Welkom
Stop je telefoon in je kluisje
Pak de juiste spullen en ga zitten
Wacht op instructie
minute
second
Welkom
Stop je telefoon in je kluisje
Pak de juiste spullen en ga zitten
Wacht op instructie
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Opstart
Blz. 14 , schrift, rekenmachine
L1 blz. 13 ik kan rekenen met procentuele stijging en daling
Ik kan procentuele toename en afname berekenen
Ikan rekenen met procenten en grote getallen
PPT H1.2 en H1.3
Opdr. 16 samen en TO (15), volgens leerroute 17 t/m 26
Opdr. 22 op blz. 16
Opdr. 27, TO(19), 28 t/m 36 volgens leerroute
L2
Wat je niet afhebt!
Deze slide heeft geen instructies
De stelling van Pythagoras
Open met herkenning: leerlingen kennen vaak al rechthoekige driehoeken en kwadraten, maar hebben de formule nog niet altijd stevig paraat.
Leerdoel
Ik kan de stelling van Pythagoras herkennen en gebruiken om een ontbrekende zijde in een rechthoekige driehoek te berekenen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij Pythagoras?
Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: driehoek, rechte hoek, schuine zijde, kwadraat, formule.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een rechthoekige driehoek?
Een rechthoekige driehoek heeft één hoek van 90°
De zijde tegenover die rechte hoek heet de schuine zijde
De twee andere zijden heten de rechthoekszijden
De stelling van Pythagoras geldt alleen bij dit type driehoek
Benadruk dat leerlingen eerst moeten controleren of de driehoek rechthoekig is. Dat is een veelgemaakte fout.
De formule
Bij een rechthoekige driehoek geldt:
a² + b² = c²
Hierbij zijn a en b de rechthoekszijden en is c de schuine zijde.
De schuine zijde is altijd de langste zijde.
Schrijf eventueel een driehoek op het bord en label a, b en c. Koppel de letters direct aan de plek in de driehoek.
Wat betekenen de kwadraten?
a² betekent: a × a
b² betekent: b × b
c² betekent: c × c
Je telt dus de oppervlakten van twee kwadraten bij elkaar op
Samen zijn die gelijk aan het vierkant op de schuine zijde
Leg kort de link met oppervlakte: de stelling gaat over kwadraten op de zijden, niet alleen over losse lengtes.
Wanneer gebruik je deze stelling?
Je gebruikt de stelling van Pythagoras als:
je een rechthoekige driehoek hebt
je twee zijden kent
je de derde zijde wilt berekenen
Heb je geen rechthoekige driehoek, dan mag deze formule niet gebruikt worden.
Laat leerlingen hardop de drie voorwaarden noemen voordat ze gaan rekenen.
Wanneer mag je de stelling van Pythagoras gebruiken?
Bij elke driehoek
Bij een rechthoekige driehoek
Bij een gelijkzijdige driehoek
Bij een stompe hoek
Controleer of leerlingen de kernvoorwaarde herkennen: alleen bij een rechthoekige driehoek.
Vul de juiste woorden in
In een rechthoekige driehoek geldt de formule a² + b² = c². De zijde tegenover de rechte hoek heet de schuine zijde. Die zijde is altijd het langst.
Deze invuloefening herhaalt de basistaal en de formule uit de eerste theorieblok.
Voorbeeld: schuine zijde berekenen
Gegeven: a = 3 en b = 4
Dan geldt:
a² + b² = c²
3² + 4² = c²
9 + 16 = c²
25 = c²
c = 5
De schuine zijde is dus 5.
Gebruik dit klassieke voorbeeld om zelfvertrouwen op te bouwen. Wijs erop dat je pas op het einde wortelt.
Voorbeeld: rechthoekszijde berekenen
Gegeven: c = 13 en a = 5
Dan geldt:
a² + b² = c²
5² + b² = 13²
25 + b² = 169
b² = 144
b = 12
De ontbrekende rechthoekszijde is 12.
Hier zit de didactische draai: bij een rechthoekszijde moet je eerst aftrekken en daarna de wortel nemen.
Stappenplan
Kijk of de driehoek rechthoekig is
Zoek de schuine zijde
Schrijf de formule op: a² + b² = c²
Vul de bekende getallen in
Reken de machten uit
Los de vergelijking op
Controleer of je antwoord logisch is
Benadruk stap 2: verkeerde keuze van de schuine zijde veroorzaakt vaak fouten in de rest van de berekening.
Video: uitleg van de theorie
Een uitlegvideo kan helpen om de stappen nog eens rustig te zien.
Let in een video vooral op:
waar de schuine zijde zit
wanneer je optelt of aftrekt
waarom je op het einde soms de wortel neemt
Omdat geen specifieke videolinks zijn meegegeven, blijft deze slide algemeen. De docent kan hier eigen EDI-video of methodevideo toevoegen.
Wat doe je eerst als je een rechthoekszijde zoekt?
Optellen
Worteltrekken
Aftrekken
Delen
Sluit aan bij het verschil tussen voorbeeld 6 en 7: bij een rechthoekszijde eerst aftrekken, daarna worteltrekken.
Maak het stappenplan compleet
Controleer eerst of de driehoek rechthoekig is. Zoek daarna de schuine zijde. Vul dan de formule in en reken de machten uit. Aan het eind controleer je of je antwoord logisch is.
Laat leerlingen het stappenplan hardop meelezen als nabespreking.
Welke stap vind jij het belangrijkst bij Pythagoras?
Verwachte elementen: controleren op rechthoekige driehoek, schuine zijde goed kiezen, formule invullen, bij rechthoekszijde eerst aftrekken en daarna wortel nemen.
Opdracht 1: bereken de schuine zijde
Bereken c bij:
a = 6, b = 8
a = 5, b = 12
a = 9, b = 12
Gebruik steeds:
a² + b² = c²
Laat leerlingen eerst de formule opschrijven voordat ze gaan uitrekenen. Mogelijke antwoorden: 10, 13 en 15.
Opdracht 2: bereken een rechthoekszijde
Bereken de ontbrekende zijde.
c = 10, a = 6
c = 25, b = 24
c = 17, a = 8
Denk aan: eerst aftrekken, daarna worteltrekken.
Mogelijke antwoorden: 8, 7 en 15. Bespreek het verschil met opdracht 1.
Veelgemaakte fouten
De schuine zijde verkeerd kiezen
De formule gebruiken bij een driehoek die niet rechthoekig is
Vergeten dat c² bij de schuine zijde hoort
Vergeten om op het einde de wortel te nemen
Optellen terwijl je eigenlijk moet aftrekken
Laat zien dat veel fouten niet in het rekenen zitten, maar in het herkennen van de situatie.
Toepassingen in de praktijk
De stelling van Pythagoras wordt gebruikt bij:
afstanden op een plattegrond
hoogtes en diagonalen
ladders tegen een muur
diagonalen in een rechthoek
Je rekent steeds met een rechthoekige driehoek.
Houd de koppeling wiskundig: het gaat om herkennen waar in een situatie een rechthoekige driehoek verborgen zit.
Wat is de schuine zijde bij een rechthoekige driehoek?
De kortste zijde
De zijde van 90°
De zijde tegenover 90°
Een rechthoekszijde
Distractors sluiten aan bij veelgemaakte fouten uit de opdrachten en de foutenslide.
Vul de fouten en toepassingen aan
Een veelgemaakte fout is dat leerlingen de schuine zijde verkeerd kiezen. Ook gebruiken ze de formule soms bij een driehoek die niet rechthoekig is. In de praktijk gebruik je Pythagoras bijvoorbeeld bij een ladder tegen een muur of bij een diagonaal in een rechthoek.
Koppelt foutenanalyse aan praktische situaties waarin een rechthoekige driehoek verborgen zit.
Exitvraag
Deze slide heeft geen instructies
Waar kun jij Pythagoras in het dagelijks leven zien?
Bespreek voorbeelden waarin leerlingen een rechthoekige driehoek herkennen, zoals een ladder tegen een muur, een diagonaal of een hoogte.
Wat heb jij vandaag geleerd over Pythagoras?
Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld: schuine zijde herkennen, formule gebruiken, of verschil tussen optellen en aftrekken.
Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Gebruik antwoorden om te zien welke uitleg het meest steun gaf: voorbeeldsom, stappenplan, video of opdrachten.
Welk onderdeel vond jij nog lastig?
Verwachte thema’s: schuine zijde kiezen, aftrekken bij rechthoekszijde, wortel nemen, of herkennen van een rechthoekige driehoek.
Begrippenlijst
rechthoekige driehoek - driehoek met één hoek van 90°
rechte hoek - hoek van negentig graden
schuine zijde - zijde tegenover de rechte hoek, ook de langste zijde
rechthoekszijde - een van de twee zijden die samen de rechte hoek vormen
stelling van Pythagoras - regel waarmee je in een rechthoekige driehoek een ontbrekende zijde kunt berekenen
kwadraat - een getal vermenigvuldigd met zichzelf
wortel - bewerking waarmee je van bijvoorbeeld 25 teruggaat naar 5
Deze slide heeft geen instructies