Vraag en aanbod – les 5
Consumentensurplus en producentensurplus
Theorieles
Vraag en aanbod – les 5
Consumentensurplus en producentensurplus
Theorieles
de begrippen consumentensurplus en producentensurplus uitleggen.
(veranderingen van) het consumentensurplus en producentensurplus berekenen en arceren in een grafiek.
2
Leerdoelen
Aan het eind van de les kan ik:
Betalingsbereidheid: de prijs die de consument maximaal bereid is te betalen
Consumentensurplus: het verschil tussen de betalingsbereidheid en de te betalen prijs
DE KOPERS EN HUN SURPLUS
De vraag
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Prijs (P)
Gevraagde hoeveelheid (Qv)
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Voorbeeld met 10 kopers
Stel prijs is 5
Twee belangrijke begrippen
“Ik ben bereid 9 te betalen en ik hoef maar 5 te betalen. Aaaah, dat voelt goed!”
3
Leveringsbereidheid: de prijs die de producent minimaal wil ontvangen (dat kan de kostprijs zijn maar niet per se)
Producentensurplus: het verschil tussen de te ontvangen prijs en de leveringsbereidheid
DE VERKOPERS EN HUN SURPLUS
Het aanbod
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Prijs (P)
Aangeboden hoeveelheid (Qa)
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Voorbeeld met 10 verkopers
Twee belangrijke begrippen
Stel prijs is 5
“Ik ben bereid voor 3 te verkopen en ik ontvang 5. Oeh, dat voelt lekker!”
4
HET MARKTMECHANISME
Het vrije spel van vraag en aanbod
Het vrije spel van vraag en aanbod
Als de vraag naar een product toeneemt
…dan stijgt de prijs…
…hierdoor neemt de winst per product toe en stijgt het aanbod.
Als de vraag naar een product afneemt
…dan daalt de prijs…
…hierdoor neemt de winst per product af en daalt het aanbod.
Het marktmechanisme
evenwichts-prijs
evenwichts-hoeveelheid
5
P
2
3
4
5
1
0
7
5
3
2
1
10
9
8
6
4
7
8
9
10
6
.
Qa, Qv
.
.
HET TOTALE SURPLUS
De som van het consumenten- en producentensurplus
Het totale surplus is de som van:
het consumentensurplus: het verschil tussen de betalingsbereidheid en de te betalen prijs
het producentensurplus: het verschil tussen de te ontvangen prijs en de leveringsbereidheid
Opmerkingen
6
P
Qa, Qv
2
3
4
5
1
0
7
5
3
2
1
10
9
8
6
4
7
8
9
10
6
.
7
VRAAGLIJN EN SURPLUS
Antwoorden (1/2)
HAVO
VWO
8
VRAAGLIJN EN SURPLUS
Antwoorden (2/2)
HAVO
VWO
De prijs van andere producten is gedaald.
Het inkomen van consumenten is gedaald.
De behoeften van de consument zijn veranderd.
Het aantal consumenten is gedaald.
9
AANBODLIJN EN SURPLUS
Antwoorden (1/2)
HAVO
VWO
10
AANBODLIJN EN SURPLUS
Antwoorden (2/2)
HAVO
VWO
Een afname van de loonkosten per product.
Een afname van de productiekosten per product door innovatie (nieuwe machines).
Een toename van het aantal producenten.
11
SURPLUS ARCEREN
Antwoorden (1/3)
Het verschil tussen de betalingsbereidheid en de te betalen prijs.
Bij een prijs van € 6,- is de vraag gelijk aan 6.000 stuks.
HAVO
VWO
12
SURPLUS ARCEREN
Antwoorden (2/3)
Het verschil tussen de te ontvangen prijs en de leveringsbereidheid.
HAVO
VWO
13
SURPLUS ARCEREN
Antwoorden (3/3)
HAVO
VWO