Epistulae
Syllabus B1.2.1
Het leven van Cicero
Lesduur is: 180 minOnderdelen in deze les
Syllabus B1.2.1
Het leven van Cicero
Waar is Cicero geboren?
Wat is een homō novus?
Zet de gebeurtenissen in de goede volgorde!
Scr. Romae m. Apr. an. 62
M. TULLIUS M. F. CICERO S. D. CN. POMPEIO CN. F. MAGNO IMPERATORI
S. t. e. q. v. b.; e. <v.>
quas (r.1)
aanwijzend voornaamwoord
betrekkelijk voornaamwoord
persoonlijk voornaamwoord
vragend voornaamwoord
Ex litteris tuis,
quas publice misisti,
cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem;
tantam enim spem oti ostendisti,
qua<nta>m ego semper omnibus te uno fretus pollicebar.
Sed hoc scito,
tuos veteres hostis, novos amicos,
vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos
iacere.
pollicebar (r.4)
Welke tijd en waarom?
Welke groepen mensen worden genoemd?
Latijnse woorden!
Ad me autem litteras quas misisti,
quamquam exiguam significationem tuae erga me voluntatis habebant,
tamen mihi scito iucundas fuisse.
ad me (r.1)
In antithese met welk woord in tekst a?
Nulla enim re tam laetari soleo
quam meorum officiorum conscientia;
quibus si quando non mutue respondetur,
apud me plus offici residere facillime patior.
Illud non dubito,
quin,
si te mea summa erga te studia parum mihi adiunxerint,
res publica nos inter nos conciliatura coniuncturaque sit.
populares / optimates?
Ac ne ignores quid ego in tuis litteris desiderarim, scribam aperte, sicut et mea natura et nostra amicitia postulat.
quid ego ... desiderarim (r.1)
Welk Latijns woord in het vervolg geeft de inhoud hiervan weer?
nostra amicitia (r.2)
Welk Latijns tekstelement in het vervolg geeft de inhoud hiervan weer?
Catilina?
Res eas gessi,
quarum aliquam in tuis litteris
et nostrae necessitudinis et rei publicae causa
gratulationem exspectavi;
quam ego abs te praetermissam esse arbitror,
quod verer<er>e ne cuius animum offenderes.
Sed scito ea,
quae nos pro salute patriae gessimus,
orbis terrae iudicio ac testimonio
comprobari;
quae,
cum veneris,
tanto consilio tantaque animi magnitudine a me gesta esse
cognosces,
ut tibi
multo maiori quam Africanus fuit
[a] me non multo minore<m> quam Laelium
facile
et in re publica et in amicitia
adiunctum esse patiare.
Scr. Leucade VII Id. Nov. an. 50
TULLIUS TIRONI SUO S. P. D. ET CICERO ET Q. FRATER ET Q. F.
Loop naar de kaart ...
... en wijs de route van Cicero en zijn gezelschap aan.
1
m
00
s
Varie sum adfectus tuis litteris,
valde priore pagina perturbatus,
paulum altera recreatus.
Varie (r.1)
Welke twee emoties? Latijnse woorden!
Zoals zo vaak hebben we de brief van Tiro niet.
Beschrijf zo nauwkeurig mogelijk de inhoud ervan.
Qua re nunc quidem non dubito
quin,
quo<a>d plane valeas,
te neque navigationi neque viae committas.
Satis te mature videro,
si plane confirmatum videro.
De medico
et tu bene existimari scribis
et ego sic audio,
sed plane curationes eius non probo.
Ius enim dandum tibi non fuit,
cum κακοστóµαχος esses.
Sed tamen
et ad illum scripsi accurate
et ad Lysonem.
dandum (r.7)
Vorm?
Ius enim dandum tibi non fuit,
cum κακοστóµαχος esses.
Sed tamen
et ad illum scripsi accurate
et ad Lysonem.
illum (r.8)
Wie?
Sed tamen (r.8)
Schrijf nauwkeurig op wat Cicero met deze woorden bedoelt.
Waarom heeft Cicero kennelijk ook aan Lyso een brief geschreven?
korte vertaaltraining
Ad Curium vero,
suavissimum hominem
et summi offici
summaeque humanitatis,
multa scripsi,
in his etiam ut
...,
te ad se traferret.
in his etiam ut,
si tibi videretur,
te ad se traferret.
Ad Curium vero,
suavissimum hominem et summi offici summaeque humanitatis,
multa scripsi,
in his etiam ut,
si tibi videretur,
te ad se traferret.
Wat heeft Cicero kennelijk geschreven aan Curius?
Lyso enim noster
vereor ne neglegentior sit,
primum quia omnes Graeci,
deinde quod,
cum a me litteras accepisset,
mihi nullas remisit.
Welke twee redenen geeft Cicero voor zijn wantrouwen jegens Lyso?
Sed eum tu laudas;
tu igitur,
quid faciendum sit,
iudicabis.
iudicabis (r.7)
Welk besluit moet Tiro nemen?
Illud,
mi Tiro,
te rogo,
sumptu ne parcas ulla in re,
quod ad valetudinem opus sit.
Scripsi ad Curium quod dixisses daret.
Medico ipsi puto aliquid dandum esse,
quo sit studiosior.
In deze zin geeft Cicero financiele aanwijzingen.
Welke?
korte vertaaltraining
Innumerabilia tua sunt in me officia ...
Omnia viceris, ...
Omnia viceris, si, ut spero, te validum videro.
Innumerabilia tua sunt in me officia,
domestica, forensia, urbana, provincialia,
in re privata, in publica, in studiis, in litteris nostris:
Stilistische middelen in r.1-3?
omnia viceris si,
ut spero,
te validum videro.
Ego puto te bellissime,
si recte erit,
cum quaestore Mescinio decursurum.
Non inhumanus est
teque,
ut mihi visus est,
diligit.
Sed cum valetudini tuae diligentissime consulueris,
tum,
mi Tiro,
consulito navigationi.
Nulla in re iam te festinare volo.
Nihil laboro, nisi ut salvus sis.
Wat zegt paragraaf 3 over de vriendschap
tussen Cicero en Tiro?
Sic habeto,
mi Tiro,
neminem esse
qui me amet,
quin idem te amet;
et cum tua et mea maxime interest te valere,
tum multis est curae.
Met welke twee Latijnse woorden in r.1-3 wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten vriendschap?
Adhuc,
dum mihi nullo loco deesse vis,
numquam te confirmare potuisti;
nunc te nihil impedit.
Welk compliment aan Tiro bevatten de regels 3-5
(Adhuc ... impedit)
Omnia depone, corpori servi.
Quantam diligentiam in valetudinem tuam contuleris,
tanti me fieri a te iudicabo.
Vale, mi Tiro, vale, vale et salve.
Lepta tibi salutem dicit et omnes. Vale.
VII Id. Nov. Leucade.
Wordt er nou ergens in deze brief iets
gezegd over de vriendschap van Tiro voor Cicero?
Scr. Asturae VIII Id. Mart. an. 45
<CICERO ATTICO SAL.>
Gebeurtenissen in 45?
De me excusando apud Appuleium
dederam ad te pridie litteras.
ded-era-m (r.1)
praesens
imperfectum
perfectum
plusquamperfectum
dederam (r.1)
Leg uit dat Cicero zich verplaatst in de lezer.
negoti (r.2)
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
Nihil esse negoti arbitror.
Quemcumque appellaris,
nemo negabit.
Sed Septimium vide et Laenatem et Statilium;
tribus enim opus est.
Sed mihi Laenas totum receperat.
Met welk Latijns woord vat Cicero samen wat geregeld moet worden?
Quod scribis a Iunio te appellatum,
omnino Cornificius locuples est;
sed tamen scire velim
quando dicar spopondisse,
et pro patre anne pro filio.
tamen (r.7)
Welke tegenstelling?
Neque eo minus,
ut scribis,
procuratores Cornifici et Appuleium praediatorem videbis.
vertaaloefening
Quod ...
Quod me ab hoc maerore recreari vis, ...
Nihil enim de maerore minuendo scriptum ab ullo est ...
quod ego non domi tuae legerim.
vīs en vīs?
Quod me ab hoc maerore recreari vis,
facis ut omnia;
sed me mihi non defuisse
tu testis es.
Nihil enim de maerore minuendo scriptum ab ullo est,
quod ego non domi tuae legerim.
Hoe heeft Cicero zichzelf geprobeerd te troosten?
Sed omnem consolationem vincit dolor.
Wat valt op in de volgorde van de woorden?
Quin etiam feci,
quod profecto ante me nemo,
ut ipse me per litteras consolarer.
Hoe probeert Cicero zichzelf te troosten?
Quem librum ad te mittam,
si descripserint librarii.
Adfirmo tibi
nullam consolationem esse talem.
vertaaltraining
Je kunt zelfstandig een Latijnse tekst vertalen.
Totos dies scribo,
(vis enim urget) (r.2)
sed relaxor tamen (r.2-3)
omniaque nitor
non ad animum (...) reficiendum (r.3-4)
idque faciens (r.4)
Totos dies scribo,
non quo proficiam quid,
sed tantisper impedior
– non equidem satis (vis enim urget),
sed relaxor tamen,
omniaque nitor
non ad animum sed ad vultum ipsum, si queam, reficiendum,
Met welk Latijns woord geeft Cicero het doel van het schrijven aan?
idque faciens
interdum mihi peccare
videor,
interdum peccaturus esse,
nisi faciam.
id (r.4)
Citeer het tekstelement uit het voorafgaande.
peccare (r.5)
Wat bedoelt Cicero?
peccaturus esse (r.5-6)
Wat bedoelt Cicero?
Solitudo aliquid adiuvat,
sed multo plus proficeret,
si tu tamen interesses.
tamen (r.7)
Welke tegenstelling?
Quae mihi una causa est
hinc discedendi;
nam pro malis recte habebat.
r.4-7: anafoor, alliteratie, asyndeton, chiasme?
Quamquam <id> ipsum doleo.
Non enim iam in me idem esse poteris.
Perierunt illa, quae amabas.
id ipsum (r.9)
Wat bedoeld?
Quamquam <id> ipsum doleo.
Non enim iam in me idem esse poteris.
Perierunt illa, quae amabas.
De Bruti ad me litteris
scripsi ad te antea.
Prudenter scriptae,
sed nihil quod me adiuvaret.
Quod ad te scripsit
id vellem,
ut ipse adesset.
Wat stond er in de twee genoemde brieven?
Certe aliquid,
quoniam me tam valde amat,
adiuvaret.
amat (r.4)
Het onderwerp is:
Atticus
Brutus
Cicero
Pansa
Quod si quid scies,
scribas ad me velim,
maxime autem Pansa quando.
vellem (r.3) en velim (r.5)
Verschil in tijd??
De Attica doleo,
credo tamen Cratero.
Piliam angi veta.
Satis est
<me> maerere pro omnibus.
