3
Assenstelsel
Paragraaf 3.3
Assenstelsel uitbreiden
Wat als je naar links of omlaag loopt, voorbij de 0? Dan heb je negatieve getallen in een assenstelsel nodig.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
3
Assenstelsel
Paragraaf 3.3
Assenstelsel uitbreiden
Wat als je naar links of omlaag loopt, voorbij de 0? Dan heb je negatieve getallen in een assenstelsel nodig.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 3 Assenstelsel, paragraaf 3.3 Assenstelsel uitbreiden. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
3.3 Assenstelsel uitbreiden
Leerdoelen
3.3.1
Je kunt de coördinaten van punten met negatieve getallen aflezen en tekenen.
3.3.2
Je kunt de vier kwadranten van een assenstelsel benoemen en gebruiken.
3.3.3
Je kunt de lengte tussen twee punten in een assenstelsel bepalen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Startvraag
Een drone in actie
Een drone start in (0, 0) en vliegt 3 hokjes naar links en 2 hokjes omlaag. Waar is hij nu?
(3, 2)
(−3, 2)
(−3, −2)
(−2, −3)
Links en omlaag zijn negatief. Eerst x: 3 naar links is −3. Dan y: 2 omlaag is −2. A vergeet beide mintekens, B alleen dat van y, D draait de getallen om.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Links van nul, onder nul
De assen lopen ook door voorbij 0.
x negatief: links van de y-as
y negatief: onder de x-as
Zo ontstaan vier kwadranten: I rechtsboven, daarna tegen de klok in II, III en IV.
Laat de leerlingen de punten aflezen: A = (2, 3), B = (−4, 2), C = (−2, −4), D = (3, −2). Vraag welk punt in welk kwadrant ligt: A in I, B in II, C in III, D in IV. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Let op de tekens
Het teken van een getal zegt welke kant je op gaat.
Min bij x
Links van de y-as. (−3, 2) ligt 3 hokjes naar links.
Min bij y
Onder de x-as. (2, −4) ligt 4 hokjes omlaag.
Beide tekens
(+, +) rechtsboven, (−, +) linksboven, (−, −) linksonder en (+, −) rechtsonder.
Laat leerlingen een eigen punt in elk kwadrant bedenken en aan de buurman laten tekenen. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Kennis
1
Welk punt heeft de coördinaten (−2, 3)?
Punt A
Punt B
Punt C
Punt D
B ligt 2 hokjes naar links en 3 omhoog. D = (−3, 2) heeft x en y verwisseld. A = (3, −2) en C = (2, −3) hebben de mintekens op de verkeerde plek. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Voorbeeldopdracht 1
Punt A ligt op (−4, 2). Je loopt vanaf A 6 hokjes naar rechts naar punt B. Wat zijn de coördinaten van B?
gegeven
A = (−4, 2)
6 hokjes naar rechts
uitwerking
Naar rechts verandert alleen x.
x wordt −4 + 6 = 2
y blijft 2
antwoord
B = (2, 2)
Laat de leerlingen op de x-as tellen: van −4 via 0 naar 2. De lijn gaat dus over de y-as heen. Doorvragen: hoe lang is AB? (6 hokjes.) Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Kennis
2
Wat is de y-coördinaat van punt K?
K = (−3, −4). De y-coördinaat is het tweede getal: −4. Wie 4 antwoordt, vergeet het minteken; wie −3 zegt, geeft de x-coördinaat. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Vul de ontbrekende woorden en getallen in.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Toepassing
3
Het punt (−3, 4) ligt 3 hokjes naar links en 4 hokjes omhoog.
Het punt (2, −5) ligt 5 hokjes omlaag.
Een punt met x en y beide negatief ligt in het derde kwadrant.
Een negatieve x is naar links, een negatieve y is omlaag. Het kwadrant linksonder heeft nummer III. Afleider eerste: dat is het kwadrant rechtsboven, met twee positieve getallen.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Toepassing
4
Zet de punten van links naar rechts.
Kijk alleen naar de x-coördinaat: −5, −2, 0, 3, 6. Wie op de y kijkt, krijgt een andere volgorde. Een veelgemaakte fout is −5 groter vinden dan −2 omdat 5 groter is dan 2.
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Toepassing
5
Wat is de lengte van AB, met A op (−3, −2) en B op (4, −2)?
1 hokje
8 hokjes
6 hokjes
7 hokjes
A en B liggen op dezelfde hoogte, dus de lengte is het verschil van de x-waarden: 4 − (−3) = 7. 1 komt van 4 − 3 (het minteken vergeten). 8 komt van het tellen van alle getallen van −3 tot 4. 6 komt van 4 + 2, met een y-waarde erbij. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Opdrachten Toepassing
★ 6
ABCD is een rechthoek. Wat zijn de coördinaten van D?
D ligt boven A en links van C. Dus D heeft de x van A (−4) en de y van C (3): D = (−4, 3). Doorvragen: wat is de lengte van AD? (3 − (−2) = 5.) Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
V E R D E R K I J K E R
Onder nul in het echt
Negatieve getallen gebruik je ook buiten de wiskunde: een parkeergarage onder de grond, een temperatuur onder nul of een plek onder zeeniveau. Een groot deel van Nederland ligt onder NAP, het nulpunt waarmee hoogtes worden gemeten.
Laat leerlingen voorbeelden bedenken van een plek waar je onder 0 komt: lift, thermometer, bankrekening, een duikdiepte. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 3
Paragraaf 3.3
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
3.3.1 Negatieve coördinaten gebruiken
3.3.2 De vier kwadranten kennen
3.3.3 Lengtes bepalen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp