de streek Galilea belangrijk is.De leerling begrijpt waarom Jeruzalem, en met name de tempel, zo belangrijk was.De leerling kan de volgende termen uitleggen: Farizeeën, Zeloten, en Essenen.De leerling is in staat om het begrip "God van het verbond" uit te leggen.De leerling weet wat het begrip apocalyptiek inhoudt en hoe dit moet worden geduid.Inhoud:Overzicht van de Romeinse overheersing en de rol van keizers zoals Augustus en Tiberius.Herodes de Grote en zijn nalatenschap.De rol van de Sanhedrin en de hogepriester.Pilatus en zijn bestuur.

Leerdoelen:De leerling weet uit hoeveel boeken de Bijbel bestaat.De leerling kan de twee talen noemen waarin de Bijbel is geschreven.De leerling weet hoeveel Bijbelboeken er zijn.De leerling kan uitleggen waar het Oude Testament en het Nieuwe Testament over gaan.De leerling begrijpt wat de term "familie van Abraham" betekent.Inhoud:Indeling van de Bijbel: Oude Testament (39 boeken) en Nieuwe Testament (27 boeken).Genres: historische boeken, poëzie en wijsheid, profetische boeken, evangeliën, brieven, apocalyptische literatuur.Voorbeelden van elk genre.