Economisch beleid - H1

Economisch beleid - H1

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorEconomieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 15 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Economisch beleid - H1

Leerdoelen paragraaf 1

  • Ik kan de reële waarde berekenen als nominale waarde gedeeld door prijspeil

  • Ik kan uitleggen hoe de maatschappelijke geldhoeveelheid (M1) is samengesteld

  • Ik kan uitleggen dat de maatschappelijke geldhoeveelheid verandert door geldschepping en geldvernietiging

  • Ik kan drie redenen omschrijven waarom spaarders en beleggers een rentevergoeding willen ontvangen als zij geld uitlenen

  • Ik kan omschrijven op welke manieren een centrale bank een bankrun probeert te voorkomen

Koopkracht

Reële waarde = koopkracht.


RIC = NIC/PIC x 100


IC = indexcijfer = procentuele verandering + 100


Maak opdracht 1.1


Maatschappelijke geldhoeveelheid = M1

M1 = de geldhoeveelheid waarmee het publiek (gezinnen, bedrijven, lagere overheden) direct bestedingen kan doen.

Bestaat uit:

  1. Chartaal geld = bankbiljetten en munten

  2. Giraal geld = al het geld op direct opeisbare tegoeden bij de bank (dus geen spaarrekening!).


Geldschepping: M1 stijgt bijvoorbeeld door kredietverlening.

Geldvernietiging: M1 daalt door bijvoorbeeld geld van lopende rekening over te maken naar een spaarrekening.

Maken opdrachten 1.2 + 1.3

Dinand, Niek (Odilia) 

Wat willen we bereiken m.b.t. het examenreglement? 

Dinand, Niek (Odilia) 

Wat willen we bereiken m.b.t. het PTA? 

Dinand, Niek (Odilia) 

Wat willen we bereiken m.b.t. de richtlijnen voor het beoordelen van examenwerk? 

Dinand, Niek (Odilia) 

Wat willen we bereiken m.b.t. het afsluitend karakter? 

Dinand, Niek (Odilia) 

Rente

  1. vergoeding voor geldverstrekkers (spaarders) voor het tijdelijk niet beschikbaar hebben van geld.

  2. vergoeding voor debiteurenrisico (dat er niet wordt terugbetaald).

  3. vergoeding voor inflatierisico (daling van reële waarde van geld).


Rol bank: intermediair tussen leners en spaarders.

Rentemarge: verschil tussen de hoogte van de rente die leners betalen en spaarders ontvangen.


Procentuele verandering: (nieuw-oud)/oud x 100%

Procentpunt: 3% - 1% = 2 procentpunt

Maken opdracht 1.4

Vertrouwen in financiële stelsel

Door:

  1. Toezichthouder: ECB, DNB

  2. Depositogarantiestelsel: iedere rekeninghouder met een banktegoed bij een Europese bank krijgt gegarandeerd tot € 100.000 terug bij faillissement van de bank.


Dit moet bijvoorbeeld een bankrun voorkomen: spaarders voorzien problemen bij de bank en halen hun tegoed massaal weg bij de bank. Dit zorgt voor problemen omdat het spaargeld vaak aan lange termijn leningen is gekoppeld. Het grootste probleem is een faillissement en daarmee verlies van vertrouwen in het geldsysteem. Daarom kan een bank in zo'n geval lenen bij de centrale bank (lender in last resort)


Maken 1.5 en 1.6

Leerdoelen paragraaf 2

  1. Ik kan uitleggen waarom prijsstabiliteit het doel is van het monetaire beleid van een centrale bank

  2. Ik kan de rol van geldillusie bij de loononderhandelingen beschrijven.

  3. Ik kan onderscheid maken tussen bestedingsinflatie en kosteninflatie.

  4. Ik kan de loonkosten per eenheid product berekenen (LKpep)

  5. Ik kan de samenhang tussen output gap, bezettingsgraad en bestedingsinflatie beschrijven.

Monetair beleid

Definitie: alle maatregelen die de ECB neemt om de koopkracht van de euro te stabiliseren (prijsstabiliteit). De ECB streeft naar een jaarlijkse constante stijging van de inflatie van 2%.

Waarom inflatie:

  1. om deflatiedreiging te voorkomen. Bij deflatie stellen huishoudens hun aankopen uit, waardoor de economie stil komt te staan. Bij een prijsstabiliteit van 0% is er iedere keer risico op deflatie.

  2. bestedingen worden aangewakkerd want met het uitstellen van bestedingen zijn ze duurder uit.

  3. zorgt voor een daling van de reële waarde van schulden.

  4. vergroot de overlevingskansen van bedrijven in tijden van crisis: geldillusie:-> mensen nemen geen genoegen met een daling van het nominale loon, maar houden geen rekening met het reële loon. Zolang in tijden van crisis dus de nominale lonen stijgen (maar minder dan de inflatie) hebben bedrijven een grotere overlevingskans.
    Maken 1.7



Soorten inflatie

  1. Kosteninflatie: stijgende verkoopprijzen omdat bedrijven stijgende productiekosten doorberekenen in de verkoopprijs. Voorbeeld: loonkosteninflatie. Inflatie als gevolg van het feit dat de loonkosten sterker stijgen dan de arbeidsproductiviteit -> LK pep stijgen -> productiekosten stijgen. LK pep = Loonkosten/arbeidsproductiviteit).


  1. Bestedingsinflatie: ontstaat door een positieve output gap: de feitelijke productie overtreft de potentiële productie. De bezettingsgraad neemt toe (hoeveel procent van de productiecapaciteit gebruikt wordt om te produceren).


Maken 1.8 + 1.9

Leerdoelen paragraaf 3

  • Ik kan uitleggen hoe een centrale bank de omvang van M1 kan sturen.

  • Ik kan uitleggen in welke situatie de CB verruimend/verkrappend monetair beleid gaat voeren.

  • Ik kan uitleggen hoe de CB met openmarkttransacties de rente stuurt.


Monetair beleid centrale bank

  • Centrale bank kan nauwelijks invloed uitoefenen op de kosteninflatie. Daarom stuurt de centrale bank de inflatie bij door de bestedingen te beïnvloeden. Als middel zet de CB de rente in.

  • Rente verhogen (=vekrappend monetair beleid)-> meer sparen, minder lenen -> negatieve invloed op M1 -> bestedingen dalen -> inflatie zal afnemen

  • Rente verlagen (=verruimend monetair beleid) -> minder sparen, meer lenen -> positieve invloed op M1 -> bestedingen stijgen -> inflatie zal toenemen

Maken 1.10


ECB

  • Stuurt de rente en de omvang van M1 in de eurozone.

  • Heeft monopolie op creëren van basisgeld: chartaal geld (bij publiek en bij banken) + centrale bank reserves.

  • Centrale bankreserves: tegoeden die banken aanhouden bij de ECB en waarover ze direct kunnen beschikken (vergelijkbaar met betaalrekening van publiek bij banken). 3 Redenen van deze bankreserves:

  1. Om aan de vraag van publiek naar chartaal geld te voldoen.

  2. Om betalingen op de interbancaire (tussen banken) te kunnen voldoen.

  3. Om aan de reserveverplichtingen te voldoen bij ECB = kasreserve (1% van bedrag dat van publiek op betaalrekeningen staat).

Refi-rente

Banken komen door de kasreserves structureel geld tekort. Ze vragen aan de ECB om dit tekort te herfinancieren (=refinance in Engels). De herfinancieringsrente = refinancerente = refi-rente.


Er is een negatief verband tussen de hoogte van de refi-rente en de vraag naar basisgeld van banken. Immers: als de inflatie daalt zal de refi-rente dalen en daarmee ook de rente die wordt doorberekend door de banken aan het publiek waardoor de vraag naar geld zal toenemen.


Maken 1.11

Openmarkttransacties

Definitie: transacties tussen ECB en banken op initiatief van de ECB met zeer korte (soms 1 dag) looptijd.


Voorbeeld van openmarkttransactie:

De ECB wil aanbod van basisgeld verhogen. ZIj kopen dan obligaties bij banken in ruil voor basisgeld. Hierdoor is er meer aanbod van geld en zal de refi-rente dalen (zie figuur 1.4 in boek). Vanaf nu is rente en refi-rent hetzelfde.


Maken 1.12

Transmissieproces

Monetair beleid heeft niet direct effect. De ECB richt zich op middellange termijn (2 jaar). Hier ligt natuurlijk een risico dat er iets gebeurd waardoor het effect dat de ECB voor ogen had niet bereikt wordt. Zie afbeelding 1.5 in boek.


Maken 1.13 tm 1.15 + samenvatten paragraaf 1.3.1

Maken transfer + 1.18 + 1.20