Les 1 - H2 Voorkennis Stelling van Pythagoras

Welkom                         

Stop je telefoon in je kluisje                     


Pak de juiste spullen en ga zitten      


Wacht op instructie                                  


                     

3

minute

00

second

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom                         

Stop je telefoon in je kluisje                     


Pak de juiste spullen en ga zitten      


Wacht op instructie                                  


                     

3

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Opstart

Blz. 14 , schrift, rekenmachine

L1 blz. 13 ik kan rekenen met procentuele stijging en daling

Ik kan procentuele toename en afname berekenen

Ikan rekenen met procenten en grote getallen


PPT H1.2 en H1.3

Opdr. 16 samen en TO (15), volgens leerroute 17 t/m 26

Opdr. 22 op blz. 16

Opdr. 27, TO(19), 28 t/m 36 volgens leerroute

L2

Wat je niet afhebt!

Deze slide heeft geen instructies

De stelling van Pythagoras

Open met herkenning: leerlingen kennen vaak al rechthoekige driehoeken en kwadraten, maar hebben de formule nog niet altijd stevig paraat.

Leerdoel

Ik kan de stelling van Pythagoras herkennen en gebruiken om een ontbrekende zijde in een rechthoekige driehoek te berekenen.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij Pythagoras?

Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: driehoek, rechte hoek, schuine zijde, kwadraat, formule.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een rechthoekige driehoek?

  • Een rechthoekige driehoek heeft één hoek van 90°

  • De zijde tegenover die rechte hoek heet de schuine zijde

  • De twee andere zijden heten de rechthoekszijden

  • De stelling van Pythagoras geldt alleen bij dit type driehoek

Benadruk dat leerlingen eerst moeten controleren of de driehoek rechthoekig is. Dat is een veelgemaakte fout.

De formule

Bij een rechthoekige driehoek geldt:


a² + b² = c²


Hierbij zijn a en b de rechthoekszijden en is c de schuine zijde.

De schuine zijde is altijd de langste zijde.

Schrijf eventueel een driehoek op het bord en label a, b en c. Koppel de letters direct aan de plek in de driehoek.

Wat betekenen de kwadraten?

  • a² betekent: a × a

  • b² betekent: b × b

  • c² betekent: c × c

  • Je telt dus de oppervlakten van twee kwadraten bij elkaar op

  • Samen zijn die gelijk aan het vierkant op de schuine zijde

Leg kort de link met oppervlakte: de stelling gaat over kwadraten op de zijden, niet alleen over losse lengtes.

Wanneer gebruik je deze stelling?

Je gebruikt de stelling van Pythagoras als:

  • je een rechthoekige driehoek hebt

  • je twee zijden kent

  • je de derde zijde wilt berekenen


Heb je geen rechthoekige driehoek, dan mag deze formule niet gebruikt worden.

Laat leerlingen hardop de drie voorwaarden noemen voordat ze gaan rekenen.

Wanneer mag je de stelling van Pythagoras gebruiken?

A

Bij elke driehoek

B

Bij een rechthoekige driehoek

C

Bij een gelijkzijdige driehoek

D

Bij een stompe hoek

Controleer of leerlingen de kernvoorwaarde herkennen: alleen bij een rechthoekige driehoek.

Vul de juiste woorden in

In een rechthoekige driehoek geldt de formule a² + b² = c². De zijde tegenover de rechte hoek heet de schuine zijde. Die zijde is altijd het langst.

rechthoekige driehoek
a² + b² = c²
schuine zijde
langst
gelijke zijde
a + b = c
kortst
rechthoekszijde

Deze invuloefening herhaalt de basistaal en de formule uit de eerste theorieblok.

Voorbeeld: schuine zijde berekenen

Gegeven: a = 3 en b = 4


Dan geldt:

a² + b² = c²

3² + 4² = c²

9 + 16 = c²

25 = c²

c = 5


De schuine zijde is dus 5.

Gebruik dit klassieke voorbeeld om zelfvertrouwen op te bouwen. Wijs erop dat je pas op het einde wortelt.

Voorbeeld: rechthoekszijde berekenen

Gegeven: c = 13 en a = 5


Dan geldt:

a² + b² = c²

5² + b² = 13²

25 + b² = 169

b² = 144

b = 12


De ontbrekende rechthoekszijde is 12.

Hier zit de didactische draai: bij een rechthoekszijde moet je eerst aftrekken en daarna de wortel nemen.

Stappenplan

  1. Kijk of de driehoek rechthoekig is

  2. Zoek de schuine zijde

  3. Schrijf de formule op: a² + b² = c²

  4. Vul de bekende getallen in

  5. Reken de machten uit

  6. Los de vergelijking op

  7. Controleer of je antwoord logisch is

Benadruk stap 2: verkeerde keuze van de schuine zijde veroorzaakt vaak fouten in de rest van de berekening.

Video: uitleg van de theorie

Een uitlegvideo kan helpen om de stappen nog eens rustig te zien.


Let in een video vooral op:

  • waar de schuine zijde zit

  • wanneer je optelt of aftrekt

  • waarom je op het einde soms de wortel neemt

Omdat geen specifieke videolinks zijn meegegeven, blijft deze slide algemeen. De docent kan hier eigen EDI-video of methodevideo toevoegen.

Wat doe je eerst als je een rechthoekszijde zoekt?

A

Optellen

B

Worteltrekken

C

Aftrekken

D

Delen

Sluit aan bij het verschil tussen voorbeeld 6 en 7: bij een rechthoekszijde eerst aftrekken, daarna worteltrekken.

Maak het stappenplan compleet

Controleer eerst of de driehoek rechthoekig is. Zoek daarna de schuine zijde. Vul dan de formule in en reken de machten uit. Aan het eind controleer je of je antwoord logisch is.

rechthoekig
schuine zijde
machten
logisch
gelijkbenig
omtrek
breuken
negatief

Laat leerlingen het stappenplan hardop meelezen als nabespreking.

Welke stap vind jij het belangrijkst bij Pythagoras?

Verwachte elementen: controleren op rechthoekige driehoek, schuine zijde goed kiezen, formule invullen, bij rechthoekszijde eerst aftrekken en daarna wortel nemen.

Opdracht 1: bereken de schuine zijde

Bereken c bij:


  • a = 6, b = 8

  • a = 5, b = 12

  • a = 9, b = 12


Gebruik steeds:

a² + b² = c²

Laat leerlingen eerst de formule opschrijven voordat ze gaan uitrekenen. Mogelijke antwoorden: 10, 13 en 15.

Opdracht 2: bereken een rechthoekszijde

Bereken de ontbrekende zijde.


  • c = 10, a = 6

  • c = 25, b = 24

  • c = 17, a = 8


Denk aan: eerst aftrekken, daarna worteltrekken.

Mogelijke antwoorden: 8, 7 en 15. Bespreek het verschil met opdracht 1.

Veelgemaakte fouten

  • De schuine zijde verkeerd kiezen

  • De formule gebruiken bij een driehoek die niet rechthoekig is

  • Vergeten dat c² bij de schuine zijde hoort

  • Vergeten om op het einde de wortel te nemen

  • Optellen terwijl je eigenlijk moet aftrekken

Laat zien dat veel fouten niet in het rekenen zitten, maar in het herkennen van de situatie.

Toepassingen in de praktijk

De stelling van Pythagoras wordt gebruikt bij:

  • afstanden op een plattegrond

  • hoogtes en diagonalen

  • ladders tegen een muur

  • diagonalen in een rechthoek


Je rekent steeds met een rechthoekige driehoek.

Houd de koppeling wiskundig: het gaat om herkennen waar in een situatie een rechthoekige driehoek verborgen zit.

Wat is de schuine zijde bij een rechthoekige driehoek?

A

De kortste zijde

B

De zijde van 90°

C

De zijde tegenover 90°

D

Een rechthoekszijde

Distractors sluiten aan bij veelgemaakte fouten uit de opdrachten en de foutenslide.

Vul de fouten en toepassingen aan

Een veelgemaakte fout is dat leerlingen de schuine zijde verkeerd kiezen. Ook gebruiken ze de formule soms bij een driehoek die niet rechthoekig is. In de praktijk gebruik je Pythagoras bijvoorbeeld bij een ladder tegen een muur of bij een diagonaal in een rechthoek.

schuine zijde
rechthoekig
ladder
diagonaal
omtrek
gelijkzijdig
cirkel
oppervlakte

Koppelt foutenanalyse aan praktische situaties waarin een rechthoekige driehoek verborgen zit.

Exitvraag

Deze slide heeft geen instructies

Waar kun jij Pythagoras in het dagelijks leven zien?

Bespreek voorbeelden waarin leerlingen een rechthoekige driehoek herkennen, zoals een ladder tegen een muur, een diagonaal of een hoogte.

Wat heb jij vandaag geleerd over Pythagoras?

Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld: schuine zijde herkennen, formule gebruiken, of verschil tussen optellen en aftrekken.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik antwoorden om te zien welke uitleg het meest steun gaf: voorbeeldsom, stappenplan, video of opdrachten.

Welk onderdeel vond jij nog lastig?

Verwachte thema’s: schuine zijde kiezen, aftrekken bij rechthoekszijde, wortel nemen, of herkennen van een rechthoekige driehoek.

Begrippenlijst

rechthoekige driehoek - driehoek met één hoek van 90°

rechte hoek - hoek van negentig graden

schuine zijde - zijde tegenover de rechte hoek, ook de langste zijde

rechthoekszijde - een van de twee zijden die samen de rechte hoek vormen

stelling van Pythagoras - regel waarmee je in een rechthoekige driehoek een ontbrekende zijde kunt berekenen

kwadraat - een getal vermenigvuldigd met zichzelf

wortel - bewerking waarmee je van bijvoorbeeld 25 teruggaat naar 5

Deze slide heeft geen instructies