6
Procenten
Paragraaf 6.3
Breuken en procenten
Een winkel geeft 1/4 korting, een andere 25%. Welke is voordeliger? Dat blijkt precies hetzelfde te zijn.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
6
Procenten
Paragraaf 6.3
Breuken en procenten
Een winkel geeft 1/4 korting, een andere 25%. Welke is voordeliger? Dat blijkt precies hetzelfde te zijn.
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 6 Procenten, paragraaf 6.3 Breuken en procenten. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
6.3 Breuken en procenten
Leerdoelen
6.3.1
Je kunt uitleggen dat een procent een honderdste deel is.
6.3.2
Je kunt een breuk omzetten in een percentage.
6.3.3
Je kunt een percentage als breuk schrijven en handige combinaties zoals 1/4 = 25% kennen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Startvraag
Korting
Een winkel geeft 1/4 korting op een jas. Hoeveel procent korting is dat?
4%
14%
25%
40%
Laat eerst stemmen. 1/4 van 100 is 25, dus 1/4 = 25%. Wie 4% kiest, neemt de noemer over. Wie 14% of 40% kiest, plakt de getallen 1 en 4 aan elkaar. Doorvraag: hoeveel betaal je dan van een jas van 80 euro? Dat is 60 euro. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Procent is per honderd
Procent betekent per honderd. 1% is 1/100 deel van het geheel. Dus 50% is 50/100 en dat is 1/2.
Van een breuk een procent maken: maak de noemer 100, of deel de teller door de noemer en vermenigvuldig met 100.
De tabel bevat de combinaties die leerlingen uit hun hoofd moeten kennen. Vraag eerst naar de naam: procent komt van het Latijnse per centum, per honderd. Laat leerlingen 1/10 en 1/5 vergelijken: 10% en 20%. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Opdrachten Kennis
1
Welke breuk is hetzelfde als 20%?
1/20
2/5
1/2
1/5
20% = 20/100 en dat is 1/5 (deel boven en onder door 20). Wie 1/20 kiest, zet het getal 20 gewoon onder de streep. Wie 2/5 kiest, verwart 20% met 40%. Wie 1/2 kiest, denkt aan 50%.
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Twee manieren
Er zijn twee manieren om een breuk als percentage te schrijven.
Noemer 100
1/4 = 25/100 = 25%. Reken de noemer om naar 100: 4 · 25 = 100, dus de teller ook keer 25.
Delen, keer 100
3/5 = 3 : 5 = 0,6. Daarna 0,6 · 100 = 60. Dus 3/5 is 60%.
De eerste manier werkt als de noemer in 100 past (2, 4, 5, 10, 20, 25, 50). Voor andere noemers, zoals 8, gebruik je de rekenmachine met de tweede manier. Laat leerlingen kiezen welke manier ze het fijnst vinden. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Voorbeeldopdracht 1
Schrijf 3/20 als percentage.
gegeven
3/20
de noemer is 20, we willen 100
uitwerking
20 · 5 = 100, dus ook 3 · 5 = 15
3/20 = 15/100
antwoord
3/20 = 15%
Teller en noemer krijgen dezelfde vermenigvuldiging, dus de breuk verandert niet van waarde. Controle met de rekenmachine: 3 : 20 = 0,15. Op de getallenlijn zie je dat 15% dicht bij 0 ligt. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Opdrachten Kennis
2
Hoeveel procent is 7/10?
7/10 = 70/100 = 70%. Wie 7% antwoordt, leest de teller als percentage. Wie 17% antwoordt, telt 7 en 10 bij elkaar op. Doorvraag: en 3/10?
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Van percentage naar breuk
Andersom kan ook. Schrijf het percentage als breuk met noemer 100 en vereenvoudig.
75% = 75/100 = 3/4
40% = 40/100 = 2/5
De figuur laat zien: 75% is 3 van de 4 gelijke delen.
Bij vereenvoudigen deel je teller en noemer door hetzelfde getal: 75 en 100 door 25, 40 en 100 door 20. Laat leerlingen 25% en 50% zelf als breuk schrijven: 1/4 en 1/2. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Vul de ontbrekende getallen in.
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Opdrachten Toepassing
3
1/2 = 50%
1/10 = 10%
3/4 = 75%
De afleider 25 hoort bij 1/4 en 1 bij 1/100. Wie 1/10 = 1% invult, verwart tienden met honderdsten. Bij de derde regel: 75% is 3 van de 4 delen, dus 3/4.
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Opdrachten Toepassing
4
3/5 van de bioscoopstoelen is bezet. Hoeveel procent is dat?
60%
35%
30%
40%
3 : 5 = 0,6 en 0,6 · 100 = 60%, of 3/5 = 60/100. Wie 35% kiest, plakt 3 en 5 aan elkaar. Wie 40% kiest, geeft het vrije deel (2/5). Wie 30% kiest, haalt 3/10 en 3/5 door elkaar. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Opdrachten Toepassing
★ 5
Jesse haalt 18 van de 20 punten voor een toets. Welk percentage is dat?
18/20 = 90/100 = 90% (teller en noemer keer 5). Of 18 : 20 = 0,9 en 0,9 · 100 = 90. Wie 18% antwoordt, neemt de teller over. Doorvraag: welk cijfer past daarbij?
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
V E R D E R K I J K E R
Meer dan 100 procent
Procenten kunnen ook groter zijn dan 100%. 100% is het geheel, 200% is twee keer zoveel. Dus 150% = 150/100 = 3/2. Een bakker maakt vandaag 150% van zijn gewone aantal broden: anderhalf keer zoveel.
Je hoort het bij sporters: ik geef 110%. Wiskundig kan het niet, want meer dan alles is er niet, maar bij vergelijken (150% van vorig jaar) kan het wel. Laat leerlingen een voorbeeld bedenken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 6
Paragraaf 6.3
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
6.3.1 Procent is een honderdste deel
6.3.2 Breuk omzetten in percentage
6.3.3 Percentage als breuk schrijven
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp