Exponenten en logaritmen (Wiskunde B havo), les 2: Examentraining

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Examentraining

Exponenten en logaritmen: zo pak je examenvragen aan

1 / 17
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 17 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Introductie

Examentraining exponenten en logaritmen voor havo wiskunde B: vier vraagtypen (groeifactor in een context, gˣ = c, ᵍlog(x) = c met rekenregels, de grafiek lezen) met acht vragen in examenstijl, een stappenplan en tips.

Onderdelen in deze les

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Examentraining

Exponenten en logaritmen: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over groeifactoren, logaritmen en vergelijkingen herkennen en stap voor stap uitwerken.

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Zo pak je een examenvraag aan

  • 1. Lees het werkwoord: bereken, exact, rond af? Bij exact laat je een logaritme staan.

  • 2. Haal b en g uit de tekst: let op de tijdseenheid en of het een toename of afname is.

  • 3. Isoleer eerst de macht gˣ of de logaritme ᵍlog(x), pas daarna rekenen met de logaritme.

  • 4. Controleer: past het antwoord bij de context, en is x > 0 bij een logaritme?

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Vraagtype 1: groeifactor in een context

  • Zet het percentage om in een groeifactor: toename 1 + p/100, afname 1 − p/100.

  • Rekent de vraag per andere tijdseenheid? Gebruik een macht van de groeifactor.

  • Rond pas aan het einde af.

Laat leerlingen bij elke vraag eerst opschrijven: beginwaarde, groeifactor en tijdseenheid. Dan pas rekenen.

Een bedrijf heeft 800 klanten. Dat aantal neemt elk jaar met 15% af. Hoeveel klanten na 4 jaar? Rond af op een geheel getal.

g = 0,85 en 800 · 0,85⁴ = 800 · 0,52200625 = 417,605. Afgerond 418. Verwachte fouten: 800 − 4 · 15% van 800 = 320 (lineair afnemen) of 800 · 1,15⁴ (toename in plaats van afname).

Een aantal groeit met een factor 1,44 per jaar. Wat is de groeifactor per halfjaar?

A

0,72

B

1,2

C

1,22

D

2,88

Twee halve jaren geven samen 1,44, dus g² = 1,44 en g = 1,2. Controle: 1,2 · 1,2 = 1,44. 0,72 deelt 1,44 door 2; 1,22 deelt de toename van 44% door 2 (22%); 2,88 vermenigvuldigt met 2.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Vraagtype 2: de vergelijking gˣ = c

  • Deel eerst door de beginwaarde, zodat de macht alleen staat.

  • Los dan op met de logaritme: gˣ = c geeft x = ᵍlog(c).

  • Bij exact blijft de logaritme staan, anders rond je af zoals gevraagd.

Een uitkomst als ³log(16) is exact. Met de GR volgt ongeveer 2,52. Bij een vraag zonder 'exact' mag je dat benaderen, bij 'exact' of 'algebraïsch' schrijf je de stappen met de logaritme op.

Een bacteriekolonie groeit volgens de formule hiernaast, t in uren. Na hoeveel uur zijn er 1000? Rond af op 1 decimaal.

150 · 1,4ᵗ = 1000 geeft 1,4ᵗ = 20/3 en t = ¹·⁴log(20/3) = log(20/3) / log(1,4) ≈ 5,638. Afgerond 5,6 uur. Verwachte fouten: 1000 / 150 = 6,67 als antwoord laten staan, of delen door 1,4.

Los exact op: 2 · 5ˣ = 14. Wat is x?

A

⁵log(7)

B

⁵log(14)

C

⁵log(12)

D

⁷log(5)

Eerst delen door 2: 5ˣ = 7, dus x = ⁵log(7). ⁵log(14) vergeet de factor 2 te delen; ⁵log(12) trekt 2 af in plaats van te delen; ⁷log(5) verwisselt grondtal en getal.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Vraagtype 3: ᵍlog(x) = c en de rekenregels

  • Herleid met de rekenregels tot één logaritme: ᵍlog(x) = c.

  • Dan is x = g tot de macht c.

  • Controleer of x > 0.

Het voorbeeld eindigt met x = 40,5. Optellen van logaritmen met hetzelfde grondtal is vermenigvuldigen binnen de log. Laat leerlingen controleren: ³log(40,5) + ³log(2) = ³log(81) = 4.

Los op: ²log(x) + ²log(4) = 5. Wat is x?

²log(x) + ²log(4) = ²log(4x) = 5, dus 4x = 2⁵ = 32 en x = 8. Controle: ²log(8) + ²log(4) = 3 + 2 = 5. Verwachte fout: x = 5 − 2 = 3 of x = 32 (4 vergeten).

Los op: 2 · ³log(x) − 1 = 5. Wat is x?

A

3

B

9

C

27

D

243

2 · ³log(x) = 6, dus ³log(x) = 3 en x = 3³ = 27. 3 is de waarde van de logaritme, niet van x. 9 komt van ³log(x) = 4 / 2 = 2 (min 1 verkeerd verwerkt). 243 is 3⁵: de macht zonder eerst te isoleren.

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Vraagtype 4: de grafiek lezen

  • Exponentieel: de grafiek snijdt de y-as in (0, b). Deel twee opeenvolgende waarden om g te vinden.

  • Logaritmisch: de grafiek gaat door (1, 0). Bij y = 1 hoort x = g.

  • Controleer met een tweede punt op de grafiek.

Laat leerlingen bij het aflezen steeds één punt gebruiken om het voorschrift te controleren. Het grondtal van een logaritme volgt uit g tot de macht y = x.

Hieronder staat de grafiek van een exponentiële functie. Wat is de groeifactor?

A

2

B

1,5

C

3

D

0,67

De grafiek gaat door (0, 4), (1, 6) en (2, 9). Per stap van 1 in x vermenigvuldigt de functiewaarde met 9/6 = 6/4 = 1,5. 2 is het verschil 6 − 4; 3 is het verschil 9 − 6; 0,67 deelt 4 door 6 (de verkeerde kant op). Image credit: Eigen figuur

Hieronder de grafiek van f(x) = ᵍlog(x) met het punt (9, 2). Wat is g?

A

2

B

4,5

C

9

D

3

Het punt (9, 2) betekent ᵍlog(9) = 2, dus g² = 9 en g = 3 (een grondtal is positief). Controle: ³log(3) = 1 en ³log(1) = 0. 2 is de y-waarde van het punt; 4,5 is 9 gedeeld door 2; 9 is de x-waarde. Image credit: Eigen figuur

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Groeifactor in een context

2

De vergelijking gˣ = c

3

ᵍlog(x) = c en rekenregels

4

De grafiek lezen

Deze slide heeft geen instructies

EXAMENSTOF · WISKUNDE B · FUNCTIES · EXPONENT EN LOG

Tips voor op het examen

  • Schrijf bij een groeiprobleem eerst b, g en de tijdseenheid op.

  • Isoleer de macht of de logaritme voordat je de logaritme neemt of x uitrekent.

  • Bij exact laat je ᵍlog(c) staan en rond je niet af.

  • Controleer bij een logaritme dat x groter is dan 0.

Deze slide heeft geen instructies