§3.2 Assenstelsel (leerjaar 1)

3

Assenstelsel

Paragraaf 3.2

Assenstelsel

Een schaakbord, een plattegrond, een schatkaart: overal wijs je een plek aan met twee getallen. Hoe werkt dat?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen leren wat de x-as, de y-as en de oorsprong zijn, lezen coördinaten af, zetten punten in een assenstelsel en lezen lengtes af tussen punten. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 1, hoofdstuk 3 Assenstelsel, paragraaf 3.2. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

3

Assenstelsel

Paragraaf 3.2

Assenstelsel

Een schaakbord, een plattegrond, een schatkaart: overal wijs je een plek aan met twee getallen. Hoe werkt dat?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 3 Assenstelsel, paragraaf 3.2 Assenstelsel. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

3.2  Assenstelsel

Leerdoelen

3.2.1

Je kunt de x-as, de y-as en de oorsprong aanwijzen in een assenstelsel.

3.2.2

Je kunt de coördinaten van een punt aflezen en een punt tekenen bij gegeven coördinaten.

3.2.3

Je kunt in een assenstelsel de lengte van een zijde tussen twee punten bepalen.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Startvraag

De schatkaart

Op een schatkaart staat: de schat ligt op (4, 2). Je begint linksonder bij (0, 0).

Hoe loop je naar de schat?

A

2 hokjes naar rechts, 4 omhoog

B

4 hokjes naar rechts, 2 omhoog

C

4 hokjes omhoog, 2 naar links

D

4 hokjes naar rechts, 2 omlaag

Laat eerst stemmen en vraag dan naar de redenering. Het eerste getal vertelt hoeveel hokjes je naar rechts loopt, het tweede hoeveel je daarna omhoog gaat. Wie A kiest, draait de getallen om (x en y verwisseld). C en D gaan uit van richtingen die niet bij (4, 2) horen: links en omlaag komen pas later in het assenstelsel.

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Twee assen, één oorsprong

Een assenstelsel heeft twee getallenlijnen:

  • de x-as ligt horizontaal

  • de y-as staat verticaal

Samen kruisen ze in de oorsprong, het punt (0, 0).

Elk punt heeft twee coördinaten: (x, y). Eerst x, dan y.

Gebruik de figuur om te laten zien: A ligt bij x = 2 en y = 3, dus A = (2, 3). Laat een leerling het zelf voor B en C zeggen. Een veelgemaakte fout is de volgorde omdraaien. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Opdrachten Kennis

1

Welk punt heeft de coördinaten (6, 1)?

A

Punt A

B

Punt B

C

Punt C

D

Punt D

B ligt 6 hokjes naar rechts en 1 omhoog. A is (2, 3), C is (4, 5) en D is (1, 6). Wie D kiest, heeft de coördinaten omgedraaid: (1, 6) in plaats van (6, 1). Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Eerst x, dan y

De volgorde in (x, y) staat vast. Zo onthoud je hem.

x: naar rechts

Het eerste getal vertelt hoeveel hokjes je langs de x-as naar rechts loopt.

y: omhoog

Het tweede getal vertelt hoeveel hokjes je daarna langs de y-as omhoog gaat.

Een geheugensteun: je loopt eerst de gang in en dan de trap op. (3, 5) en (5, 3) zijn dus twee verschillende plekken. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Voorbeeldopdracht 1

Punt P ligt op (5, 2). Punt Q ligt 3 hokjes boven P. Wat zijn de coördinaten van Q?

gegeven

P = (5, 2)

Q ligt 3 hokjes hoger

uitwerking

Omhoog gaan verandert alleen y.

x blijft 5

y wordt 2 + 3 = 5

antwoord

Q = (5, 5)

Benadruk dat bij omhoog of omlaag alleen het tweede getal verandert en bij naar rechts of links alleen het eerste. Laat het in de figuur zien: P en Q liggen boven elkaar, dus ze hebben dezelfde x. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Opdrachten Kennis

2

Wat is de x-coördinaat van punt K?

K ligt bij x = 7 en y = 3, dus K = (7, 3). De x-coördinaat is het eerste getal: 7. Wie 3 antwoordt, noemt de y-coördinaat. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de ontbrekende woorden en getallen in.

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Opdrachten Toepassing

3

Het punt (3, 5) ligt 3 hokjes naar rechts en 5 hokjes omhoog.

Het kruispunt van de twee assen heet de oorsprong.

3
5
oorsprong
x-as
4

De afleider 'x-as' is een begrip dat leerlingen met de oorsprong verwarren: de as is de lijn, de oorsprong is het punt (0, 0).

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Opdrachten Toepassing

4

Hoe lang is zijde AB van de driehoek?

A

3 hokjes

B

5 hokjes

C

4 hokjes

D

6 hokjes

A = (1, 1) en B = (5, 1) liggen op dezelfde hoogte. De lengte is het verschil in x: 5 − 1 = 4 hokjes. Wie 5 kiest, neemt de x-coördinaat van B; wie 6 kiest, telt 1 + 5 bij elkaar op. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Opdrachten Toepassing

★ 5

ABCD is een rechthoek. Wat zijn de coördinaten van D?

D ligt boven A en links van C. Dus D heeft de x van A (1) en de y van C (4): D = (1, 4). Laat leerlingen eerst de rechthoek in gedachten afmaken. Doorvragen: wat is de lengte van AD? Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

V E R D E R K I J K E R

Schaakbord en plattegrond

Op een schaakbord wijs je een vakje aan met een letter en een cijfer, zoals e4. Op een plattegrond met rasters werkt het net zo.

Ook je telefoon gebruikt coördinaten, alleen met veel meer cijfers achter de komma.

De volgorde blijft belangrijk: (3, 5) en (5, 3) zijn twee verschillende plekken.

Laat leerlingen een voorbeeld bedenken waar ze zelf twee gegevens nodig hebben om één plek te vinden: bioscoopstoel (rij, stoel), hotelkamer, Battleship. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 3

Paragraaf 3.2

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

3.2.1 x-as, y-as en oorsprong benoemen

2

3.2.2 Coördinaten aflezen en punten tekenen

3

3.2.3 Lengtes bepalen in een assenstelsel

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

3.2

Klik hier

Image credit: LessonUp