5
Bewegen
Paragraaf 5.3
Soorten beweging
Een trein trekt op, rijdt door en remt af. Hoe heten die bewegingen, en hoe zie je ze?
Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt
vmbo-kgt
5
Bewegen
Paragraaf 5.3
Soorten beweging
Een trein trekt op, rijdt door en remt af. Hoe heten die bewegingen, en hoe zie je ze?
Gemaakt bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, vmbo-kgt
vmbo-kgt
Les bij Nova NaSk MAX 1|2, deel B, hoofdstuk 5 Bewegen, paragraaf 5.3 Soorten beweging. Ongeveer 40 minuten, leerjaar 2 vmbo-kgt. Image credit: LessonUp Image credit: Omslag Nova NaSk 1|2 deel B vmbo-kgt, Malmberg
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
5.3 Soorten beweging
Leerdoelen
5.3.1
Je kunt drie soorten beweging noemen: eenparig, versneld en vertraagd.
5.3.2
Je kunt de soort beweging herkennen op een stroboscoopfoto en in een tabel.
5.3.3
Je kunt de soort beweging herkennen in een afstand-tijddiagram.
Practica en vaardigheden
V A A R D I G H E I D
Een tabel en een diagram lezen
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Foto: Smiley.toerist (CC BY-SA 4.0)
Startvraag
De trein vertrekt
Een trein staat stil langs het perron. Dan rijdt hij weg.
Wat gebeurt er met zijn snelheid?
Die blijft steeds gelijk
Die wordt steeds groter
Die wordt steeds kleiner
Die is meteen heel groot
Bij het wegrijden gaat de trein van 0 km/h naar steeds hogere snelheden. Dat heet een versnelde beweging. Wie D kiest: een trein kan niet in één keer heel snel gaan, het optrekken kost tijd. Image credit: Smiley.toerist, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Drie soorten beweging
Kijk naar wat de snelheid doet.
Eenparig
De snelheid blijft gelijk. Bijvoorbeeld een auto die op de snelweg steeds 100 km/h rijdt.
Versneld
De snelheid wordt groter. Bijvoorbeeld een fietser die wegrijdt bij het stoplicht.
Vertraagd
De snelheid wordt kleiner. Bijvoorbeeld een fietser die remt voor een zebrapad.
Laat leerlingen bij elke soort een eigen voorbeeld noemen van de weg naar school. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Opdrachten Kennis
1
Foto: Alextredz (CC BY-SA 4.0)
Je knijpt in de remmen van je fiets. Welke beweging maak je dan?
eenparig
versneld
vertraagd
Door te remmen wordt je snelheid kleiner: een vertraagde beweging. Wie versneld kiest, denkt misschien aan de kracht in je handen. Het gaat om wat de snelheid doet. Image credit: Alextredz, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Op een stroboscoopfoto
Foto: MichaelMaggs (CC BY-SA 3.0)
Deze bal valt naar beneden. Steeds na dezelfde tijd is er een beeld gemaakt.
De afstand tussen de beelden wordt steeds groter. De bal gaat dus steeds sneller: versneld.
Afstanden gelijk: eenparig.
Afstanden kleiner: vertraagd.
Wijs de streepjes 0, 1, 4, 9, 16 en 25 aan. Het verschil tussen twee streepjes wordt steeds groter: 1, 3, 5, 7, 9. Image credit: MichaelMaggs, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) Image credit: LessonUp
Welke soort beweging zie je op de stroboscoopfoto? Vul in.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Opdrachten Kennis
2
De afstanden tussen de beelden worden steeds kleiner: vertraagd
De afstanden tussen de beelden blijven even groot: eenparig
De afstanden tussen de beelden worden steeds groter: versneld
Vertraagd, eenparig, versneld. Laat leerlingen bij elke regel een voorbeeld noemen.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
In een tabel en een diagram
In een afstand-tijdtabel kijk je hoeveel afstand er elke seconde bij komt.
Elke seconde evenveel erbij: eenparig. In het (s,t)-diagram zie je een rechte schuine lijn.
Elke seconde meer erbij: versneld. De lijn wordt steeds steiler.
Elke seconde minder erbij: vertraagd. De lijn wordt steeds vlakker.
Teken de drie lijnen naast elkaar op het bord. Ezelsbruggetje: steiler worden is sneller worden. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Opdrachten Toepassing
3
Een skateboarder rijdt weg. Na 1 s is hij 2 m ver, na 2 s 6 m en na 3 s 12 m. Welke beweging maakt hij?
versneld
eenparig
vertraagd
Per seconde komt er 2 m, dan 4 m, dan 6 m bij. Dat wordt steeds meer, dus versneld. Wie eenparig kiest, kijkt alleen of de afstand groter wordt. Dat doet hij bij elke beweging vooruit.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Opdrachten Kennis
4
In een afstand-tijddiagram wordt de lijn steeds vlakker. Welke beweging is dit?
eenparig
versneld
stilstand
vertraagd
Een vlakkere lijn betekent: elke seconde minder afstand erbij. De snelheid wordt kleiner, dus vertraagd. Stilstand is pas een helemaal horizontale lijn.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Opdrachten Toepassing
★ 5
Een auto rijdt eenparig. In 3 s rijdt hij 45 m. Hoeveel meter rijdt hij in 10 s?
Steropdracht. Eenparig betekent elke seconde evenveel. 45 : 3 = 15 m per seconde. In 10 s is dat 10 x 15 = 150 m. Wie 450 antwoordt, rekent 45 x 10 en vergeet eerst per seconde te rekenen.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
V E R D E R K I J K E R
Een treinrit in stukjes
Zet de delen van een treinrit tussen twee stations in de goede volgorde.
Eén rit bevat dus alle drie de soorten beweging. Vraag door: hoe ziet het (s,t)-diagram van deze rit eruit? Eerst steeds steiler, dan recht, dan steeds vlakker tot horizontaal.
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.3
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
5.3.1 Eenparig, versneld en vertraagd
5.3.2 Herkennen op een foto en in een tabel
5.3.3 Herkennen in een (s,t)-diagram
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp